Farmakokinetyka wydalania 

leków z potem

Jakub Harwacki

Dystrybucja ksenobiotyków wraz 

z potem.

Jakie substancje uwalniane są z potem:
1. Metale i metaloidy
2. Niektóre aminokwasy
3. THC, Morfina, Amfetamina…
4. Inne substancje,

Metale i metaloidy

• Głównie toksyny środowiskowe
• Stężenie metali w osoczu

 często jest wielokrotnie 
mniejsze niż w tkankach 
układu miąższowego i nie 
odzwierciedla stanu organizmu.

• Wydalanie toksyn z potem jest 

lepszym wskaźnikiem niż stężenie w 
osoczu ponieważ do potu przechodzą 
z tkanek miękkich i z osocza.

Długotrwałe stosowanie 
srebra koloidalnego  może 
powodować srebrzyce

Metale i metaloidy

• Wydalanie metali z potem jest 

przedstawione krzywą logarytmiczną i jest 
dużo wyższe niż wydalanie z moczem.

Aminokwasy

• Seryna 24 razy większe stęż. 

W pocie niż w moczu, 
cytrulina 13 krotnie.

• Ilość wydalanego 

aminokwasu zależy od jego 
struktury, substancje bardziej 
lipofilowe i zasadowe łatwiej 
przenikają do potu

• Substancje lipofilowe 

eliminowane są poprzez 
gruczoły łojowe, na pow. 
Skóry przechodzą do potu.

3: gruczoł 
łojowy 
8: gruczoł 
potowy

Narkotyki

• Wydalanie np. MDMA z potem jest 

funkcją liniową jego stężenia w 
organizmie lecz tak zmienną że nie 
można jej wykorzystać do oznaczeń 
ilościowych w populacji.

• PharmChek® sweat patches – 

Plastry do zbierania potu i analizy
u osób w terapii uzależnień oraz 
kryminalistyce. Detekcja GS/SM 

Narkotyki

Innymi substancjami które można wykryć w 

pocie są:

• amfetamina, metamfetamina
• metadon
• kokaina, 
• benzyloekgonina, ester metylowy ekgoniny
• fencyklidyna
• morfina, heroina, 6 acetylomorfina
• Metadon

Inne używki

• Nikotyna
• Etanol – liniowa eliminacja z potem
• THC – substancja czynna konopi  stosowana w 

lecznictwie w stanach zjednoczonych w 
uśmierzaniu bólu nowotworowego.
Typ eliminacji jest zależny od drogi podania.
Podanie doustne – tabletka -> wydalanie z 
moczem
Podanie wziewne - palenie -> większość 
wydalana z potem
Może być wykrywalne nawet po 4 tygodniach 
od ostatniego wziewu

Beta laktamy

Antybiotyki eliminowane z organizmu przez 

skórę oddziałują z normalną florą 
bakteryjną, zjawisko to przyczynia się do 
rozwoju szczepów metycylinoopornych

Inne antybiotyki cyprofloksacyna 

(fluorochinolon) – powstawanie szczepów 
wielolekoopornych,

Pot osób przyjmujących antybiotyki w 90% 

przypadków wykazywał działanie hamujące 
rozwój drobnoustrojów.

Podsumowanie

• Przenikanie do potu na drodze dyfuzji biernej
• Zależność liniowa lub logarytmiczna wydalania
• Eliminacja zależna od rodzaju substancji 

(lipofilowość, zasadowość)

• od miejsca jej przebywania w organizmie – 

kompartmentu

• od drogi podania i postacji (wziewna, doustna 

tabletka)

• Eliminacja substancji wraz z potem jest 

złożeniem procesów przenikania jej z krwi do 
tkanek/łoju i tkanek/łoju do potu.

Dziękuje za uwagę

Jakub 
Harwacki

Bibliografia

1. FARMAKOKINETYKA i   BIOFARMACJA Tomasz Grabowski
2. Excretion of b-Lactam Antibiotics in Sweat—a Neglected 

Mechanism for Development of Antibiotic Resistance? 
NIELS HØIBY,  CHARLOTTE PERS, HELLE KROGH JOHANSEN, HANNE 
HANSEN, AND THE COPENHAGEN STUDY GROUP ON ANTIBIOTICS IN 
SWEAT

3. Excretion of Δ9-Tetrahydrocannabinol in Sweat .

Marilyn A. Huestis1, Karl B. Scheidweiler1, Takeshi Saito1,2, Neil Fortner3, 
Tsadik Abraham1, Richard A. Gustafson4, and Michael L. Smith5

4. Disposition of MDMA and Metabolites in Human Sweat 

FollowingControlled MDMA Administration . 
Allan J. Barnes1, Bruno S. De Martinis3, David A. Gorelick2, Robert S. 
Goodwin1, Erin A. Kolbrich1,4, and Marilyn A. Huestis1,

5. Blood, Urine, and Sweat (BUS) Study: Monitoring and Elimination 

of Bioaccumulated Toxic Elements 
Stephen J. Genuis • Detlef Birkholz •Ilia Rodushkin • Sanjay Beesoon