ADHD

W dużym uproszczeniu można 
powiedzieć, że u podłoża ADHD leży 
specyficzny tryb pracy mózgu, który 
utrudnia dziecku kontrolowanie 
własnych zachowań  i osłabia 
zdolność skupienia uwagi.
Dla ADHD charakterystyczne jest 
występowanie trzech grup objawów 
nadruchliwości, impulsywności, oraz 
zaburzeń uwagi. Zwykle objawy 
są wyraźnie widoczne już między 5 a 7 
rokiem życia, ale bywa, 
że rodzice zwracają na nie uwagę 
dopiero, gdy dziecko rozpocznie naukę 
w szkole. 

Nadruchliwość to 
nadmierna, w porównaniu z 
dziećmi na tym samym 
poziomie rozwoju, 
aktywność ruchowa.  Dzieci 
z ADHD mają bardzo dużą 
potrzebę ruchu, nie potrafią 
przez dłuższą chwilę 
pozostać w miejscu. 

Impulsywność to 
niemożność powstrzymania 
się przed działaniem 
i „odczekania” do momentu, 
kiedy wykonanie 
czynności będzie łatwiejsze 
lub akceptowane przez 
otoczenie. 

Zaburzenia uwagi to 
trudności w skupieniu się i 
tendencja do rozpraszania się 
nawet pod wpływem 
delikatnych bodźców.

Wymienione objawy tworzą pewien stały wzór 
zachowań dziecka, jednak mogą one w mniejszym 
lub większym stopniu  przeszkadzać innym i być 
przez to mniej lub bardziej widoczne. Dzieje się tak 
w zależności od wymagań i tolerancji otoczenia, w 
którym przebywa dziecko. Dlatego na podstawie 
samego nasilenia objawów, trudno jednoznacznie 
oddzielić dzieci z ADHD od dzieci zdrowych. Toteż 
przy rozpoznawaniu zespołu ADHD bierze się pod 
uwagę dodatkowe kryterium - wpływ objawów na 
funkcjonowanie.

Musimy odpowiedzieć na 
pytanie czy i w jakim 
stopniu objawy utrudniają 
dziecku życie i czy stają się 
źródłem problemów w domu 
lub szkole. 

Przyczyny wystąpienia ADHD:

• przyczyny genetyczne;

• zaburzony proces dojrzewania układu 
nerwowego;

• niekorzystne czynniki środowiska;

• uwarunkowania psychologiczne i 
psychospołeczne;

• inne czynniki takie jak rodzaj diety, 
alergie pokarmowe oraz astma, mimo, 
że same nie wywołują nadpobudliwości 
psychoruchowej mogą nasilać jej 
objawy;

OBJAWY:

-nadmierna impulsywność; 

(np. częste wtrącanie się do rozmowy, nieumyślne 

 niszczenie rzeczy, brawurowa jazda na rowerze)

- 

nadruchliwość; (

np. dzieci nie potrafią usiedzieć chwilę 

 na miejscu, nieustanne bieganie po mieszkaniu)

-zaburzenia uwagi; 

(np. problemy  

 z wykonaniem danego polecenia, które
 składa się z ciągu zadań, roztargnienie 
 w czasie nauki i odrabianiu zadań,
 przechodzenie od jednej czynności
 do drugiej nie skończywszy poprzedniej)

AKCEPTACJA – ZROZUMIEĆ DZIECKO 

Dzieci nadpobudliwe to tak zwane "trudne 
dzieci". Byłyby jednak znacznie trudniejsze gdyby 
nie ich wspaniali rodzice. 

Pracę z dzieckiem nadpobudliwym najlepiej zacząć od 
siebie - nauczyć się akceptacji jego odmienności i tego, 
że być może nigdy nie będzie idealnym, wymarzonym 
dzieckiem lub uczniem, którego chciałoby się mieć w 
domu lub klasie.
Pomoże to dopasować wymagania do możliwości i 
uchroni wszystkich przed frustracją i niepowodzeniami. 
Ułatwi nam również przekazanie dziecku 
najważniejszego dla niego komunikatu - że jest 
kochane. 

O czym należy pamiętać przy 
nauczaniu dziecka z 
nadpobudliwością? 

- Objawy nie są winą dziecka. Nie są też winą 
rodziców, ani nauczycieli.
- Nadpobudliwość ma swoje uwarunkowania 
biologiczne.

- Objawy ADHD trwają latami.

- ADHD nie jest brakiem umiejętności czy 
wiedzy.

- Dziecku nadpobudliwemu trudniej sprostać 
wymaganiom szkolnym i społecznym.

„Trudne prawdy” o pracy z dzieckiem 
nadpobudliwym:

•Praca z dzieckiem nadpobudliwym jest 
czasochłonna i obciążająca, wymaga wiele 
zaangażowania ze strony nauczyciela.

•Można z nim pracować tylko bezpośrednio, 
asystując mu.

•Indywidualizacja pracy z uczniem, 
to nie tylko mniejsze klasy, 
lecz także zmiana podejścia do ucznia.

Pracując z dzieckiem 
nadpobudliwym warto:

•poświęcać mu dużo uwagi

•wzmacniać wszystkie przejawy 
pożądanego zachowania

•stosować zrozumiałe dla dziecka reguły

•być konsekwentnym

•przekazywać proste i krótkie treści

•pomóc mu zorganizować świat wokół 
siebie

•stworzyć zrozumiały system nagród i kar

•kary i nagrody stosować natychmiast

Niektóre techniki pracy z 
dzieckiem nadpobudliwym w 
szkole:

- właściwe usadowienie ucznia w klasie
- pobudzanie uwagi dziecka
- poprawianie zdolności słuchania
- skuteczne wydawanie poleceń
- kontrola notatek po zakończeniu zajęć

Diagnozowanie ADHD 

 

Sześć lub więcej objawów zaburzeń koncentracji uwagi musi
 utrzymywać się przez okres  przynajmniej 6 miesięcy w stopniu 
utrudniającym adaptację dziecka:

-Dziecko nie jest w stanie skoncentrować się na szczegółach podczas zajęć,

-Ma trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach i grach,

-Nie stosuje się do podanych instrukcji i ma problemy z dokończeniem 
zadań,

-Ma trudności ze zorganizowaniem sobie pracy lub innych zajęć,

-Nie lubi, ociąga się lub unika rozpoczęcia zajęć wymagających dłuższego
 wysiłku umysłowego,
-Często gubi rzeczy niezbędne do pracy lub innych zajęć,
-Łatwo rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców,
-Często zapomina o codziennych sprawach.

 

Sześć lub więcej objawów nadruchliwości i impulsywności musi 
utrzymać się przynajmniej przez 6 miesięcy w stopniu 
utrudniającym adaptację:

-Dziecko ma często nerwowe ruchy rąk i nóg bądź nie jest w stanie
 usiedzieć w miejscu,

-Często chodzi po pomieszczeniu, wspina się ma meble w sytuacji
 niewłaściwej w szkole w pracy,

-Często jest nadmiernie gadatliwe,

-Wyrywa się z odpowiedzią zanim pytanie zostanie zakończone,

-Ma kłopoty z zaczekaniem na swoja kolej,

-Przerywa lub przeszkadza innym,

Bibliografia:
1.Remedium 06.2006 „Pozytywne motywowanie jako metoda pracy z dziećmi
 z zespołem ADHD” Iwona Turbiarz
2.Remedium 02-03. 2007
3. „Funkcjonowanie uczniów  zespołem ADHD w szkole” B. Bobik
4. Diagnoza specyficznych trudności szkolnych dzieci z ADHD” K. Czerwińska, 
 I. Dąbrowska 
5. http://www.adhd.info.pl/

Angelika Morawska 
Karolina Morawska

Wykonały: