Asertywność

 jako sposób radzenia 

sobie ze stresem

                                                                           Marta 

Dziewierska

• Pojęcie asertywności
• Pojęcie asertywności jako zasobu
• Asertywny sposób zachowania
• Osobowościowa gotowość jako 

podstawa zachowań asertywnych

• Teoria R. S. Lazarus’a
• Badania nad wpływem asertywności 

na stres

• Podsumowanie

                            

Asertywność

    zespół umiejętności o charakterze kompetencji 

osobistych, wyznaczających zachowanie w 
sytuacjach interpersonalnych, których celem jest 
realizacja cenionych wartości osobistych i 
pozaosobistych, rozwój i obrona pozytywnego 
obrazu własnej osoby i samoakceptacja.
Zachowanie to, to m.in. swobodne i kontrolowane 
wyrażanie uczuć pozytywnych i negatywnych, 
wyrażanie własnego zdania, poglądów, 
dochodzenie własnych praw, niezgadzanie się na 
poniżanie i zachowania agresywne, zwracanie się 
do innych ludzi o pomoc, inicjowanie, 
podtrzymywanie i ograniczanie komunikacji z 
różnymi ludźmi (H.Sęk)

Asertywność jako zasób

   
     Sposób wyrażenia własnych 

przekonań i uczuć oraz radzenia 
sobie z wymaganiami relacji 
życiowych dotyczących głównie 
kontaktów interpersonalnych .

Asertywny sposób zachowania

• Jest adekwatny (zgodny z tym, co się 

myśli i czuje)

• Konstruktywnie otwarty i kontrolowany
• Stanowczy i wyrażający pewność siebie 
• Respektujący dobro innych ludzi
• Polegający na rozwiązaniu zadań i 

problemów życiowych

• Reagowanie na wymagania, jakie 

stawiają nam relacje z innymi ludźmi

Osobowościowa gotowość jako 

podstawa asertywności

    Jest to funkcjonalna konfiguracja 

umiejętności behawioralnych, specyficznej 
kultury poznawczo-afektywnej i przebiegu 
procesów psychicznych powstających na 
podłożu określonych predyspozycji 
temperamentalnych.

    Cechami osobowościowej gotowości jest 

np. : spontaniczność, aktywność, 
towarzyskość, interpersonalna wrażliwość 
oraz zrównoważenie emocjonalne 

Teoria R. S. Lazarus’a

    Asertywność jest zjawiskiem transakcjonalnym, tzn. 

zależnym od przebiegu procesu oceny poznawczej w 
kontekście warunków i wymogów sytuacyjnych oraz 
podmiotowych wartości przekonań i nastawień.

     Wyróżnienie czterech rodzajów asertywnego 

zachowania: 

    -umiejętność mówienia nie, 
     -umiejętność poproszenia o przysługę lub wyrażenia 

pragnień,

     -umiejętność wyrażania pozytywnych i 

negatywnych uczuć

      -umiejętność nawiązana, podtrzymania i 

zakończenia rozmowy.

Badania nad wpływem 

asertywności na stres

• Tores i Ramanaiah –odpowiedzialna 

asertywność

• Petrie i Rotheram- badania nad stresem 

zawodowych strażaków

• Ellis i Miller- asertywność jest połączona z 

poczuciem osobistej kontroli

• Elliott i Gramling- asertywność, a umiejętność 

do korzystania ze wsparcia społecznego

• K. Durniat- im wyższa asertywność, tym 

niższe doświadczanie stresu

Podsumowanie

• Asertywność jest charakterystyczna dla 

osób z aktywnym podejściem do życia, 
ukierunkowanym na osiąganie własnych 
celów życiowych, gotowych rozwiązać 
trudne problemy , a nie unikać ich

• Asertywne zachowanie uwarunkowane jest 

pozytywnym przebiegiem reakcji 
stresowych oraz radzenia sobie ze stresem

• Bycie asertywnym optymalizuje relację 

człowieka ze światem zewnętrznym

• Człowiek asertywnie radzący sobie w 

życiu szanuje innych ludzi, respektuje 
ich prawa i odmienności, jest 
odpowiedzialny w swoim działaniu

• Asertywność nie jest wrodzona
• Można asertywnie się wyrażać wobec 

pewnych osób w określonych 
sytuacjach, natomiast w innych 
paraliżujący lęk nie pozwala nam na 
asertywne zachowanie 

Bibliografia:
Helena Sęk (red.) Psychologia 

zdrowia, Warszawa (2000), 
Wydawnictwo Naukowe PWN

Poprawa, R. (2001). Zasoby osobiste 

w radzeniu sobie ze stresem. [W:] 
G.Dolińska-Zygmunt. Podstawy 
psychologii zdrowia (s.147-155). 
Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu 
Wrocławskiego.