Ospa wietrzna

Czynnikiem etiologicznym jest wirus ospy 

wietrznej – półpaśca (VZV) należący do 

rodziny Herpes.

• Ospa wietrzna jest najczęstszą 

chorobą zakaźną wieku dziecięcego o 
znacznej zaraźliwości 

• Źródłem zakażenia dla człowieka jest 

inny człowiek (droga kropelkowa lub 
kontakt z wykwitami)

• Okres wylęgania wynosi 10 – 21 dni, 

a okres zaraźliwości zaczyna się 2-3 
dni przed wystąpieniem wysypki i 
trwa do przyschnięcia wszystkich 
wykwitów

Objawy kliniczne

• Początkowo gorączka od 37 

do 40 st. Celsjusza, ból 
głowy, ogólne osłabienie

• Później wykwity skórne, 

które przekształcają się 
podczas trwania choroby 
(mała czerwona plamka  
grudka  pęcherzyk 
wypełniony przejrzystym 
mętniejącym płynem  
krosta  strup odpadający od 
skóry po kilku dniach) – czas 
trwania ewolucji ok. 6 dni

• Wykwity pojawiają się w 2 – 3 rzutach 

dlatego można zaobserwować w tym 
samym czasie różne stadia rozwoju

• Najwięcej na tułowiu, mniej na twarzy, 

głowie, kończynach, rzadziej na błonie 
śluzowej jamy ustnej (podniebienie 
twarde, policzki)

• Choroba najczęściej przebiega łagodnie, 

u osób dorosłych przebieg jest cięższy, a 
u chorych z upośledzeniem odporności 
może kończyć się śmiercią 

Powikłania

• Zliszejowacenie (wtórne zakażenie) zmian 

skórnych z wytworzeniem małych blizenek 

• Zapalenie płuc, ucha środkowego, mózgu 
• Kłębuszkowe zapalenie nerek 
• Zapalenie stawów
• Zapalenie wątroby 
• Zgon dziecka (jeśli u matki choroba 

pojawiła się od 5 dnia przed porodem do 2 
dnia po porodzie)

Rozpoznanie 

• Na podstawie objawów klinicznych
• Badanie mikroskopowe materiału ze 

zmian skórnych może wykazać 
obecność komórek Tzancka 

• Hodowla i izolacja wirusa 

Leczenie

• Leczenie: 
1. leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe

 – nie stosuje się salicylanów, nie 
stosuję się pudrów i papek, 

2. leki przeciwhistaminowe (w celu 

zmniejszenia świądu)

3. u osób z obniżoną odpornością – 

acyklowir (lek przeciwwirusowy)

Zaleca się leżenie w łóżku podczas 

gorączki, częstą zmianę ubrania i 
kąpiele w płynach odkażających

Szczepienie

1) obowiązkowe dla : 
• dzieci do ukończenia 12 r.ż. z 

upośledzeniem odporności, ostrą białaczką 
limfoblastyczną w fazie remisji, 
zakażonych HIV,  przed leczeniem 
immunosupresyjnym lub chemioterapią 

• dzieci do ukończenia 12 r.ż. z otoczenia 

osób w/w, które nie chorowały na ospę 
wietrzną

2) zalecane dla : 
• kobiet planujących zajście w ciążę, które 

wcześniej nie chorowały

• Po przebytej chorobie występuje 

odporność

• Wirus przyjmuje postać latentną 

(utajoną) w czuciowych zwojach 
nerwów rdzeniowych i czaszkowych 

• W warunkach obniżonej odporności 

może dojść do reaktywacji wirusa i 
rozwoju półpaśca