background image

Opracowanie:
dr inż. Jan Antoni Rubin

CKI Rybnik, 2013 / 2014.

ZACZYNY & ZAPRAWY 

BUDOWLANE 

 

Politechnika Śląska w Gliwicach

Wydział Budownictwa

Katedra Inżynierii Materiałów i Procesów 

Budowlanych

background image

2

Motto: 

Motto: 

1. Szef ma zawsze rację! 

2. Jeśli Szef nie ma racji… – wróć do pkt № 1. 

MATERIAŁY BUDOWLANE 

background image

3

ZACZYNY & ZAPRAWY BUDOWLANE 

ZACZYNY & ZAPRAWY BUDOWLANE 

SPOIWO + WODA = ZACZYN  

ZACZYN

 + 

PIASEK

 = 

ZAPRAWA

 

ZAPRAWA + KRUSZYWO GRUBE = 

BETON

 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

4

ZACZYNY BUDOWLANE 

ZACZYNY BUDOWLANE 

Zaczyny budowlane

 to mieszaniny spoiw lub też lepiszczy z wodą. 

Zastosowanie znajdują m.in. zaczyny: gipsowe, cementowe, 

wapienne 
(- mleczko wapienne) & zawiesiny glinianie. 

Przypomnijmy! Cechą charakterystyczną spoiw jest to, że są 

aktywne chemicznie, a wiele procesów fizycznych, które 
zachodzą w lepiszczach powodują, że te lepiszcza twardnieją. 

Podział zaczynów budowlanych – dzielą się one na dwie 

grupy: 

– Zaczyny budowlane zwykłe. 

– Zaczyny budowlane specjalne – modyfikowane. 

Zaczyny znajdują zastosowanie w iniekcji: spękanych konstrukcji 

betonowych lub murowanych, mało nośnych gruntów 
budowlanych, 
kanałów kablobetonowych, itp. A także w produkcji np. płyt 
gipsowo-kartonowych (- tzw. suchy tynk). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

5

ZAPRAWY BUDOWLANE 

ZAPRAWY BUDOWLANE 

Zaprawa budowlana jest to mieszanina jednego lub kilku spoiw, 

drobnego kruszywa (max do 2 mm) oraz wody, a także dodatków 
lub domieszek.

 

Podstawowa charakterystyka zapraw budowlanych: po dodaniu 

wody do suchych składników zaprawy objętość zaprawy jest o ok. 
20% mniejsza niż objętość wspomnianych suchych składników. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

6

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na 

gęstość objętościową

 rozróżniamy 

następujące 

zaprawy budowlane: 

– zaprawy zwykłe o gęstości objętościowej > 1300 kg/m³;  

– zaprawy lekkie o gęstości objętościowej < 1300 kg/m³. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

7

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

cementowe (c)

 – charakteryzują się one dobrą 

przyczepnością, wytrzymałością, małą nasiąkliwością, mają niską 
wartość ciepłochronną 
i są trudno urabialne. 

W celu wykonania zaprawy miesza się najpierw suche składniki – 

do czasu uzyskania jednolitej barwy, a dopiero później dodaje się 
wodę w ilości odpowiedniej do żądanej konsystencji. 

Zastosowanie: murowanie ścian i fundamentów, filarów, łuków i 

sklepień, mocowanie kotew i łączników stalowych, tynkowanie, 
produkcja wyrobów budowlanych. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

8

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

wapienne (w)

 – mogą być przygotowywane z ciasta 

wapiennego lub wapna sproszkowanego: hydratyzowanego, 
palonego mielonego, magnezjowego. Charakteryzują się bardzo 
dobrą urabialnością, dobrymi właściwościami ciepłochronnymi, 
niską wytrzymałością i znaczną nasiąkliwością. 

W celu wykonania zaprawy miesza się składniki w kolejności: woda, 

piasek, wapno (- ciasto wapienne lub wapno hydratyzowane). 

Zastosowanie: murowanie murów nadziemnych o niedużych 

obciążeniach oraz tynkowanie (- tynki wewnętrzne). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

9

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

cementowo - wapienne (cw)

 – charakteryzują się 

właściwościami pośrednimi zapraw cementowych i zapraw 
wapiennych. Są dobrze urabialne (- dzięki obecności wapna), 
dość szybko wiążą i twardnieją ze znacznie mniejszym niż 
zaprawy cementowe skurczem. 

W celu wykonania zaprawy miesza się najpierw suche składniki, do 

czasu uzyskania jednolitej barwy, a dopiero później dodaje się 
wodę w ilości odpowiedniej do żądanej konsystencji. 

Zastosowanie: murowanie ścian, tynkowanie (- tynki wewnętrzne 

& tynki zewnętrzne ). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

10

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

gipsowe (g)

 – charakteryzują się bardzo dobrą 

przyczepnością do podłoża, dużą nasiąkliwością i niewielką 
wytrzymałością. 

Charakterystyczny jest sposób dozowania składników w tychże 

zaprawach: gips dodaje się zawsze jako ostatni, a pozostałe 
składniki dodaje się do wody. 

Zastosowanie: murowanie ścian z elementów gipsowych, nie 

narażonych na działanie wilgoci, tynkowanie (- tynki & gładzie 
wewnętrzne). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

11

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

gipsowo - wapienne (gw)

 – tak jak zaprawy gipsowe, 

charakteryzują się bardzo dobrą przyczepnością do podłoża, 
dużą nasiąkliwością i niewielką wytrzymałością. 

Tak jak poprzednio, charakterystyczny jest sposób dozowania 

składników 
w tychże zaprawach: gips dodaje się zawsze jako ostatni, a 
pozostałe składniki dodaje się do wody. 

Zastosowanie: murowanie ścian z elementów gipsowych, nie 

narażonych na działanie wilgoci, tynkowanie (- tynki & gładzie 
wewnętrzne). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

12

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

cementowo - gliniane (cgl)

 – charakteryzują się dobrą 

urabialnością, a także przyczepnością do podłoża oraz lepszymi 
właściwościami ciepłochronnymi niż zaprawy cementowe. 
Znamionuje je również dobra wodoszczelność. 

Zastosowanie: roboty murarskie, tynki wewnętrzne & zewnętrzne, 

izolacje wodoszczelne. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

13

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Ze względu na użyte spoiwo lub spoiwa zaprawy 

dzielimy na: 

Zaprawy 

polimerowe

 – charakteryzują się dużą wytrzymałością na 

ściskanie oraz dobrą odpornością chemiczną, krótkim czasem 
utwardzania, szybkim przyrostem wytrzymałości, dobrą 
przyczepnością do różnych materiałów, dużą szczelnością, niską 
ścieralnością, wysoką mrozoodpornością oraz możliwością 
uzyskiwania gładkich powierzchni. 

Do wad zalicza się: duże pełzanie, ograniczoną odporność cieplną, 

dużą rozszerzalność cieplną, stosunkowo wysoki koszt, 
konieczność przestrzegania specjalnych warunków wykonania (- 
dokładne dozowanie składników, suche wypełniacze i podłoże, 
odpowiednia temperatura & wilgotność środowiska w czasie 
mieszania i układania betonów itp). 

Spoiwem są polimery lub cement z dodatkiem polimerów. 

Generalnie wszystkie zaprawy można modyfikować dodatkami 
lub domieszkami polimerów polepszając ich właściwości. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

14

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Zaprawy ze względu na przeznaczenie zaprawy dzielimy na: 

a) zaprawy tynkarskie 

– podział w zależności od miejsca wykonania: do tynków 

wewnętrznych & zewnętrznych

– podział w zależności od rodzaju zaprawy: cementowe

wapienne, itp.; 

– podział w zależności od sposobu wykonania tynku i 

wyglądu zewnętrznej powierzchni: do tynków 
jednowarstwowych (- obrzutka), dwuwarstwowych (- 
obrzutka & narzut), trójwarstwowych (- obrzutka, 
narzut & gładź), do tynków o fakturze specjalnej (- 
drapane, dziobane, itp.), do tynków szlachetnych 
cyklinowanych & szlifowanych (- z dodatkiem 
mieszanek kruszyw szlachetnych). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

15

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Zaprawy ze względu na przeznaczenie zaprawy dzielimy na: 

b) zaprawy murarskie 

Służą one do robót murarskich, powinny mieć dobre 

właściwości wiążące, dobrą przyczepność do podłoża 
oraz odpowiednie właściwości techniczne (- nasiąkliwość, 
mrozoodporność, ciepłochronność, skurcz). 

Podział zapraw murarskich: 

– ze względu na rodzaj spoiwa; 

– ze względu na wytrzymałość; 

– ze względu na przeznaczenie; 

– ze względu na właściwości ciepłochronne; 

– ze względu na rodzaj materiału murowanego. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

16

KLASYFIKACJA ZAPRAW

KLASYFIKACJA ZAPRAW

Zaprawy ze względu na przeznaczenie zaprawy dzielimy na: 

c) zaprawy specjalne 

Są to zaprawy przeznaczone do wykonywania wąskiego 

zakresu prac: 

– do napraw elementów żelbetowych betonowych (- 

zaprawy wzmacniane włóknami dodatkami żywic 
syntetycznych, zaprawy upłynnione do renowacji 
konstrukcji w szalunku); 

– zaprawa do tamowania przecieków wody; 

– zaprawy do szybkiego kotwienia i uzupełniania elementu; 

– zaprawy cementowo – polimerowe do wykonywania 

izolacji wodoodpornej konstrukcji; 

– zaprawy do mocowania styropianu; 

– zaprawy do klejenia płytek ceramicznych; 

– zaprawy do wykonywania posadzek samopoziomujących; 

– zaprawy do produkcji prefabrykatów drobnowymiarowych 

(np. dachówek). 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

17

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

Badanie zaczynów & zapraw budowlanych obejmuje 

oznaczenie ich: 

– cech fizycznych w stanie świeżym; 

– badania cech technicznych po stwardnieniu. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

18

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

Dla 

świeżego & stwardniałego 

zaczynu: 

– oznaczenie ciekłości; 

– oznaczenie lepkości; 

– oznaczenie czasu wiązania; 

– oznaczenie ciepła hydratacji; 

– oznaczenie zmian objętościowych w funkcji 

czasu; 

– oznaczenie parametrów wytrzymałościowych; 

– oznaczenie trwałości w funkcji czasu. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

19

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

Dla 

świeżej

 zaprawy: 

– oznaczenie konsystencji zaprawy (- podstawowa 

cecha zapraw); 

– oznaczenie wydajności objętościowej zarobu; 

– oznaczenie gęstości objętościowej zaprawy; 

– oznaczenie czasu zachowania właściwości 

roboczych zaprawy; 

– oznaczenie zdolności do utrzymania wody (- 

więźliwość wody); 

– oznaczenie podatności zaprawy na 

rozwarstwianie się; 

– oznaczenie podatności do samoczynnego 

wydzielania wody; 

– oznaczenie zawartości powietrza w zaprawie. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

20

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

PODSTAWOWE BADANIA ZACZYNÓW & ZAPRAW 

Dla 

stwardniałej

 zaprawy: 

– oznaczenie wytrzymałości na ściskanie (- 

podstawowa cecha zapraw); 

– oznaczenie wytrzymałości na zginanie; 

– oznaczenie wytrzymałości na rozciąganie; 

– oznaczenie nasiąkliwości; 

– oznaczenie gęstości objętościowej; 

– oznaczenie kapilarnego podciągania wody; 

– oznaczenie mrozoodporności; 

– oznaczenie skurczu w okresie twardnienia (- w 

funkcji czasu); 

– oznaczenie współczynnika rozmiękania; 

– oznaczenie przyczepności do podłoża. 

MATERIAŁY

 

BUDOWLANE 

background image

21

DZIĘKUJĘ 

ZA 

UWAGĘ 

DZIĘKUJĘ 

ZA 

UWAGĘ 

21


Document Outline