Ostrze piły do 
mechanicznego 
cięcia drewna

Zawartość prezentacji

1.

Przedstawienie wyrobu

2.

Technologia wytwarzania

3.

Warunki pracy

4.

Wymagania techniczne stawiane wyrobowi

5.

Propozycje materiałów

6.

Dobór materiału 

7.

Podsumowanie

8.

Literatura

Piła

•

Piła - 

samodzielne 

narzędzie 

lub 

część urządzenia w  formie 
ząbkowanego 

ostrza 

służące  do  przerzynania 
materiałów 

takich 

jak drewno, 

kamień, 

metal... 

•

Ostrze  wprawiane  jest  w 
ruch  w  zależności  od 
rodzaju 

piły, 

np. 

za 

pomocą  mięśni  lub  energii 
elektrycznej,  parowej  czy 
wodnej.

•

Piła 

zwykle 

składa 

się 

z 

zębatego 

ostrza 

zwanego 

brzeszczotem 

napiętego 

w 

ramie  lub  zaopatrzonego  w 
jeden  lub  dwa  uchwyty  służące 
do jego poruszania.

•

Kształt  zębów  piły  ma  różne 
formy  w  zależności  od:  rodzaju 
materiału 

poddawanego 

obróbce, 

kierunku 

cięcia, 

wymaganej precyzji cięcia. 

Piła taśmowa

•

Piła taśmowa – zębata taśma o obwodzie zamkniętym 
napięta  między  dwoma  lub  trzema  kołami,  z  których 
jedno  jest  napędzane.  Służy  do  cięcia  podłużnego, 
poprzecznego lub profilowego 

Piła taśmowa – typy 
uzębienia

•

NV – wilczy ząb

•

PV – ząb łukowy

•

KV – ząb trójkątny

Defekty ostrzy pił 
taśmowych

•

Duże, równomierne zużycie na czubkach i w rogach 
zębów

•

Zużycie po obu stronach zębów

•

Zużycie po jednej stronie zębów

•

Zęby wyszczerbione albo połamane

•

Odbarwienie się czubków zębów wskutek nadmiernego 
ciepła wynikającego z tarcia

•

Ubytki w zębach

•

Wióry wtopione w końce zębów

Defekty ostrzy pił 
taśmowych

•

Pękanie taśmy albo pęknięcia w rowkach między 
zębami

•

Skręcenie taśmy

•

Silne zużycie tyko w najmniejszych rowkach

•

Rowki między zębami zapychają się materiałem

•

Silne zużycie po obu stronach taśmy tnącej

•

Nierównomierne zużycie

Informacje użytkowe

•

Okres  ciągłej  pracy  brzeszczotu  nie  powinien  przekraczać 
1,5h.  Po  tym  czasie  należy  brzeszczot  zdjąć  z  maszyny  i 
pozostawić  go  w  spoczynku  najlepiej  do  następnego  dnia  – 
min 12 godzin. Jest to czas niezbędny do tego, aby zaniknęły 
wewnętrzne  naprężenia  w  materiale  brzeszczotu  powstałe  w 
wyniku ekstremalnie trudnych warunków pracy.

•

Nie 

należy 

pozostawiać 

napiętego, 

nie 

pracującego 

brzeszczotu.

•

Należy  zaprzestać  używania  brzeszczotu  wykazującego 
pierwsze oznaki stępienia.

•

Należy  pracować  z  odpowiednią  szybkością  dostosowaną  do 
gatunku ciętego drewna i do uzębienia brzeszczotu.

•

Rolki  podpierające  powinny  być  dostosowane  do  szerokości 
brzeszczotu.

•

Rolki powinny być dosunięte w czasie pracy możliwie najbliżej 
ciętego  drewna  i  ustawione  tak,  aby  przed  pracą,  tylna 
krawędź  brzeszczotu  znajdowała  się  ok.  3mm  od  kołnierza 
rolki

Technologia wytwarzania

Warunki pracy - 
zmęczenie

Brzeszczot  piły  taśmowej  podlega  podczas  pracy 
wielokrotnemu  zginaniu  i  prostowaniu,  będąc 
dodatkowo 

obciążony 

dużym 

napięciem 

rozciągającym  wynikłym  z  niezbędnego  naciągu 
taśmy.  Taki  charakter  obciążeń  powoduje,  że 
materiał  brzeszczotu  podlega  typowym  zjawiskom 
zwanym jako zmiany zmęczeniowe.

Warunki pracy – twardość, 
ścieranie

Warunki pracy

•

Naprężenia rozciągające i ściskające

•

Temperatura 

•

Środowisko

Proponowane materiały

•

C75

•

Uddelholm UHB 15

•

80NiCr11

•

75Cr1 + stellit

•

HSS M42

Stal sprężynowa węglowa 
- 75

Skład chemiczny [%]

C

Mn

Si

P

S

Cu

Cr

Ni

0,72-0,800,50-0,800,17-0,37

max 

0,040

max 

0,040 max 0,25 max 0,35 max 0,30

Norma

PN

DIN

AISI

Oznaczenie

75

C75

1075

Stan

Rm 

[MPa]

A [%]

HV

HRB

wyżarzon

y

max 675

12

210

93

• Stal o dużej twardości i odporności na ścieranie 

• 38-44 HRC

• Rm ~ 275 – 1882 MPa

Uddelholm UHB 15

•

Stal wysokowęglowa

•

Rm ~ 570 MPa

•

Ryzyko korozji – niskie

•

Temperatura pracy – max 200⁰C

•

38-44 HRC

Skład chemiczny [%]

C

Mn

Si

P

S

0,71

0,50

0,30

max 0,018 max 0,008

Twardość [HRC] po wytrzymaniu 30 min w 

temperaturach:

100⁰C

200⁰C

300⁰C

400⁰C

500⁰C

600⁰C

66

62

55

45

37

26

80NiCr11 (DIN 1.2705)

•

Rm ~ 1430 MPa

•

43-45 HRC

•

Zastosowanie: cięcie miękkiego i twardego 
drewna.

Skład chemiczny [%]

C

Mn

Si

P

S

Cr

Ni

0,74-0,800,25-0,60 max 0,40 0,025

0,025 0,20-0,502,40-2,90

75Cr1 + Stellit

•

Domieszka chromu sprawia, że stal lepszą hartowność wgłębną przy 
dużych przekrojach poprzecznych. 

•

47 - 51 HRC (taśma)

•

60 - 65 HRC (ostrze – zęby)

•

Temperatura do 800⁰C

•

Rm ~ 415 – 520 MPa

Skład chemiczny [%]

C

Mn

Si

P

S

Cr

0,70-0,800,60-0,800,25-0,50 max 0,03 max 0,03 0,30-0,40

Skład chemiczny [%]

Co

Cr

W

inne

65

25

8

2

M42 (AISI)

Skład chemiczny [%]

C

Mo

Cr

W

Co

V

Si

1,08

9,40

3,90

1,50

8,00

1,20

0,35

• Stal szybkotnąca

• 66 HRC

• Temperatura pracy do 500-600⁰C

• Rm ~ 640-2000 MPa

Wymagania

 

Rm

Wytrzymałoś

ć 

zmęczeniowa

HRC

Temperatura 

pracy

Odporność 

korozyjna

Cena

Ʃ

α

Rm

x

0

0

1

1

1

3

0,2

Wytrzymałoś

ć 

zmęczeniowa

1

x

0

1

1

1

4

0,26

HRC

1

1

x

1

1

1

5

0,33

Temperatura 

pracy

0

0

0

x

1

1

2

0,13

Odporność 

korozyjna

0

0

0

0

x

1

1

0,06

Cena

0

0

0

0

0

x

0

0,02

15

1

Dobór

C75

UHB 15

80NiCr11

75Cr1 + stellit

M42

Wymagania

α

β1

γ1=α*β1

β2

γ2=α*β2

β3

γ3=α*β3

β4

γ4=α*β4

β5

γ5=α*β5

Rm

0,2

8

1,6

6

1,2

9

1,8

5

1

10

2

Wytrzymało

ść 

zmęczeniow

a*

0,26

8

2,08

6

1,56

9

2,34

5

1,3

10

2,6

HRC

0,33

5

1,65

5

1,65

6

1,98

9

2,97

10

3,3

Temperatur

a pracy

0,13

4

0,52

4

0,52

7

0,91

10

1,3

9

1,17

Odporność 

korozyjna

0,06

7

0,42

6

0,36

8

0,48

7

0,42

10

0,6

Cena

0,02

9

0,18

10

0,2

7

0,14

3

0,06

3

0,06

6,45

5,49

7,65

7,05

9,73

* - ¼ do ½ 
Rm

Podsumowanie

•

Najważniejsze cechy przy doborze ostrza na piłę 
taśmową: twardość, wytrzymałość zmęczeniowa, 
wytrzymałość na rozciąganie.

•

Najważniejsze kryteria doboru według 
producentów: rodzaj ciętego drewna, konstrukcja, 
temperatura otoczenia.

•

Najlepszy materiał – HSS M42

•

Najgorszy materiał – UHB 15

Literatura & źródła 
internetowe

•

L. A. Dobrzański „Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo”

•

A. Barbacki „Materiały w budowie maszyn”

•

„Piły mechaniczne do poprzecznego przerzynania drewna – instrukcje 
techniczne”

•

M. Blicharski „Wstęp do inżynierii materiałowej”

•

http://www.efunda.com/glossary/materials/alloys/materials--alloys--steel-
-carbon_steel--

aisi_1075.cfm

•

http://www.efunda.com/glossary/materials/alloys/materials--alloys--steel--
tool_steel--

aisi_m42.cfm

•

http://www.madehow.com/Volume-3/Saw.html

•

http://www.pilana.com/pl /

•

http://www.zknives.com/knives/steels/uhb-15.shtml

•

http://
www.steel-grades.com/Steel-grades/Tool-steel-Hard-alloy/75cr1.html

•

http://
sklep.tomaco.ogicom.pl/webpage/zasady-uzytkowania-tasmowych-pil-tr
akowych.html

•

Inne…

DZIĘKUJĘ ZA 

UWAGĘ!