SYSTEM BANKOWY I
KLASYFIKACJA USŁUG
BANKOWYCH
SYSTEM BANKOWY I
KLASYFIKACJA USŁUG
BANKOWYCH
System bankowy jest
jednym z
najistotniejszych
elementów struktury
instytucjonalnej oraz
sposobu funkcjonowania
gospodarki pieniężno-
kredytowej. . .
Najważniejszymi
funkcjami systemu
bankowego są:
· kształtowanie emisji kredytu i pieniądza ułatwiające
funkcjonowanie gospodarki oraz zwiększające rolę
pieniądza również w stosunku do innych walut;
· pobudzanie szeroko pojętej oszczędności oraz takie
gromadzenie wolnych środków finansowych w systemie
bankowym, by mogły być one najefektywniej
wykorzystane;
· kredytowanie działalności gospodarczej oraz jej
rozwoju jak również wspomaganie przedsiębiorstw i
inicjatyw rozwojowych na zasadzie rentowności;
· prowadzenie gotówkowych i bezgotówkowych rozliczeń
między jednostkami gospodarczymi.
Nazwa „bank” pochodzi od włoskiej nazwy
banco, czyli ławki, przy którym pracowali w
średniowieczu włoscy bankierzy. Zajmowali
się oni przede wszystkim przekazywaniem
pieniędzy (wkładów) od jednego klienta do
drugiego, także w innych miejscowościach.
W tym celu klienci deponowali u bankierów
pieniądz kruszcowy, a ci w zamian
wystawiali zaświadczenie – banknot
(weksel) na bankiera w innym mieście.
Rola Banków:
1.
Są one przedsiębiorstwami, które
przejmują
szereg
czynności
finansowych
z
jednostek
gospodarczych
i
gospodarstw
domowych
2.
Są instytucjami do transformacji ryzyka
oraz
terminu
przy
podejmowaniu
wkładów oraz udzielaniu kredytów
Podstawowe cele
banków:
RENTOWNOŚĆ
PŁYNNOŚĆ
WYPŁACALNOŚĆ
Bank
central
ny
Bank
central
ny
Banki
komercyj
ne
Banki
komercyj
ne
Podział Banków i ich podstawowe
funkcje:
•Bank emisyjny
•Bank banków
•Bank
gospodarki
narodowej
•Kredytową
•Pieniężną
•Lokacyjną
Bank Centralny
Polski bank centralny - Narodowy
Bank Polski - jest bankiem
państwowym i pełni podstawową
rolę w naszym systemie bankowym,
realizując te podstawowe funkcje.
Organy Narodowego banku
Polskiego
•
Prezes NBP
•
Rada Polityki
Pieniężnej
•
Zarząd NBP
Banki komercyjne
Banki komercyjne są instytucją, kontrolowaną
przez organy nadzoru bankowego, które
zajmują się pośrednictwem między
oszczędzającymi a inwestorami, przyjmując
depozyty od ludności, które następnie
przeznacza na płynne, obwarowane
określonym ryzykiem kredyty.
Istotą działalności banku jest, zatem
przyjmowanie środków pieniężnych, które
podlegają zwrotowi oraz udzielanie pożyczek
i kredytów na własny rachunek.
Usługi bankowe
Wszelkie rodzaje usług świadczonych przez banki są na
gruncie Prawa bankowego określane mianem
czynności bankowych. Oferta bankowa to nic innego
jak propozycja wykonania przez bank odpowiednich
czynności – operacji bankowych. Operacje bankowe
można określić jako stosunki umowne między bankiem,
a klientem, w których bank oferuje swoje usługi, a
klient jest usługobiorcą. Operacje te połączone są z
określonymi świadczeniami na rzecz klienta, np.
depozyt lub na rzecz banku, np. kredyt. Realizowane są
przy wykorzystaniu rachunku bankowego.
Usługa bankowa jako
produkt marketingowy
Według koncepcji marketingowej usługi bankowe,
podobnie jak dobra materialne, są produktem
marketingowym, czyli są czymś, co można zaoferować
klientowi na rynku, a ich powodzenie zależy od
sposobu zaspokojenia potrzeb konkretnej grupy
konsumentów. Definiowane mogą być również jako
pewna korzyść dla nabywcy, za którą de facto pełną
opłatę ponosi odbiorca danej usługi. W większości
przypadków usługa bankowa przybiera formę umowy
zawartej przez klienta z bankiem oraz jest
wykonywana na życzenie oraz rachunek konsumenta.
Klasyfikacja operacji
bankowych
operacje bierne (pasywne),
operacje czynne (aktywne),
operacje pośredniczące,
inne różne usługi świadczone przez bank.
Operacje czynne – polegają na lokowaniu zgromadzonych
środków pieniężnych w różnego rodzaju korzystne
przedsięwzięcia, głównie kredyty. Przeprowadzane są
przez banki na własny rachunek i własne ryzyko.
Operacje bierne – polegają na wykonywaniu czynności
zmierzających do powiększenia sumy środków
pieniężnych znajdujących się w dyspozycji banku.
Przeprowadzane są przez banki na własny rachunek i
własne ryzyko.
Operacje pośredniczące - Są to np. rozliczenia pieniężne
wynikające ze zleceń płatniczych klientów, zakup
papierów wartościowych na zlecenie klienta, itp. Banki
wykonują je na zlecenie rachunek i ryzyko klienta.
Inne różne usługi świadczone przez bank – usługi nie
będące operacjami bankowymi, np. w postaci doradztwa
finansowego, dostarczania informacji gospodarczo-
finansowych, wynajmu skrytek sejfowych.
Klasyfikacja operacji
bankowych
Operacje finansujące – polegają na natychmiastowym lub
późniejszym zwiększeniu środków płatniczych klienta wraz
z należącymi do nich czynnościami.
Operacje depozytowe – umożliwiają klientowi lokowanie w
banku czasowo wolnych środków z należącymi do nich
czynnościami.
Operacje związane z obsługą obrotu płatniczego – realizują
zlecenia klienta wykonania operacji płatniczych i
rozrachunkowych na rachunkach bankowych.
Usługi różne – obejmują usługi konsultacyjno-doradcze dla
klientów, dostarczanie im informacji i pośrednictwo na
rynku kapitałowym.
Rodzaje usług
bankowych
Usługi czynne (aktywne)
Najważniejsze typy
kredytów
Kredyty gospodarcze-
udziela się
przedsiębiorcom na sfinansowanie potrzeb
wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej.
Wyróżniamy trzy najważniejsze typy kredytów
gospodarczych:
Kredyty obrotowe
Kredyty inwestycyjne
Kredyty w rachunku bieżącym dla przedsiębiorstw
Kredyty konsumpcyjne-
inaczej nazywane
kredytami dla ludności na sfinansowanie potrzeb
konsumpcyjnych. Dzielą się na:
Kredyty ratalne
Kredyty gotówkowe
Kredyty w rachunku bieżącym dla ludności
Kredyty lombardowe
Kredyt hipoteczny
- to długoterminowy kredyt
bankowy, udzielany najczęściej na finansowanie celów
inwestycyjnych, którego zabezpieczeniem jest
hipoteka, która powstaje poprzez wpis do księgi
wieczystej nieruchomości, udzielany najczęściej na jej
budowę lub zakup.
Kredyty te możemy podzielić ze
względu na celowość:
Kredyt hipoteczny
Kredyt budowlano-hipoteczny
Rodzaje usług
depozytowych
Terminowe wkłady klientów (lokaty
bankowe)
- Lokaty terminowe służą do przechowywania
środków pieniężnych przez jego posiadacza na czas określony w
umowie z bankiem (zwykle jest to okres 1, 2, 3, 6, 12, 24 lub 36
miesięcy). Zasady funkcjonowania lokaty terminowej reguluje
umowa i regulamin zwykle stanowiący jej integralną część. Z
tego rodzaju wkładów korzystają zarówno klienci detaliczni jak i
instytucjonalni. Poprzez lokaty rozumie się środki finansowe
zgromadzone na rachunkach bankowych, złożone na specjalnie
stworzonych do tego terminowych kontach pieniężnych,
ulokowane na pewien czas, określony w umowie. Od umowy
zależy również oprocentowanie danej lokaty bankowej, które
może być stałe przez cały okres trwania lokaty, lub zmienne.
Rodzaje usług
depozytowych
Rachunki oszczędnościowe (A Vista)
- Wkłady „a
Vista” to przede wszystkim przejściowe nadwyżki finansowe,
ulokowane na rachunku w banku, którymi klient może w każdej chwili
dysponować. Do usług depozytowych typu a Vista zaliczamy zarówno
konta rozliczeniowe (popularnie zwane ROR-ami), jak i konta
oszczędnościowe. Rachunki oszczędnościowo - rozliczeniowe są
oprocentowane bardzo nisko, lub nie są oprocentowane wcale. Ich
głównym zadaniem są bieżące rozliczenia pieniężne klientów,
natomiast rachunki oszczędnościowe są specjalną usługą stworzoną do
odkładania pieniędzy. Podstawową cechą rachunków a Vista jest brak
określenia terminu na jaki klient składa pieniądze, są one dostępne do
dyspozycji w każdej chwili i to bez żadnego uszczerbku na
oprocentowaniu. Oprocentowanie wkładów oszczędnościowych typu a
Vista jest najczęściej niższe niż na standardowych lokatach właśnie z
uwagi na fakt, iż w każdej chwili mogą zostać one wycofane.
Rodzaje usług
depozytowych
Bony lokacyjne (oszczędnościowe)
stanowią pośrednią formę pomiędzy lokatami
bankowymi a papierami wartościowymi. To zbliżone
charakterem do dłużnych papierów wartościowych
dokumenty, które banki wydają bezpośrednio
swoim klientom, potwierdzające posiadanie
ulokowanych w nich środków pieniężnych,
najczęściej wydawane na okaziciela. Rzadziej
występują imiennie. Nie są one przedmiotem obrotu
giełdowego.
Podstawowe formy
rozliczeń pieniężnych
Rozliczenia pieniężne:
a) gotówkowe (wpłaty i wypłaty
gotówkowe, rozliczenia czekowe, trezor
nocny)
b) bezgotówkowe (polecenie przelewu,
polecenie zapłaty, czeki rozrachunkowe,
karty płatnicze, akredytywa)
c) elektroniczne
Pomimo różnorakich klasyfikacji niezmienny
pozostaje fakt, że rynek usług bankowych
charakteryzuje bardzo duże zróżnicowanie, w
zależności od różnorodnych kryteriów, możliwości
technologicznych oraz specyficznych preferencji
poszczególnych segmentów klientów. Z tego
względu usługi bankowe należą do jednej z
najbardziej skomplikowanych grup usług
oferowanych na rynku. Stwarzają niezmiernie dużo
trudności i niejasności potencjalnym konsumentom
oraz budzą wiele kontrowersji.