UMIEJĘTNOŚĆ EFEKTYWNEGO
CZYTANIA

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Wykład VIII

Trudności w czytaniu:

zaburzenie procesu

czytania i uczenia się

 wzrok
 zrozumienie treści
 zdolność

zapamiętywania

 objętość tekstu
 uwaga
 motywacja
 ocena tekstu
 krytycyzm

 zmęczenie
 znudzenie
 niecierpliwość
 wybór
 zorganizowanie
 czas
 szybkość
 cofanie się
 koncentracja

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Proces czytania

- myśleć,

- współpraca

umysłu i wzroku,

- spostrzeganie

znaków

graficznych i

rozumienie

zawartych w

tekście myśli

- myśleć,

- współpraca

umysłu i wzroku,

- spostrzeganie

znaków

graficznych i

rozumienie

zawartych w

tekście myśli

umiejętność

sprawnego i

racjonalnego

czytania tekstów

o różnorodnej

treści i formie

umiejętność

sprawnego i

racjonalnego

czytania tekstów

o różnorodnej

treści i formie

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Proces czytania, jako wizualny aspekt

procesu uczenia się.

Etapy:

•z

ść

oli

ki (a

lfa

betu

przy

tó

j p

rzek

azy

st i

nfo

acj

•z

ść

oli

ki (a

lfa

betu

przy

tó

j p

rzek

azy

st i

nfo

acj

1. Rozpoznawanie

•p

ces

czny

, w

tra

kci

e k

tór

bija

jące

się

d t

eks

św

iatł

prz

echw

yty

ne j

est

prz

oko

i p

rze

nerw

wzr

okow

y p

rze

ła

ne d

o m

ózg

•p

ces

czny

, w

tra

kci

e k

tór

bija

jące

się

d t

eks

św

iatł

prz

echw

yty

ne j

est

prz

oko

i p

rze

nerw

wzr

okow

y p

rze

ła

ne d

o m

ózg

2. Asymilacja

•z

mie

nie

kstu

, gd

y m

ózg

łą

czy

dczy

ktu

aln

rma

cje

ymi

cze

śniej

•z

mie

nie

kstu

, gd

y m

ózg

łą

czy

dczy

ktu

aln

rma

cje

ymi

cze

śniej

3. Kojarzenie

(integracja wewnętrzna)

3. Kojarzenie

(integracja wewnętrzna)

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Etapy procesu czytania, c.d.:

•łą

czeni

e c

ałe

j d

ot.

wie

dzy

wie

dzą

oby

tą

tra

kci

e c

nia, t

worz

ąc

wią

nia na

ższ

ozio

mie

stra

kcji

(kr

yty

, o

na,

kcj

a i

aliz

a i

nfo

rmacj

•łą

czeni

e c

ałe

j d

ot.

wie

dzy

wie

dzą

oby

tą

tra

kci

e c

nia, t

worz

ąc

wią

nia na

ższ

ozio

mie

stra

kcji

(kr

yty

, o

na,

kcj

a i

aliz

a i

nfo

rmacj

4. Wyższy stopień

kojarzenia

(integracja

zewnętrzna)

4. Wyższy stopień

kojarzenia

(integracja

zewnętrzna)

•i

nfo

rma

cje

kła

ne"

mó

u. D

ost

ęp

nich

moż

e b

yć

dna

k ut

rudni

ony . M

usi t

owa

rzy

szy

wość i

trwa

łoś

ć pa

mię

•i

nfo

rma

cje

kła

ne"

mó

u. D

ost

ęp

nich

moż

e b

yć

dna

k ut

rudni

ony . M

usi t

owa

rzy

szy

wość i

trwa

łoś

ć pa

mię

Przechowywanie

informacji

Przechowywanie

informacji

•u

mie

ję

ość

acji

trz

ebnej

co w

ażn

wte

dy,

kiedy

a t

ży

•u

mie

ję

ość

acji

trz

ebnej

co w

ażn

wte

dy,

kiedy

a t

ży

6. Gotowość i

trwałość pamięci

6. Gotowość i

trwałość pamięci

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Etapy procesu czytania, c.d.:

•W

orzy

sta

nie

ytej

rma

cji

ie m

ówio

nej,

pis

ane

j, a

rty

sty

czne

j. W

j d

zie

dzi

nie

e z

nacz

eni

e -

yś

nie

•W

orzy

sta

nie

ytej

rma

cji

ie m

ówio

nej,

pis

ane

j, a

rty

sty

czne

j. W

j d

zie

dzi

nie

e z

nacz

eni

e -

yś

nie

Komunikowanie

się

Komunikowanie

się

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Sposoby czytania:

•d

ładn

e p

rze

ytan

cało

ści

teks

•a

lit

yczn

e i

kry

czn

e st

udi

np.

dręcz

nik

ów

•i

nter

pre

nie

któ

integralne,

ciągłe

integralne,

ciągłe

•p

ież

prz

ejrz

enie

tekstu

•w

ysz

uki

nie

acj

odpo

wie

dzi

pew

okr

eślo

pyta

nia

selektywne,

wybiórcze

selektywne,

wybiórcze

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Techniki czytania selektywnego

technika selektywna prosta

• wyszukiwanie nowych, szczegółowych informacji,

które mają znaczenie dla czytającego

technika ekremażu (szybki przegląd orientacyjny)

• odnajdywanie myśli przewodniej i głównych tez

tekstu

technika reperażu

• poszukiwanie informacji potrzebnych do

rozwiązywania problemu

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Znaczenie ruchów oczu w doskonaleniu czytania

 przy czytaniu oczy poruszają się seriami

skoków i pauz (postojów)

 wyraźne widzenie jest możliwe tylko w

momencie postoju (fiksacji) oka. Oko „czyta”
w czasie pauzy

 wsteczne ruchy oczu (regresja) są

nieodłącznym elementem procesu czytania
(zwłaszcza analitycznego) i nie można ich
całkowicie wyeliminować

 wewnętrzna dyscyplina pozwala zmniejszyć

ilość regresji

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Ćwiczenia prowadzące do rozszerzenia pola fiksacji oczu



ogarnianie wzrokiem stopniowo coraz większych

zespołów wyrazów (od 2 do 5), czytanie grupami słów;



czytanie tekstów w wąskich kolumnach całymi wierszami z
góry na dół;



czytanie tekstów w kolumnach, które u dołu łączą się w
jedną kolumnę;



czytanie codzienne przez 5 minut z jakieś strony książki
tylko pierwszego i ostatniego słowa w każdej linijce.
Trening uelastyczniający mięśnie oka;



obejmowanie fiksacjami „jednostek myślenia”;



traktowanie przyrostków, przedrostków, końcówek jako
pojedyncze litery lub fiksacje;



czytanie zestawów słów w postaci piramid, zbudowanych
z coraz dłuższych wyrazów.

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Znaczenie organów mowy w doskonaleniu
czytania

 czytanie głośne lub szeptem (artykulacja)

ogranicza szybkość czytania

 wokalizacja (podświadome wprowadzanie w

ruch organu mowy) opóźnia czytanie czysto
wzrokowe

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Jak ćwiczyć nawyk szybkiego czytania ?-
podsumowanie

1. staraj się szybciej zrozumieć treść czytanego tekstu
2. obejmuj jednym spojrzeniem równocześnie kilka

wyrazów, odczytuj całe grupy słów

3. czytaj tylko oczami, nie poruszaj wargami ani

językiem

4. unikaj powrotnych ruchów oczu wzdłuż czytanego

wiersza

5. patrz na górną część wyrazów, a nie na dolną
6. stosuj techniki wspomagania wzroku (wodzenie

palcem po wyrazach)

7. trenuj szybkie postrzeganie (jak najszybsze

przewracanie stron i dostrzeganie na każdej z nich
jak największej ilości wyrazów

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Prezentacja przygotowana na

podstawie:



Giza I., Konarski S., Wybrane zagadnienia
metodyki studiowania, SGPiS, W-wa 1986, s.
86-109.



Hamer H., Nowoczesne uczenie się albo
ściąga z metodyki pracy umysłowej, Veda,
W-wa 1999, s. 23-24



Buzan T., Rusz głową, Wyd. Aha!, Łódź 2008,
s. 39- 55.

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Document Outline