Metoda 

Domana

Natalia Nef

Nikoletta Wirkus 

Monika Rumińska

Karolina Matuszak 

Magdalena Pielach

Nazwa Metody:

• Metoda Instytutów Osiągania 

Ludzkich Możliwości;

• „Metoda Filadelfijska”.

Autorzy:

1. Glenn Doman
2. Robert Doman
3. Carl Delacato
4. Temple Fay

Cele metody:

• podnoszenie poziomu sprawności 

fizycznej i intelektualnej;

• przystosowanie do samodzielnego 

funkcjonowania w społeczeństwie;

• dostarczenie dziecku z uszkodzeniem 

mózgu, czuciowej stymulacji dopasowanej 
do aktualnego poziomu dziecka;

• umożliwienie dziecku własnej aktywności 

w zakresie nabytych już sprawności.

Kto może stosować 

Metodę Domana?

• rodzice, opiekunowie;

• nauczyciele, terapeuci.

Odbiorca metody – dzieci:

• z upośledzeniem umysłowym;
• z MPD;
• z autyzmem;
• z nadpobudliwością;
• z zespołem Downa;
• z zaburzeniami emocjonalnymi;
• z padaczką;
• spastyczne, wiotkie, sztywne;
• atetotyczne (powolne, nierytmiczne, 

mimowolne ruchy).

Rys historyczny

• 1955 r. – założenie Ośrodka 

Rehabilitacyjnego w Filadelfii, 

• obecnie istnieje pod nazwą Instytutu 

Osiągania Ludzkich Możliwości;

• Metoda Domana w Polsce.

Narzędzie

Profil Rozwojowy jest narzędziem służącym 
do ustalenia rozpoznania, opracowania 
programu i ocenie efektów leczenia. 
Opracowywany w formie tabeli pozwalającej 
na ocenę rozwoju dziecka w zakresie funkcji:

I. wykonawczych – motoryka, sprawność 

manualna i mowa;

II. percepcyjnych – widzenie, słyszenie i dotyk.

Główne

 założenie metody

Określenie możliwości i sposobów 
wielokierunkowego wpływu w czterech 
sferach:

• dotyczącej rozwoju ruchowego;
• obejmującej wpływ na rozwój fizyczny 

organizmu;

• dotyczącej rozwoju intelektualnego;
• dotyczącej rozwoju emocjonalno-

społecznego.

Ważne jest wczesne usprawnianie 

dzieci, gdyż gwarantuje to lepsze efekty 
rehabilitacji. To wszechstronne 
usprawnianie ma doprowadzić do tego, by 
nieuszkodzona cześć mózgu, przyjęła 
zadania jego uszkodzonej części. 

A zatem pierwsza i podstawowa zasada 

leczenia dzieci z uszkodzeniem mózgu 
powinna brzmieć: „przede wszystkim 
nie przeszkadzać”. 

Techniki

Pattering (za Fayem) – terapeuci, którzy 

jednocześnie wykonują różne grupy ćwiczeń 
i form usprawniania sterują biernym ruchem 
dziecka.

Faza I Pełzanie homologiczne
Faza II Pełzanie homolateralne
Faza III Pełzanie kontralateralne 

(heterolateralne) 

Faza IV Raczkowanie w klęku podpartym
Faza V „Chód marynarski” (recyprokalny) 

„Maseczkowanie” (za Fayem)- 
wdychanie CO

2

 z worka oddechowego 

(trwa ok. 30- 60 sek.), powtarzane do 
kilkudziesięciu razy dziennie. 

Bitowanie- czyli podwyższanie 
sprawności intelektualnej u dziecka za 
pomocą tzw. bitów. 

Dieta (za Fayem)- ograniczenie 
spożycia płynów, produktów 
mlecznych, soli i cukrów.

Bloki rozwojowe, w ramach 

których dokonuje się 

usprawnianie dziecka:

1. blok rozwoju fizjologicznego;

2. blok rozwoju intelektualnego;

3. blok rozwoju społecznego;

4. blok rozwoju fizycznego.

Etapy usprawniania:

1) szkolenia w domu;
2)  co robić z dzieckiem z porażeniem 

mózgowym?;

3)  konsultacyjny; 
4) intensywnego leczenia.

Etapy te następują po sobie.

Podstawę usprawniania metodą filadelfijską 

stanowią zasady: 

1) dostarczenia do OUN pojedynczych 

informacji (bitów);

2) wywoływania natychmiastowej reakcji 

OUN;

3) programowania OUN poprzez „pattering”;
4) dostarczenia bodźców umożliwiających 

reakcje wcześniej zaprogramowanego OUN 
– ułatwienie ruchów;

5) polepszenia otoczenia OUN.

Ćwiczenia:

1) program podłogi – ma na celu opanowanie funkcji lokomocyjnych;
2) program motoryczny – w nim stosuje się „patteringi” ruchowe;
3) program oddechowy – w przypadku MPD  może wystąpić zaburzenie 

funkcji oddechowej;

4) program równowagi – celem jest kształtowanie i doskonalenie reakcji 

równoważnych;

5) program odżywiania –  zapewnia optymalny dobór składników 

pokarmowych;

6) programy stymulujące – czyli ćwiczenia pobudzające intelekt , 

wpływające na rozwój umysłowy dziecka. Podstawową czynnością jest 
opanowanie czytania. 

    Cel ten osiąga się w 5 etapach :

I ) pojedynczych słów;
II) wyrażeń dwuwyrazowych;
III) prostych zdań;
IV) rozbudowanych zdań;
V) książki.

ZALETY:

WADY:

•włączanie do pracy z dzieckiem 

rodziców oraz szkolenie ich;

•uniwersalny charakter gdyż 
może być stosowana w pracy 

rehabilitantów, pedagogów, 
logopedów, a także rodziców;

•indywidualność- każde dziecko 
ma własnego specjalistę;

•nie koncentruje się tylko na 

jednej sferze rozwojowej 
(intelektualny, społeczny, 
fizyczny);

•metoda o charakterze nie tylko 
leczniczym ale i profilaktyczno – 
kształtującym (również dla dzieci 

w normie intelektualnej).

•duże nakłady finansowe;

•czasochłonność;

•pracochłonność;

•zalecany jest półroczny staż 
w Instytucie w Filadelfii;

 
•zaangażowanie większej liczy 
osób – wolontariusze.

Bibliografia:

• Doman G. (1996), Jak postępować z dzieckiem 

z uszkodzeniem mózgu, czyli opóźnionym 
umysłowo, upośledzonym umysłowo, z 
dziecięcym porażeniem mózgowym, z 
zaburzeniami emocjonalnymi, spastycznym, 
wiotkim, sztywnym, z padaczką, autystycznym, 
atetotycznym, nadpobudliwym, z zespołem 
Downa, Wydawnictwo Protext, Poznań

• Doman G. (1992), Jak nauczyć małe dziecko 

czytać, Oficyna Wydawnicza Excalibur, 
Bydgoszcz;