Metody klasyfikacji i 

regionalizacji 

przestrzennej

TABELA 

ZNAKÓW

Justyna Staroń

Anna Matławska

Wojciech Hawrot

Adrian Florczak

Norbert Cabal 

Fabregas

Magdalena 

Grzegorzewska

Tabela znaków

  

Znajduje zastosowanie w przypadku 

najprostszego podziału zbioru na klasy, 

przeprowadzonego na podstawie 

niewielkiej liczby cech (dwóch, trzech, 

czterech) na wstępnym etapie badania 

danego problemu. 



Zdefiniowanie macierzy danych



Obliczenie średniej arytmetycznej lub mediany 

dla każdej z cech w macierzy



Porównanie kolejnych wielkości liczbowych w 

kolumnach ze średnią lub medianą; w przypadku 

wartości cechy wyższej od średniej lub mediany 

wpisujemy znak plus, a w przeciwnym przypadku 

znak minus.



Konstrukcje tabeli wzorcowej dla obserwowanej 

liczby cech; wpisujemy w nią wszystkie kombinacje 

znaków plus i minus i tworzymy klasy teoretyczne 

podziału zbioru elementów.



Przypisanie odpowiednim klasom w tabeli wzorcowej 

kolejnych obiektów z macierzy danych; w ten sposób 

uzyskuje się poszukiwany podział zbioru na 

podzbiory (klasy przestrzenne).

Algorytm 

obejmuje:

    Interpretacja struktury wydzielonych klas polega na 

porównaniu bezwzględnych wielkości cech ze średnią 

arytmetyczną lub medianą.
   
    

Przykładowo, I klasa typologiczna cechuje 

się występowaniem wszystkich cech w 

wielkościach powyżej średniej, II klasa -  

dominacja cech pierwszej i drugiej wobec 

trzeciej poniżej średniej.

• barierę w tej metodzie tworzą: liczba klas 

teoretycznych i możliwość ich merytorycznej 

interpretacji. 

• dla dwóch cech liczba możliwych klas wynosi 4, dla 

trzech – 8, dla czterech – 16, dla pięciu – 32.

•  w przypadku wzrostu cech w macierzy wyjściowej o 

jeden,      przyrasta w postępie geometrycznym 

liczba klas teoretycznych. 

• przeprowadzenie analizy wielozmiennej dla macierzy 

niewielkich rozmiarów oznaczałoby zatem 

otrzymanie wielu klas pustych lub 

jednoelementowych. 

• - w metodzie punktowej podział zbioru na części jest 

subiektywny, dokonuje się go w zależności od 

przyjętego podziału kolumny „suma rang”, w 

metodzie tabeli znaków ma on charakter 

mechaniczny. Przeprowadza go się odpowiednio do 

liczby cech.

Zastosowanie Metody

 Tabeli Znaków



W tabeli 1 przedstawiono charakterystykę 

zróżnicowania przestrzennego ludności w 

wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym w 

ogóle województw w Polsce w 1986roku.



Obliczono średnie udziały procentowe 

ludności w wieku przedprodukcyjnym, 

produkcyjnym i poprodukcyjnym.



Następnie porównano kolejne wielkości ze 

średnią, wpisując znak plus lub minus.



Po określeniu wszystkich możliwych 

kombinacji znaków plus i minus dla trzech 

cech w kolejnych klasach zamieszczono 

numery odpowiednich województw. 

Przedstawiono to w tabeli nr 2.

Dwie klasy okazały się puste: klasa I i VIII.

 

Pozostałe sześć klas przedstawiono w formie  kartogramu

.

• Pierwsza klasa zawiera wyższą od średniej krajowej 

liczbę ludności w wieku przedprodukcyjnym i 

produkcyjnym (m. in. Elbląskie, Gorzowskie, 

Koszalińskie, Legnickie, Olsztyńskie).

• Podobnie scharakteryzowano pozostałe klasy 

przestrzenne.

• Województwa silnie uprzemysłowione i 

zurbanizowane, o wysokim udziale ludności w 

wieku produkcyjnym, znalazły się na kartogramie w 

klasach IV i V, a w tabeli nr 2 klasa V i VI.

Runge J., 2006, Metody badań w geografii 

ekonomiczno-społecznej- elementy metodologii, 

wybrane narzędzia badawcze, Uniwersytet 

Śląski, Katowice.

BIBLIOGRAFIA :