Nośniki 

wartości 

informacji

Źródła pojęcia wartości należy upatrywać się w 

filozofii. 

Na ogół filozofowie przyjmują, że wartość stanowi 

specyficzną postać bytu i jest obiektywną 

kwalifikacją różnych przedmiotów i zjawisk. 

Warunkiem koniecznym w rozpatrywaniu wartości 

jest uwzględnienie kategorii, w której może być 

umieszczana.

Wartości ukonstytuowane są na realnym fundamencie rzeczy  
lub stanów rzeczy, które można uważać za 

statystyczne 

nośniki wartości

. Mogą mieć charakter materialny lub 

niematerialny. 

Jednak gdy spojrzymy na proces tworzenia wartości, 
dojedziemy do wniosku, że istotnymi nośnikami wartości są te 
czynności, które kształtują właściwości przedmiotów lub 
stanów rzeczy gwarantujące im zdolność zaspokajania potrzeb 
użytkowników w określonym miejscu i czasie . Można je uznać 
za 

dynamiczne nośniki wartości

.

Ilościowa teoria informacji

Pojęcie wartości informacji wiązane jest z konkretną sytuacją i 
określonym użytkownikiem informacji. 

• Odwołując się do definicji ilości informacji  Shannona (jeden z 

twórców teorii informacji)  można przyjąć, że wartość mają tylko te 
informacje, które zmniejszają entropie. 

• Entropia jako cecha określonego systemu może jednak ulegać 

zmianie w zależności od informacji , a ściślej od wiedzy, jaką się 
dysponuje w danej chwili. 

• Niekiedy okazuje się, że po  uzyskaniu tzw. informacji negatywnej, a 

więc informacji sprzecznej z posiadaną przez użytkownika, entropia 
jest większa niż przed jej otrzymaniem.

•  W doborze optymalnych decyzji  nie ilość informacji , lecz ich 

efektywność ma zasadnicze znaczenie.  Przyjęta przez Shannona 
miara ilości informacji okazuję się więc mało przydatna do pomiaru 
informacji uwzględniającej treść wiadomości, a tym samym nie 
wyjaśnia istoty wartości informacji. 

Semantyczna teoria informacji

U jej podstaw leży pojęcie ilości informacji semantycznej jako 
entropi hipotezy badawczej przed uzyskaniem informacji i tej samej 
hipotezy po uzyskaniu informacji.

W ocenie wartości informacji uwzględnia się trzy relacje:

• Informacja – obiekt rzeczywisty

• informacja – wiedza

• Informacja – użytkownik i jego sytuacja decyzyjna

Wartość informacji jest rozpatrywana ze względu na trzy kryteria 
syntetyczne:

• Odwzorowanie rzeczywistości

• Wzbogacenie zasobów wiedzy odbiorców

• Użyteczność sytuacyjną

Teoria ilościowa i teoria semantyczna 

informacji stanowią istotną, lecz nie 

wystarczającą podstawę do określenia 

wartości informacji. W ocenie tej należy 

uwzględnić JAKOŚCIOWE, a w 

szczególności pragmatyczne aspekty 

informacji.

Pojęcie pragmatycznej wartości informacji wiąże ją z 
określoną sytuacją decyzyjną, użytecznością dla 
użytkownika, efektywnością wykorzystania i kosztem 
uzyskania lub wytworzenia informacji.

Informacją pragmatyczną jest tylko ta, która jednoznacznie 
odwzorowuje rzeczywistość (relacja informacja-wiedza) i 
umożliwia podejmowanie efektywnych działań. 

Obiektywny charakter informacji sprawia, że może być 
również konstrukcją ogólną niezwiązaną z konkretnym 
odbiorcą i konkretnym nadawcą. 

Rola informacji w tworzeniu wartości 

dodanej

Wyjaśnienia roli informacji w tworzeniu wartości dodanej 

można dokonać odwołując się do koncepcji łańcucha 

wartości M. Portera..

wartość oznacza cenę, jaką gotów jest zapłacić nabywca 

za to, czego dostarcza  mu dostawca

Łańcuch wartości obrazuje sekwencję 
działań kształtujących wartość 
określonego produktu:

• Wejście surowca do systemu

• Wykonywanie niezbędnych operacji przetwórczych

• Sprzedaż i usługi posprzedażne z nim związane

O wartości wyrobu decyduje:

• funkcjonalność  (stopień zgodności ze zidentyfikowanymi 

potrzebami odbiorców)

• koszty wytworzenia

Klasycznym przykładem roli, jaką może odegrać informacja 
w tworzeniu wartości dodanej, są  

NOWE WYROBY

.

• Zwykle w cenie nowości mieści się marża stworzona w 

pewnej mierze przez informacje, dzięki którym określono i 
zrealizowano unikatowe funkcje wyrobu.

• Przykładem mogą być telefony komórkowe.

Wartość informacji jako produkt sam w sobie

Wyjaśnienia wartości informacji jako produktu samego w sobie 
można dokonać, odwołując do jej pragmatycznego ujęcia.

• Niektórzy wskazują na konieczność uwzględniania w ocenie 

informacji szeregu wymagań w stosunku do jej jakości, takich np. 
jak terminowość czy obiektywność.

• Kształtowanie cech, które powinna mieć zawierać informacja, 

wymaga określonych czynności. Cechy te są więc pochodną 
pewnych czynności.

Przedstawione formuły oceny informacji pomijają jednak 
koszt informacji.

Po uwzględnieniu kosztów tego procesu można 
zaproponować następującą, ogólną formułę określania  
wartości informacji: 

 = 

Gdzie:
 - wartość informacji jako produktu  ( < 0,1>,
F(c) – stopień spełnienia funkcji informacji, 
Kł – koszty łączne informacji (wytworzenia i uzyskania 
informacji)

 

Zrozumienie istoty powstawania wartości 

informacji i określenie jej nośników, a więc 

czynności kształtujących  jej funkcje i koszty, 

wymaga przeprowadzenia analizy elementarnej 

procesu informacyjnego.

Kategoria I:

są to czynności  

• Zbierania informacji (ZI)

• Przetwarzania informacji (PI)

• Oraz opracowywania nośników informacji (ON)

Realizacja ich tworzy lub zwiększa efekt użytkowy procesu, co rzutuje w 
zasadniczym stopniu na funkcję informacji jako produktu. Można je uznać 
za fundamentalne.

Kategoria II:

• Przesyłanie informacji (PI)

• Transformacja informacji (TR)

• Archiwacja informacji (AI) 

Są czynnościami związanymi z przygotowaniem albo przemieszczaniem 
informacji lub z gromadzeniem zasobów informacyjnych. 
Stanowią czynniki zwiększające koszt procesu, zatem należałoby dążyć 
do ograniczenia ich liczby i stosowania metod najtańszych.

Kategoria III:

• Czynności wyszukiwania informacji (WI)

• Kontrola informacji (KI)

• Uzgadnianie informacji (UI)

Czynności te zwiększają koszty procesu, dlatego należałoby je 
wyeliminować, ograniczając się w uzasadnionych przypadkach wyłącznie 
do kontroli. 

Kategoria IV:

• Zaleganie informacji (ZA)

• Przygotowawczo-wdrożeniowe czynności umysłowe (PCU)

Kategoria ta nie tworzy wartości. Występowanie powyższych elementów 
bierze się często z niewłaściwego podziału pracy w zespole czy wielości 
równolegle realizowanych procesów.