ZASTOSOWANI

E METODY 

PROBLEMOWEJ 

W NAUCZANIU

CO TO JEST NAUCZANIE 
PROBLEMOWE?

Według Wincentego Okonia nauczanie 

problemowe to zespół czynności 
takich, jak organizowanie sytuacji 
problemowych, formułowanie 
problemów, udzielanie uczniom 
niezbędnej pomocy w rozwiązywaniu 
problemów i sprawdzaniu tych 
rozwiązań, wreszcie kierowanie 
procesem systematyzowania                   
        i utrwalania tak uzyskanej wiedzy.

Nauczanie problemowe opiera się nie na 

przekazywaniu gotowych wiadomości, lecz na 
uzyskiwaniu przez uczniów nowych 
wiadomości i sprawności za pośrednictwem 
rozwiązywania problemów teoretycznych i 
praktycznych. Cechą istotną tego nauczania 
jest aktywność badawcza ucznia, pojawiająca 
się w określonej sytuacji i zmuszająca go do 
stawiania sobie pytań- problemów, do 
formułowania hipotez i weryfikowania ich w 
toku operacji umysłowych i praktycznych.

PRACA GRUPOWA

Dostosowanie tempra pracy uczniów 

zdolnych,średnio i mniej zdolnych są 
znaczne. Stosunkowo dobrze pozwala je 
przezwyciężyć praca grupowa, w której 
wszyscy muszą być aktywni. Praca 
grupowa sprzyja sprawdzeniu 
osiągniętych wyników. 

ISTOTA NAUCZANIA 
PROBLEMOWEGO

Istota jego nie polega wcale na pytaniach 

nauczyciela i odpowiedziach ucznia, 
lecz na powstawaniu sytuacji 
problemowych, na samodzielnym 
poszukiwaniu przez uczniów pomysłów 
ich rozwiązywaniu oraz na sprawdzeniu 
trafności (prawdziwości) tych 
pomysłów.

DEWEYOWSKA ANALIZA 
PROBLEMOWA

Podstawą klasycznej metody problemowej 

stała się Deweyowska analiza problemowa. 
Uwzględnia się w niej 4 istotne momenty:



wytwarzanie sytuacji problemowej



formułowanie problemów i pomysłów ich 
rozwiązania



weryfikacja pomysłów rozwiązania



porządkowanie i stosowanie uzyskanych 
wyników w nowych zadaniach 
praktycznych i teoretycznych.

Cechą charakterystyczną tej metody jest 

swoista dominacja uczenia się nad 
nauczaniem. Wprawdzie polega ona na ciągłej 
interakcji między nauczycielem i uczniami, 
lecz celem tej interakcji jest uruchomienie sił 
ucznia, wzbudzenie jego wiary w siebie i 
nabycie przez niego przekonania, że jest on w 
stanie rozwiązywać coraz trudniejsze 
problemy. Jest to więc nie tylko kształcenie, 
lecz także i wychowywanie do umysłowej 
wolności i moralnej niezawisłości, do 
harmonii między tym, co się myśli wie, a tym, 
co się robi i na zewnątrz ujawnia.

WALORY METODY 
PROBLEMOWEJ



dominacja uczenia się nad nauczaniem



uruchomienie sił aktywności i 
samodzielności ucznia



wzbudzanie jego wiary w siebie i 
nabycie przekonania, że jest on w stanie 
rozwiązywać coraz trudniejsze 
problemy.

NAJAWAŻNIEJSZE CECHY NAUCZANIA 
PROBLEMOWEGO:



Nowe wiadomości uzyskują uczniowie za 
pośrednictwem rozwiązywzania problemów 
teoretycznych i praktycznych.



W toku rozwiązywania problemu uczeń pokonuje 
wszystkie przeszkody.



Tempo uczenia się jest zależne od ucznia lub od 
grupy uczniów.



Większa aktywność uczniów sprzyja rozwojowi 
pozytywnych motywów i zmniejsza potrzebę 
formalnego sprawdzania osiągnięć.



Efekty uczenia się są stosunkowo wysokie i trwałe.

TOK LEKCJI 
PROBLEMOWEJ:



przygotowanie uczniów do pracy,



stworzenie sytuacji problemowej i 
sformułowanie przez uczniów zagadnienia 
głównego oraz kwestii z nim związanych,



ustalenie planu pracy i w toku jego realizacji 
sformułowanie pomysłów rozwiązania,



sprawdzenie pomysłów rozwiązania na drodze 
teoretycznej,



usystematyzowanie i utrwalenie nowych 
wiadomości,



 zastosowanie ich w nowych sytuacjach 
praktycznych, teoretycznych, na lekcji lub w 
pracy domowej.

Badania eksperymentalne wykazały, i 

wykazują nadal, że obok wyraźnie 
lepszych efektów w rozwoju 
produktywnego myślenia przynosi ono 
również zdecydowanie lepsze efekty 
w opanowaniu wiedzy, a nawet, co 
więcej, więcej „operatywności” tej 
wiedzy. Jako bardziej samodzielnie 
opanowana daje się ona łatwiej 
stosować w nowych sytuacjach – 
zadaniach teoretycznych i praktycznych.