NORMY PRAWNE
REGULUJĄCE
FUNKCJONOWANIE
PAŃSTWA
W SYTUACJI
NIEBEZPIECZEŃSTWA
PAŃSTWA
I W CZASIE WOJNY
Departament Prawny i Kadr
Wydział Obronności i Bezpieczeństwa
Szkolenie Obronne • Wrocław, 14 grudnia 2012 r.
NORMY PRAWNE
REGULUJĄCE
FUNKCJONOWANIE
PAŃSTWA
W SYTUACJI
NIEBEZPIECZEŃSTWA
PAŃSTWA
I W CZASIE WOJNY
Departament Prawny i Kadr
Wydział Obronności i Bezpieczeństwa
Szkolenie Obronne • Wrocław, 14 grudnia 2012 r.
NORMY PRAWNE REGULUJĄCE
FUNKCJONOWANIE PAŃSTWA W SYTUACJI
NIEBEZPIECZEŃSTWA PAŃSTWA
I W CZASIE WOJNY
ZAGADNIENIA:
• ZAPISY KONSTYTUCJI RP W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA
PAŃSTWA
• PODSTAWOWE POJĘCIA
• STRUKTURA OBRONNA RP
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
NORMY PRAWNE REGULUJĄCE FUNKCJONOWANIE
PAŃSTWA W SYTUACJI NIEBEZPIECZEŃSTWA PAŃSTWA
I W CZASIE WOJNY
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997);
- Dorobek prawny NATO (ratyfikacja 1999);
- Nowa „Koncepcja Strategiczna NATO” przyjęta
w Lizbonie w listopadzie 2010 r.;
- „Strategia Bezpieczeństwa Narodowego RP” z
2007 r.;
- „Strategia Obronności RP” z 2009 r.;
- Ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP z
1967 r.;
- Ustawa o stanie wojennym z 2002 r.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI
I BEZPIECZEŃSTWA RP
• I - RZECZPOSPOLITA
•Siły Zbrojne RP służą
ochronie niepodległości
państwa
i niepodzielności jego terytorium oraz
zapewnieniu bezpieczeństwa i
nienaruszalności jego granic.
• II – WOLNOŚĆ, PRAWA I OBOWIĄZKI
CZŁOWIEKA
I OBYWATELA
•Ograniczenia w zakresie korzystania z
konstytucyjnych wolności i praw mogą być
ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy,
gdy są konieczne w demokratycznym
państwie dla jego
bezpieczeństwa lub
porządku publicznego
,
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA RP
• IV – SEJM I SENAT
•Sejm decyduje w imieniu Rzeczypospolitej
Polskiej o
stanie wojny
i o zawarciu pokoju.
•Sejm może podjąć uchwałę o
stanie wojny
jedynie
w razie zbrojnej napaści na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów
międzynarodowych wynika zobowiązanie do
wspólnej obrony przeciwko agresji. Jeżeli Sejm
nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny
postanawia Prezydent Rzeczypospolitej.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI
I BEZPIECZEŃSTWA RP
• V – PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
•Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad
przestrzeganiem Konstytucji,
stoi na straży
suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz
nienaruszalności i niepodzielności jego
terytorium
.
•Prezydent Rzeczypospolitej jest najwyższym
zwierzchnikiem SZ RP. Zwierzchnictwo to
sprawuje w czasie pokoju poprzez Ministra
ON.
•Prezydent RP mianuje Szefa SG WP,
dowódców RSZ, a na czas wojny Naczelnego
Dowódcę SZ.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI RP
• VI – RADA MINISTRÓW I
ADMINISTRACJA RZĄDOWA
•Rada Ministrów w szczególności:
- zapewnia
bezpieczeństwo wewnętrzne
państwa oraz porządek publiczny,
- zapewnia
bezpieczeństwo
zewnętrzne
,
- sprawuje
ogólne kierownictwo
w dziedzinie obronności
kraju.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI RP
• VIII – SĄDY I TRYBUNAŁY
•Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być
ustanowiony tylko na czas
wojny
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
ZAPISY KONSTYTUCJI W ZAKRESIE
OBRONNOŚCI RP
XI – STANY NADZWYCZAJNE
• W sytuacjach szczególnych zagrożeń
, jeżeli
zwykłe środki konstytucyjne są
niewystarczające, może zostać wprowadzony
odpowiedni stan nadzwyczajny:
STAN WOJENNY,
STAN WYJĄTKOWY,
STAN KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ,
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
STAN WOJENNY
może być wprowadzony przez Prezydenta Rzeczypospolitej na
wniosek Rady Ministrów w formie rozporządzenia
na części albo na całym terytorium państwa, w razie
zewnętrznego zagrożenia państwa, zbrojnej napaści na terytorium
RP lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do
wspólnej obrony przeciwko agresji.
Istnieją trzy przesłanki uzasadniające wprowadzenie tego
stanu:
1.
Zewnętrzne zagrożenie państwa,
2.
Zbrojna napaść na terytorium Rzeczypospolitej,
3.
Zobowiązanie Polski, na mocy umowy międzynarodowej, do
wspólnej obrony przeciwko agresji.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
STAN WYJĄTKOWY
• to także jeden z nadzwyczajnych stanów państwa, którego
wprowadzenie powoduje w szczególności ograniczenie
określonych praw i swobód obywatelskich. Stan wyjątkowy może
wprowadzić prezydent na czas oznaczony, lecz nie dłuższy niż 90
dni, na części albo na całym terytorium Polski, jeśli zagrożone
zostało bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Prezydent może
przedłużyć ten stan tylko raz (na okres nie dłuższy niż 60 dni) za
zgodą Sejmu. Stan wyjątkowy nie może trwać dłużej niż 150 dni
(czyli 5 miesięcy).
• Przesłanki wprowadzenia stanu wyjątkowego:
1.
Zagrożenie konstytucyjne ustroju państwa
ze strony czynników natury wewnętrznej,
2.
Zagrożenie bezpieczeństwa obywateli wskutek wydarzeń w
rodzaju zamieszek i zjawisk destabilizujących państwa,
3.
Zagrożenie porządku publicznego
i normalnego funkcjonowania życia
w państwie.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
STAN KLĘSKI
ŻYWIOŁOWEJ
• Wprowadzenie tego stanu pozwala
na uruchomienie nadzwyczajnych działań władz nie
powodując jednocześnie tak rozległych skutków prawnych
jak stan wojenny lub stan wyjątkowy. Do wprowadzenia
stanu klęski żywiołowej konstytucyjnie uprawniona jest
Rada Ministrów,
a nie Prezydent.
• Przesłanki do wprowadzenia takiego stanu
1. Dążenie do zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych i
likwidacji ich następstw,
2. Dążenie do zapobieżenia skutkom awarii technicznych,
noszących znamiona klęsk żywiołowych.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
SYSTEM OBRONNY RP -
DEFINICJA
•Definicja
- to całość sił i środków
przeznaczanych przez państwo do
realizacji zadań w dziedzinie
obronności, odpowiednio do tych
zadań zorganizowanych,
utrzymywanych i
przygotowywanych.
• system obronny bazuje na całym
potencjale narodowym Rzeczypospolitej
Polskiej i jest ściśle sprzężony z
sojuszniczym systemem
bezpieczeństwa NATO, zwłaszcza w
wymiarze militarnym.
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok
Szkolenie Obronne 14
grudnia 2012 rok
14
Siły Zbrojne RP
Naczelny Dowódca
Sił Zbrojnych RP
STRUKTURA SYSTEMU OBRONNEGO RP
Zgromadzenie Narodowe
SEJM
SENAT
PREZYDENT RP
- Zwierzchnik Sił Zbrojnych
RP
PREZYDENT RP
- Zwierzchnik Sił Zbrojnych
RP
Rada
Bezpieczeń
stwa
Narodoweg
o
(organ
doradczy
Prezydenta
RP)
Rada
Bezpieczeń
stwa
Narodoweg
o
(organ
doradczy
Prezydenta
RP)
WOJEWODA
- Przedstawiciel Rady Ministrów w
województwie
- Szef Obrony Cywilnej Województwa
WOJEWODA
- Przedstawiciel Rady Ministrów w
województwie
- Szef Obrony Cywilnej Województwa
SAMORZĄD TERYTORIALNY
Jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane oraz inne realizujące zadania
obronne, w tym przedsiębiorcy
MINISTROWIE
MINISTROWIE
KOMITET
RADY MINISTRÓW
(Organ pomocniczy Rady
Ministrów)
PREZES RADY
MINISTRÓW
RADA MINISTRÓW
PREZES RADY
MINISTRÓW
RADA MINISTRÓW
MON
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ
Szkolenie Obronne 14 grudnia
2012 rok