CELE,ZADANIA ORAZ UPRAWNIENIA KOMÓREK REALIZACYJNYCH

MICHALINA JOACHIMIAK

MIROSŁAWA WITTSTOCK

JOANNA MAZUREK

WIOLETTA SYREWICZ

ALEKSANDRA STRUŚ

CELE, ZADANIA ORAZ UPRAWNIENIA

KOMÓREK REALIZACYJNYCH

KOMÓRKI REALIZACYJNE

Komórki realizacyjne są formacją o charakterze mundurowo-

-policyjnym, działającą na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r.

o kontroli skarbowej, a także na podstawie wytycznych opartych

na przepisach procedury karnej, które zazwyczaj są podstawą działania

służb policyjno-mundurowych. Komórki realizacyjne działają w ramach

organizacyjnych kontroli skarbowej. Grupie inspektorów i pracowników

kontroli skarbowej przysługuje umundurowanie i broń służbowa.

Kryteria oraz tryb przydziału broni służbowej określa rozporządzenie

Ministra Finansów z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie broni służbowej

i umundurowania pracowników kontroli skarbowej.

Uprawnienie pracownika komórki realizacyjnej

do umundurowania i do broni służbowej

powstaje z dniem zatrudnienia i wygasa z dniem

rozwiązania stosunku pracy lub przeniesienia pracownika

na inne stanowisko, na którym broń nie przysługuje.

W zależności od rodzaju przydzielonych zadań

służbowych pracownikowi przysługuje broń podstawowa,

na którą składa się broń palna bojowa i amunicja, jak

również broń dodatkowa, czyli broń gładkolufowa i

pistolety maszynowe.

Rozporządzenie Ministra Finansów określa:
1) rodzaje broni przysługujące członkom komórek
realizacyjnych
2) kryteria i tryb przydziału broni służbowej;
3) wzory umundurowania i znaków identyfikujących
komórkę realizacyjną;
4)

sposób

noszenia

umundurowania

znaków

identyfikujących

jednostkę

organizacyjną

kontroli

skarbowej;
5)

normy

umundurowania,

uwzględniające

okres

używalności jego składników;
6) normy wyposażenia niezbędnego do wykonywania
czynności służbowych, zasady jego przyznawania i
użytkowania.

Pracownicy

komórek

realizacyjnych,

działając

przedmiotowym trybie uprawnień określonych w Rozdziale

2a ustawy o kontroli skarbowej, nie muszą wszczynać

postępowania

kontrolnego

czy

też

postępowania

przygotowawczego w sprawie o wykroczenia i przestępstwa

skarbowe. Działania te mogą być prowadzone jako odrębna

część realizacji zadań ustawowych kontroli skarbowej.

Uprawnienia kontroli skarbowej oraz zasady użycia

środków przymusu bezpośredniego i broni palnej stanowią

oddzielny tryb działania kontroli skarbowej, właściwy

niemal wyłącznie dla komórek realizacyjnych.

CELE I ZADANIA KOMÓREK REALIZACYJNYCH

Zasadniczym celem działania grup realizacyjnych jest

skuteczna walka z szarą strefą. Minister Finansów strefę
tę definiuje jako działalność gospodarczą
niezgłoszoną do opodatkowania oraz dochody
nieznajdujące

pokrycia

ujawnionych

źródłach

przychodu.
Szara  strefa  obejmuje  działalność  zarobkową,  niemającą
charakteru  przestępczego,  prowadzoną  bez  wnoszenia
odpowiednich opłat, płacenia stosownych podatków i bez
przestrzegania  obowiązujących  norm  prawnych.  Do
szarej  strefy  można  zaliczyć  zarówno  zarejestrowanych
podatników nie w pełni deklarujących swoje dochody, jak
i osoby niezidentyfikowane, niezarejestrowane, działające
poza systemem podatkowym.

Od szarej strefy należy odróżnić czarną strefę, która dotyczy

dochodów z działalności o charakterze przestępczym. Należy przy

tym zaznaczyć, że często następuje przenikanie się strefy szarej i

czarnej, ponieważ w wielu przypadkach działania mające na celu

unikanie płacenia podatków łączy się bezpośrednio z aktywnością

przestępczą.

Szara strefa wywiera ujemny wpływ na całą gospodarkę i jest

zjawiskiem szczególnie negatywnym z punktu widzenia budżetu

państwa, ponieważ powoduje obniżenie dochodów budżetowych.

Oddziałuje również w negatywny sposób na

konkurencyjność gospodarki, stawiając podmioty z tej strefy w

uprzywilejowanej sytuacji w porównaniu do podmiotów działających

legalnie, szczególnie w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.

Działania

pracowników

kontroli

skarbowej

prowadzone                          w  stosunku  do  podmiotów
działających  na  styku  szarej  i  czarnej  strefy  nierzadko
narażają  ich  na  niebezpieczeństwo  utraty  zdrowia  lub
życia,      ze  względu  na  szczególną  aktywność  w  tym
obszarze zorganizowanych grup przestępczych.
W

celu

podniesienia

poziomu

bezpieczeństwa

pracowników  kontroli  skarbowej,    a  także  do  zwalczania
patologii  związanych  z  szarą  strefą  stosowane  są
działania  komórek  realizacyjnych  z  wykorzystaniem
specjalnych uprawnień przysługujących ich pracownikom.

Komórka

realizacyjna

Ministerstwa

Finansów

funkcjonująca

jako

Wydział

Realizacyjny

Departamencie Kontroli Skarbowej jest

najliczniejsza w Polsce (16 etatów). Jest to komórka

właściwa do prowadzenia działań na terytorium

całego kraju oraz do wspierania i koordynacji

działań

pozostałych

komórek

organizacyjnych

utworzonych w urzędach kontroli skarbowej, a także

do nadzoru nad nimi.

Do podstawowych zadań ministerialnej komórki

realizacyjnej, poza pomocą Głównemu Inspektorowi

Kontroli Skarbowej w zapewnieniu ochrony

fizycznej i technicznej inspektorom i

pracownikom, a w uzasadnionych przypadkach także

innym osobom, organom i instytucjom państwowym,

należy również, w ramach koordynacji i nadzoru nad

terenowymi komórkami realizacyjnymi, zlecanie im zadań

i czynności do realizacji.

Istotn

ym zadaniem Wydziału Realizacyjnego Ministerstwa

Finansów jest prowadzenie szkoleń i egzaminów dla

pracowników komórek realizacyjnych z użycia broni,

środków przymusu bezpośredniego, taktyki, techniki działań

specjalnych itp. Do jego zadań należy również prowadzenie

wspólnie z komórkami kadrowymi naboru pracowników do

komórek realizacyjnych i wywiadu skarbowego, w

zakresie testów sprawności fizycznej.

W ramach nadzoru nad siedmioma pozostałymi

komórkami realizacyjnymi działającymi w Urzędach Kontroli

Skarbowej, w celu ujednolicenia użytkowanego we

wszystkich komórkach realizacyjnych z całego kraju

wyposażenia: broni, środków przymusu bezpośredniego,

środków ochrony indywidualnej, umundurowania, jak

również w celu zapewnienia zakupu produktów o

wysokiej

jakości,

Wydział

Realizacyjny

Ministerstwa

Finansów powinien opiniować wnioski o zakupy

dokonywane centralnie.

UPRAWNIENIA KOMÓREK REALIZACYJNYCH

Inspektorzy i pracownicy komórek realizacyjnych mają prawo do:

•

legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jednak tylko w toku

realizacji ustawowych zadań, czyli głównie w trakcie postępowania

kontrolnego

•

zatrzymywania i przeszukiwania osób oraz przeszukiwania pomieszczeń,

bagażu i ładunku w trybie i przypadkach określonych w przepisach

Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu karnego skarbowego

•

zatrzymywania pojazdów i innych środków przewozowych w celu

przeprowadzenia kontroli przewożonych towarów lub dokumentów

przewozowych dotyczących tych towarów, a także badania towarów i

pobierania ich próbek oraz przeprowadzenia kontroli rodzaju używanego

paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu mechanicznego

•

przeprowadzania doprowadzenia, o którym mowa w art.

4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach

przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. poz.

628), lub konwoju, o którym mowa w art. 4 pkt 3 tej

ustawy

•

zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek

organizacyjnych,

przedsiębiorców

organizacji

społecznych, jak również zwracania się w nagłych

wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej

pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa

PRACOWNIKOM KONTROLI SKARBOWEJ

PRZYSŁUGUJE PRAWO KORZYSTANIA

Z UPRAWNIEŃ W NASTĘPUJĄCYCH SYTUACJACH:

1) ujawniania i kontroli niezgłoszonej do opodatkowania
działalności gospodarczej

2) kontroli źródeł pochodzenia majątku oraz przychodów
nieznajdujących

pokrycia

ujawnionych

źródłach

lub

pochodzących ze źródeł nieujawnionych

3) zapobiegania i ujawniania przestępstw związanych z korupcją,
popełnianych przez osoby zatrudnione lub pełniące służbę w
jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do
spraw finansów

4)  w  związku  z  zapewnieniem  przez  Głównego  Inspektora  Kontroli
Skarbowej, przy pomocy wyodrębnionych komórek organizacyjnych
kontroli skarbowej, ochrony fizycznej i technicznej inspektorom
           i pracownikom, a w uzasadnionych przypadkach także innym
osobom, organom i instytucjom państwowym

5)  w  związku  z  zapewnieniem  przez  dyrektora  urzędu
kontroli  skarbowej,  przy  pomocy  wyodrębnionych  komórek
organizacyjnych  kontroli  skarbowej,  ochrony  fizycznej  i
technicznej  inspektorom  i  pracownikom,            a  za  zgodą
Głównego  Inspektora  Kontroli  Skarbowej  także  innym
osobom, organom i instytucjom państwowym.

Z wyżej wymienionych uprawnień pracownicy komórek

realizacyjnych mogą również korzystać w związku z
wszczętym postępowaniem kontrolnym lub postępowaniem
w sprawach o przestępstwa i wykroczenia oraz w sprawach
o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe.

UMIEJSCOWIENIE KOMÓREK ORGANIZACYJNYCH
URZĘDÓW KONTROLI SKARBOWEJ

1. Komórka w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów

publicznych – 16 etatów / „(…) komórka organizacyjna właściwa do

prowadzenia działań na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także w

zakresie koordynacji działań komórek organizacyjnych utworzonych w

urzędach kontroli skarbowej oraz nadzoru nad nimi” – art. 11 g ust. 2 ustawy

o kontroli skarbowej/.

2. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Białymstoku – 10 etatów

3. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Katowicach – 10 etatów

4. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Lublinie – 10 etatów

5. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Olsztynie – 10 etatów

6. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Poznaniu – 10 etatów

7. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Rzeszowie – 10 etatów

8. Komórka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Szczecinie – 10 etatów.

Obowiązujące do końca lipca 2010 r. rozporządzenie Ministra

Finansów kolejność tworzenia komórek realizacyjnych w poszczególnych

województwach uzależniało od wielkości województwa, specyfiki

występujących zagrożeń naruszenia prawa na jego terenie, uwarunkowań

organizacyjnych

związanych

przejęciem

zadań

regionalnych

inspektoratów celnych oraz od posiadanych środków finansowych.

Zgodnie z obecnie obowiązującym zarządzeniem

Ministra Finansów Nr 27 z dnia 26 lipca 2010 r. komórki

organizacyjne Urzędów Kontroli Skarbowej (komórki

realizacyjne) nie zmieniły dotychczasowej lokalizacji, za

wyjątkiem nowopowstałej komórki organizacyjnej

w Szczecinie.

Podział komórek realizacyjnych i ich rozmieszczenie

na terytorium kraju uwzględnia uwarunkowania

związane z przystąpieniem Polski w 2004

r. do Unii Europejskiej i przesunięciem wschodniej

granicy UE na linię wschodniej granicy Polski. Komórki

realizacyjne przejęły również zadania zlikwidowanych

komórek administracji celnej.

Document Outline