Nawozy 

mineralne i 

pestycydy

Charakterystyka

Nawozy mineralne:

• wysokoprocentowe
• zawierają proste, bezpośrednio 

przyswajalne dla roślin lub po niewielkich 
tylko przemianach w glebie związki 
chemiczne

• surowcami do produkcji są kopaliny, rudy, 

odpady przemysłu hutniczego, także 
odpady pochodzenia zwierzęcego

• niektóre poprawiają strukturę gleby, 

zmieniają jej odczyn

• usuwają toksyczne substancje

PODZIAŁ

Azotowe

Wady nawozów azotowych:

 Przy nieumiejętnym stosowaniu 

wysokich dawek nawozów, 
szczególnie azotowych, pojawiają się 
pewne niebezpieczeństwa.

    Azotany ->    Azotyny    -> Jony 

amonowe

Powoduje to: gromadzenie w częściach 

jadalnych roślin toksycznych 
azotynów.

Konsekwencja: zmiany we krwi-> 

powstawanie methemoglobiny

UWAGA ! ! !

    Każdy makro- i mikro-element 

dostarczony w nadmiernej ilości powoduje 
u roślin zaburzenia w procesie wzrostu

    Nadmiar jednego z pierwiastków 

biogennych, sprzyja wypłukiwaniu z gleby 
innych pierwiastków np. azot zmniejsza 
ilość fosforu, magnezu, miedzi i wapnia.

    Nadmierna ilość nawozów kwaśnych( gł. 

Azotowych, Amonowych) -> obniżenie pH 
gleby     ->uwalnianie glinu

PESTYCYDY

    Ogólna nazwa toksycznych środków 

chemicznych, sproszkowanych lub 
płynnych, stosowanych jako środki 
ochrony roślin do zwalczania 
chwastów, grzybów, owadów, 
gryzoni, a także środków chroniących 
żywność czy człowieka przed 
wymienionymi szkodnikami

PODZIAŁ 

• Insektycydy (środki owadobójcze)
• Herbicydy (chwastobójcze)
• Fungicydy(grzybobójcze)
• Moluskocydy (ślimakobójcze)
• Nematocydy(nicieniobójcze)
• Rodencydy(gryzoniobójcze)
• Bakteriocydy(bakteriobójcze)
• Defolianty(usuwające liście roślin)

Charakterystyka

• Duża toksyczność w stosunku do 

szkodników i mała toksyczność w 
stosunku do pozostałych organizmów 
gł. Do człowieka

• Odpowiednia trwałość

• Zdolność degradacji w środowisku

Pestycydy zazwyczaj występują w 

następującej postaci:

• Substancji opylających - posiadają mała zawartość 

związku aktywnego, ze względu na fakt ze mogą 
zaszkodzić osobie opylającej, 

• W postaci zawiesin - po rozcieńczeniu z woda uzyskuje się 

zawiesinę wodna. Stosuje się je jako opryski dla roślin. 

• Proszków do tworzenia zawiesin wodnych - cechuje je 

obecność drobnych cząsteczek, 

• Koncentratów do sporządzania emulsji, gdzie preparat 

handlowy z wodą tworzy emulsję; 

• Aerozole - jako spryskiwacze. Produkowane są poprzez 

rozcieńczenie substancji aktywnej w rozpuszczalniku silnie 
parującym. Nie zachodzi konieczność rozpuszczenia z 
woda. Są one znane pod nazwa bombek aerozolowych..

Trwałość pestycydów w 

środowisku

• Pestycydy, po tym jak zostaną użyte na rośliny, albo na glebę, 

przechodzą cykl przemian, fizycznych, chemicznych i biologicznych i 
zanieczyszczają glebę, wody a wraz z nimi, zostają przeniesione do 
tkanek roślinnych i zwierzęcych a nawet ludzkich.

• Klasa                                                    Stałość w 

środowisku

• Bardzo trwałe                                         Więcej niż 1,5 

roku

• Trwałe                                                      Około półtora 

roku

• Nietrwałe                                                     Około pół roku
• Szybko degradujące                                       Około 

kwartału

Lata

Ilość substancji 

aktywnej kg/h

1992

0,46

1993

0,47

1994

0,50

1995

0,47

1996

0,65

1997

0,65

1998

0,58

1999

0,61

2000

0,61

2001

0.60

2002

0,79

Zużycie pestycydów w latach 1992 

-2002.

Najważniejsze efekty działania 

pestycydów na zdrowie to:

• upośledzenie centralnego układu 

nerwowego

• dermatozy, oparzenia i inne choroby skórne
• choroby żołądka i zatrucia
• osłabienie, zawroty głowy, paraliż stóp
• upośledzenie układu oddechowego
• działanie mutagenne i nowotworowe
• nowotwory (prostaty, żołądka, przełyku, 

płuc, ust, skóry, układu oddechowego i limfy 
- białaczka)

Krążenie pestycydów w zbiorniku wodnym

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

  Anna Pęczek

Aleksandra Sobczyńska

• PS. Życzymy łatwych pytań na 

kolokwium

• PS2. Wszystkie materiały znajdują się na 

naszym e-mailu

BIBLIOGRAFIA

• „Toksykologia środowiska aspekty 

chemiczne i biologiczne” Stanley, Monahan 
wyd. PWN

• „Słownik chemii środowiskowej” Wiktor 

Preżdo, Walentyna Zubkowa , wyd. Akademii 
Świętokrzyskiej

• „Biologia” Ville, Solomon, Berg
• „Biologia” praca zbiorowa pod redakcją 

Andrzeja Czubaja

• „Tablice chemiczne” wyd. Adamantan
• http://pl.wikipedia.org/wiki/Pestycydy