Odprawa 

czasowa

Monika Jankowska
Emilia Gajda

Odprawa czasowa – pozwala na wykorzystywanie 
na wspólnotowym obszarze celnym, towarów 
niewspólnotowych przeznaczonych do powrotnego 
wywozu bez dokonywania żadnych udoskonaleń, 
przeróbek, zmian przywiezionych towarów, 
oczywiście za wyjątkiem zwykłego zużycia, z 
całkowitym lub częściowym zawieszeniem 
należności celnych przywozowych,
a także bez stosowania wobec tych towarów 
środków polityki handlowej.

DEFINICJA

 Całkowite zwolnienie z należności przywozowych

W przypadku całkowitego zwolnienia z należności 
przywozowych w momencie objęcia towaru procedurą 
celną nie powstaje obowiązek uiszczenia należności 
przywozowych. Należności te są zawieszone, ale 
organ celny w określonych przypadkach może zażądać
złożenia zabezpieczenia na poczet mogących powstać 
należności przywozowych oraz należności 
podatkowych. Zabezpieczenie to jest zwracane w 
przypadku powrotnego wywozu towaru poza obszar 
celny Unii Europejskiej.

Towary, które mogą być czasowo przywiezione z 
całkowitym zwolnieniem z należności celnych:
- środki transportu drogowego, morskiego powietrznego i 
szynowego,
- palety i kontenery,
- rzeczy osobistego użytku i towary do celów sportowych 
przywożone przez podróżnych,
- majątek marynarzy, używany na statkach biorących udział 
w międzynarodowym ruchu morskim,
- towary przywożone w celu likwidacji klęsk żywiołowych,
- sprzęt medyczny chirurgiczny i laboratoryjny, jako 
pożyczka na prośbę szpitala lub innej instytucji medycznej,
- nośniki dźwięku, obrazu lub danych,
- materiały reklamowe,
- wyposażenie zawodowe,
- materiały pedagogiczne i naukowe,

- zwierzęta na sezonowy wypas lub wypas albo do 
prowadzenia prac lub transportu, 
- opakowania wielokrotnego użytku,

- towary służące do testów lub podlegające testom,
- formy, szkice, narzędzia pomiarowe, kontrolne lub 
badawcze oraz podobne artykuły
- próbki,
- zastępcze środki produkcji,
- towary przywożone na targi, wystawy lub podobne 
imprezy,
- części zamienne,
- sprzęt radiowy i telewizyjny do produkcji i nadawania oraz 
pojazdy specjalnie przystosowane do powyższych celów 
wraz z wyposażeniem, przywożone przez organizacje 
publiczne lub prywatne mające swoją siedzibę poza 
obszarem celnym Unii i zaakceptowane przez organy celne, 
które wydały pozwolenie na dokonanie odprawy czasowej 
takiego sprzętu i pojazdów,
- instrumenty i aparaty niezbędne dla lekarzy przy niesieniu 
pomocy pacjentom czekającym na organ do przeszczepu,
- inne towary, które przywożone są okazjonalnie i na okres 
nie przekraczający trzech miesięcy lub w konkretnych 
sytuacjach nie mających skutków gospodarczych.

Częściowe zwolnienie z należności przywozowych

Udzielane jest towarom przywożonym na czas 
określony, które:
- nie są wymienione w katalogu towarów, które mogą 
być objęte całkowitym zwolnieniem z należności 
przywozowych albo
- są wymienione w tym katalogu ale nie spełniają 
wszystkich określonych dla nich przepisami prawa 
warunków.

Kwota należności celnych przywozowych do uiszczenia 
za towary objęte procedurą odprawy czasowej z 
częściowym zwolnieniem z należności przywozowych 
wynosi 3% od kwoty, która miałaby zostać uiszczona za 
te towary, gdyby zostały dopuszczone do obrotu w dniu, 
w którym zostały objęte procedurą odprawy czasowej, 
za każdy miesiąc lub część miesiąca, w którym towary 
objęte były procedurą odprawy czasowej.
 

Stanowią one szczególny rodzaj dokumentów, które 
mogą być stosowane w procedurze odprawy czasowej 
w celu uproszczenia formalności.
Karnet ATA jest stosowany przy czasowym przywozie 
lub czasowym wywozie towarów pomiędzy państwami 
będącymi Stronami Konwencji ATA lub Konwencji 
stambulskiej, czyli obecnie jest stosowany w 71 
państwach. Dokument ten dotyczy wyłącznie towarów, 
które mogą być przywożone w procedurze odprawy 
czasowej z całkowitym zwolnieniem z należności 
przywozowych.
Organy celne mogą przyjmować karnety ATA, jeżeli są 
one wydane przez zrzeszenie wydające, ustanowione w 
państwach będących stronami Konwencji ATA albo 
Konwencji stambulskiej.
Szczegółowe informacje na temat Karnetu ATA zawarte 
są w Instrukcji korzystania z Karnetu ATA.

Karnet ATA i 

CPD

Karnet CPD jest stosowany przy czasowym 
przywozie lub czasowym wywozie środków 
transportu pomiędzy państwami będącymi 
Stronami dwóch konwencji celnych dotyczących
przewozu pojazdów drogowych oraz Konwencji 
stambulskiej. Karnet CPD jest jednocześnie 
wnioskiem o wydanie pozwolenia na korzystanie z 
procedury odprawy czasowej, zgłoszeniem celnym i 
dokumentem zabezpieczającym należności 
przywozowe. 
Termin ważności karnetu wynosi 12 miesięcy. 
Karnet ten jest bardzo rzadko stosowany przy 
czasowym przywozie na obszar celny Unii, 
ponieważ wspólnotowe przepisy celne
umożliwiają bezdokumentacyjny czasowy przywóz 
środków transportu

.

 Pozwolenie na stosowanie procedury odprawy 

czasowej

Stosowanie procedury odprawy czasowej uzależnione jest 
od udzielenia pozwolenia przez organ celny.
Rodzaje pozwoleń:
a) pozwolenie w formie pisemnej - pełnej,(wniosek składa 
się do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu 
na miejsce, w
którym towar będzie wykorzystywany),
b) pozwolenie w formie pisemnej - uproszczonej (na 
zgłoszeniu celnym), (Wniosek skrócony składa się do 
urzędu celnego mającego uprawnienie do obejmowania 
towarów procedurą odprawy czasowej oraz właściwego 
dla miejsca, w którym towar będzie wykorzystywany.)
c) pozwolenie na karnecie ATA lub CPD,( Z zasady 
właściwym organem celnym jest naczelnik urzędu 
celnego granicznego, przez który towary są
wprowadzane na obszar celny Unii.)

Systemy procedury odprawy czasowej

d) pozwolenie w formie ustnej,
Wniosek w takiej formie może być wykorzystany tylko dla 
niektórych kategorii towarowych, które obejmują:
- zwierzęta na sezonowy wypas lub wypas albo do prowadzenia 
prac lub transportu oraz materiały będącym własnością osoby 
zamieszkałej w strefie przygranicznej przylegającej do 
przygranicznej strefy czasowego wywozu i stosowane przez osobę 
zamieszkałą w przylegającej strefie przygranicznej, 
przeznaczonym do działalności w szczególnych warunkach strefy 
przygranicznej,
- opakowania przywożone z zawartością, które są przeznaczone 
do powrotnego wywozu puste lub wypełnione, noszące trwałe, 
nieusuwalne oznakowanie osoby mającej siedzibę poza obszarem 
celnym Wspólnoty,
- sprzęt radiowy i telewizyjny do produkcji i nadawania oraz 
pojazdy specjalnie przystosowane do powyższych celów wraz z 
wyposażeniem, przywożone przez organizacje publiczne lub 
prywatne mające swoją siedzibę poza obszarem celnym 
Wspólnoty i zaakceptowane przez organy celne, które wydały 
pozwolenie na dokonanie odprawy czasowej takiego sprzętu i 
pojazdów,
- instrumenty i aparaty niezbędne dla lekarzy przy niesieniu 
pomocy pacjentom czekającym na organ do przeszczepu,
- środki transportu, rzeczy osobistego użytku i towary do celów 
sportowych przywożone przez podróżnego, majątek marynarzy, 
używany na statkach biorących udział w międzynarodowym ruchu 
morskim.

Inne towary, mogą być zgłoszone do procedury w formie 
ustnej, jeśli organ celny wyrazi na to zgodę.
Właściwy jest naczelnik urzędu celnego granicznego, przez 
który towary są wprowadzane na obszar celny Unii. 
e) pozwolenie w formie innej czynności,
Jest to najprostsza i najbardziej liberalna forma zgłaszania 
towarów do procedury, ponieważ nie jest wymagany żaden 
dokument pisemny. Wniosek składa się poprzez zgłoszenie 
celne w formie innej czynności niż forma pisemna lub ustna.
Towary, które mogą być objęte takim wnioskiem to 
przykładowo:
- rzeczy osobistego użytku i sprzęt sportowy przywożony przez 
podróżnych,
- środki transportu, w tym także palety i kontenery,
- majątek marynarzy, używany na statkach biorących udział w 
międzynarodowym ruchu morskim.
Właściwy jest urząd celny graniczy, przez który towary są 
wprowadzane na obszar celny Unii.
f) pozwolenie pojedyncze - w przypadku, gdy procedura 
dotyczy więcej niż jednego państwa Unii,
g) pozwolenie zintegrowane - kiedy przewidziane jest 
stosowanie więcej niż jednej procedury celnej (w Polsce nie 
stosowane).

Warunki uzyskania 
pozwolenia

Pozwolenie może być udzielone osobie spełniającej warunki 
określone w przepisach WKC(Wspólnotowy Kodeks Celny) i RWKC.
Warunki podmiotowe
Pozwolenie na stosowanie procedury odprawy czasowej może być 
udzielone osobie, która
użytkuje towary lub organizuje ich użytkowanie.
Osoba, której udzielane jest pozwolenie musi spełniać wszelkie 
przesłanki, pozwalające
uznać, iż gwarantuje ona prawidłowy przebieg procedury. 
Weryfikacja kryteriów
podmiotowych w tym właśnie zakresie następuje na podstawie 
informacji zawartych we
wniosku oraz załączonych dokumentach, a także po dokonaniu 
sprawdzenia w resortowych
systemach informatycznych. 
Sprawdzenie kryterium powinno następować zawsze z 
uwzględnieniem przebiegu operacji, które mają być przedmiotem 
pozwolenia.
W przypadku odprawy czasowej towarów przez osoby fizyczne w 
formie innej czynności
badanie tego kryterium będzie z oczywistych powodów uproszczone. 
Inaczej będzie
wyglądać przy wniosku o wykorzystanie procedury w celach 
gospodarczych.

Weryfikacja warunków podmiotowych dotyczy w szczególności 
sprawdzenia, czy
wnioskodawca:
- nie naruszył przepisów prawa celnego lub podatkowego,
- nie zalega z płatnościami należności celnych oraz w podatkach 
wobec urzędu skarbowego,
- nie jest podmiotem, wobec którego prowadzone jest postępowanie 
egzekucyjne lub
upadłościowe,
- rzetelnie wywiązuje się z obowiązków określonych w przepisach 
prawa celnego i
podatkowego w toku dotychczasowej działalności związanej z 
przywozem lub wywozem towarów.

Warunki związane z kontrolą celną
Organ celny udziela pozwolenia pod warunkiem, jeśli może zapewnić 
właściwy dozór i
kontrolę procedury bez konieczności ponoszenia przez administrację 
nakładów
niewspółmiernych w stosunku do istniejącej potrzeby gospodarczej. 
Stwierdzenie, czy
spełniona została powyższa przesłanka spoczywa nie na 
wnioskodawcy, lecz na organie
celnym, który musi dokonać rzetelnej oceny zakresu 
przewidywanych obowiązków jakie powstaną w związku z 
koniecznością przeprowadzania kontroli procedury, której dotyczy 
wniosek. Ocenia, czy nakłady finansowe, które będzie musiała 
ponieść w związku z tym administracja, nie są zbyt wysokie, w 
stosunku do oczekiwanych skutków gospodarczych związanych z 
korzystaniem przez podmiot z procedury gospodarczej.

Identyfikacja towarów
W przypadku wystąpienia z wnioskiem o udzielenie 
pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy 
czasowej konieczne jest wskazanie danych 
dotyczących identyfikacji przywożonych towarów. 
Zabezpieczeniem tożsamości towaru może być znak 
identyfikacyjny (określone symbole, numery, litery, 
itp.). Jeżeli brak jest takich znaków, 
zabezpieczeniem identyfikacji towarów może być 
opis towaru, fotografie, itp. Organy celne mogą 
wyrazić zgodę na zastosowanie procedury odprawy 
czasowej nie upewniając się czy towary mogą zostać 
zidentyfikowane, jeżeli uwzględniając rodzaj 
towarów lub zamierzony
sposób ich wykorzystania, brak środków 
identyfikacyjnych nie spowoduje nadużycia tej 
procedury.

Zabezpieczenie

Aby nasze towary zostały objęte tą procedurą, wymagane jest 
konieczne złożenie zabezpieczenia. Zasadą jest, że 
zabezpieczenie składane jest w przypadku objęcia towarów 
procedurą odprawy czasowej z zastosowaniem pisemnego 
zgłoszenia celnego, z wyjątkiem towarów zgłoszonych z 
zastosowaniem karnetu ATA i karnetu CPD oraz towarów, do 
których należą:
- materiały przynależące do linii lotniczej, spółek żeglugi 
morskiej lub kolejowych albo operatorów pocztowych i 
stosowane przez nie w ruchu międzynarodowym, podlegające 
konieczności noszenia wyraźnych oznaczeń ,
- opakowania przywożone jako puste, noszące nieścieralne i 
nieusuwalne oznaczenia ,
- materiały pomocy w razie katastrof przeznaczone dla 
państwa lub zatwierdzonych organów,
- sprzęt medyczny chirurgiczny lub laboratoryjny przeznaczony 
dla szpitali lub instytucji medycznej, potrzebującej pilnie 
takiego wyposażenia,
- towary transferowane w przypadku, gdy poprzedni posiadacz 
objął towary procedurą odprawy czasowej z zastosowaniem 
ustnego zgłoszenia lub w formie innej czynności niż pisemna 
lub ustna forma zgłoszenia.

W przypadku ustnego zgłoszenia towaru do procedury 
odprawy czasowej lub zgłoszenia w formie innej 
czynności niż ustna lub pisemna, zasadniczo nie 
pobiera się zabezpieczenia.
Jednakże organ celny może uzależnić objęcie towarów 
procedurą odprawy czasowej od złożenia 
zabezpieczenia w celu zapewnienia uiszczenia długu 
celnego mogącego powstać w stosunku do tych 
towarów, w szczególności jeśli istnieje ryzyko, że 
potencjalny dług celny nie zostanie uiszczony w 
terminie.
Z obowiązku składania zabezpieczenia zwolnione są 
organy publiczne, co oznacza nie tylko organy 
administracji publicznej (instytucje publiczne i 
samorządowe będące organami władzy państwowej 
lub samorządowej) ale też instytucje utworzone i 
nadzorowane przez te organy, które pełnią w państwie 
funkcje publiczne (np. muzea).

Obowiązki posiadacza pozwolenia

Osoba, której może być udzielone pozwolenie 
przejmuje zobowiązanie do wykorzystania 
towarów zgodnie z warunkami pozwolenia i do 
jego powrotnego wywozu, ewentualnie nadania 
innego przeznaczenia celnego. To zobowiązanie 
może być przeniesione na inne osoby w 
odpowiednim przewidzianym przepisami trybie.

Objęcie towarów procedurą następuje poprzez 
złożenie zgłoszenia celnego do danej procedury.
Towary niewspólnotowe powinny zostać 
zgłoszone do procedury w urzędzie celnym 
wskazanym w pozwoleniu, jako urząd objęcia, 
jeżeli jest to pozwolenie wydane z 
wykorzystaniem wzoru określonego w 
załączniku nr 67 do RWKC.
W przypadku pozwolenia w trybie skróconym, 
zgłoszenia o objęcie procedurą można dokonać 
w dowolnym urzędzie celnym. W przypadku 
formy ustnej i innej czynności niż forma 
pisemna i ustna zasadniczo towary są zgłaszane 
w urzędzie celnym granicznym.

Objęcie procedurą

Kontrola wykorzystania 
pozwolenia i stosowania 
procedury

Urząd, który udzielił pozwolenia 
sprawuje kontrolę wykorzystania 
pozwolenia i to on koordynuje 
działania kontrolne mające na celu 
ustalenie, czy procedura została 
prawidłowo zakończona.

Zmiana pozwolenia

Osoba posiadająca pozwolenie ma obowiązek informować 
organ celny, o każdej zmianie, która nastąpiła po wydaniu 
tego pozwolenia i która mogła mieć wpływ na jego 
utrzymanie lub zakres. Te informacje mogą mieć wpływ 
na podjęcie decyzji np. o zmianie pozwolenia.
Przykładowo może być to zmiana terminu powrotnego 
wywozu lub powiadomienie o planowanych zmianach, co 
do rodzaju lub ilości towaru będącego przedmiotem 
procedury.
W przypadku wnioskowania o dokonanie zmiany 
pozwolenia udzielonego poprzez przyjęcie zgłoszenia 
celnego, wniosek jest rozpatrywany w trybie art. 23 ust. 
5 ustawy – Prawo celne,
czyli poprzez zmianę przyjętego zgłoszenia celnego. 
Zmiana jest dokonywana w drodze postanowienia, na 
które przysługuje zażalenie. Organem właściwym do 
rozpatrzenia ww. wniosku jest organ celny, który poprzez 
przyjęcie zgłoszenia celnego udzielił pozwolenia na
stosowanie procedury odprawy czasowej.

Terminy

Termin pozostawania towaru pod procedurą wynika z celu 
przywozu towaru i musi być wystarczająco długi, by został 
osiągnięty cel, jakim jest dopuszczone w drodze pozwolenia 
wykorzystanie tego towaru. Jeżeli są to towary przeznaczone na 
targi lub wystawy, to jest to okres trwania wystawy, z 
uwzględnieniem czasu jej przygotowania, likwidacji i 
przygotowania towarów do wywozu (minimum 6 miesięcy).
Maksymalny okres trwania procedury wynosi 2 lata, z 
możliwością jego przedłużenia w uzasadnionych sytuacjach, na 
wniosek osoby zainteresowanej i we właściwych granicach.
Przepisy szczególne wprowadzają również krótsze okresy trwania 
procedury, np. dla prywatnych środków transportu lotniczego 
termin ten wynosi 6 miesięcy, a dla prywatnych środków 
transportu śródlądowego lub morskiego - 18 miesięcy.
Data rozpoczęcia stosowania procedury (objęcia towarów 
procedurą) nie może być wcześniejsza niż data wydania 
pozwolenia (z wyjątkiem pozwoleń z mocą wsteczną).
Okresem zakończenia procedury jest termin powrotnego wywozu 
towarów albo nadania im innego przeznaczenia celnego. Po 
uzgodnieniu z wnioskodawcą/posiadaczem pozwolenia, mając na 
uwadze czas potrzebny do wykorzystania towarów zgodnie z 
celem określonym we wniosku, organ celny w pozwoleniu określa 
ten okres w miesiącach

.

Przeniesienie praw i obowiązków

Prawa i obowiązki osoby uprawnionej do 
korzystania z procedury odprawy czasowej mogą 
zostać, za zgodą organów celnych, przeniesione 
na inną osobę w ramach tego samego pozwolenia 
na stosowanie procedury odprawy czasowej bez 
zakończenia procedury.
Przeniesienie praw i obowiązków dotyczy 
wyłącznie towarów już objętych procedurą 
odprawy czasowej. Warunki przeniesienia określa 
organ celny. Osoba, na którą przenoszone są 
prawa i obowiązki musi spełniać warunki 
wymagane do korzystania z procedury odprawy 
czasowej. Tak więc nowa osoba korzystająca z 
procedury, chociaż nie jest i nie będzie 
posiadaczem tego pozwolenia, to jednak musi 
spełniać takie same warunki do korzystania z 
procedury odprawy czasowej jakie zostały 
przewidziane dla posiadacza pozwolenia.

Dług celny

W przypadku gdy towar objęty procedurą odprawy 
czasowej nie zostanie powrotnie wywieziony w 
terminie wyznaczonym w pozwoleniu lub nie zostanie 
mu nadane w tym terminie inne przeznaczenie celne 
albo też zostaną naruszone warunki korzystania z tej 
procedury, to z mocy prawa powstaje dług celny 
wobec tego towaru.
Dług celny dla towarów objętych procedurą odprawy 
czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności 
celnych przywozowych powstaje w chwili zgłoszenia 
towaru do procedury dopuszczenia do obrotu lub w 
przypadku naruszenia przepisów prawa lub 
warunków procedury.
Dług celny dla towarów objętych procedurą odprawy 
czasowej z częściowym zwolnieniem od należności 
celnych przywozowych powstaje w chwili objęcia 
takiego towaru procedurą odprawy czasowej z 
częściowym zwolnieniem z należności celnych 
przywozowych.

Zakończenie procedury odprawy czasowej i 

rozliczanie procedury

Procedura odprawy czasowej kończy się gdy towary 
zostaną powrotnie wywiezione poza obszar celny 
Wspólnoty lub zostanie im nadane nowe przeznaczenie 
celne. Zakończeniem procedury może być zatem objęcie 
towaru m.in. procedurą składu celnego, uszlachetniania 
czynnego albo dopuszczenia do obrotu.
Zakończenie procedury poprzez powrotny wywóz następuje 
poprzez dokonanie odpowiednio zgłoszenia w formie ustnej 
lub w formie innej czynności niż forma pisemna lub ustna, 
jeżeli objęcie procedurą nastąpiło w tej formie. Jeżeli 
zgłoszenie towaru do procedury nastąpiło z zastosowaniem 
formy pisemnej (zgłoszenie celne w formie elektronicznej, 
na dokumencie SAD lub karnet ATA) to zgłoszenie towaru 
do powrotnego wywozu następuje również w tej formie.
W przypadku gdy towary zostały objęte procedurą na 
podstawie dwóch lub więcej zgłoszeń celnych z 
zastosowaniem jednego pozwolenia, przypisanie towarów 
lub produktów do nowego przeznaczenia celnego jest 
uważane za zakończenie procedury dla towarów 
przywożonych objętych na mocy najwcześniejszej z 
deklaracji (zasada "fifo" - first in first out).

Zakończenie procedury dla pozwoleń 

udzielonych             w formie ustnej

Urząd celny, który udzielił pozwolenia, tzw. urząd objęcia 
procedurą jest jednocześnie urzędem kontrolnym. Jeżeli 
zakończenie procedury następuje w innym polskim urzędzie 
celnym niż ten, który udzielił pozwolenia, to urząd 
zakończenia przesyła niezwłocznie kserokopię dodatkowego 
dokumentu, zawierającego potwierdzenie powrotnego 
wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia 
celnego, do urzędu celnego, który udzielił pozwolenia. 
Jeżeli urzędem zakończenia jest urząd celny ustanowiony w 
innym państwie członkowskim, to korzystający z procedury 
powinien przedstawić urzędowi kontrolnemu dodatkowy 
dokument zawierający potwierdzenie powrotnego wywozu 
towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego.
Przepisy nie przewidują specjalnego sposobu rozliczenia 
procedury odprawy czasowej. Jeżeli zgłoszenie celne 
nadające towarowi inne dopuszczalne przeznaczenie celne, 
stanowi zakończenie procedury odprawy czasowej, to nie 
ma konieczności przedkładania organom celnym 
dodatkowych rozliczeń.