background image

Ewolucja i jej dowody 

background image

Ewolucja to powolny, 

nieodwracalny i kierunkowy 

proces rozwoju organizmów, 

którego efektem jest coraz 

większa różnorodność, 

złożoność i organizacja świata 

żywego 

i któremu podlegają całe 

populacje, a nie pojedyncze 

osobniki. 

background image

Ewolucja odpowiedzialna 
jest za różnorodność form 
biologicznych, ich 
rozmieszczenie 
geograficzne oraz za ich 
przystosowanie (adaptację) 
do środowiska.

background image

Ewolucjoniści korzystają z dowodów 
w celu potwierdzenia dróg ewolucji.

Dowodami ewolucji nazywamy fakty 
z różnych dziedzin nauk biologicznych, 
przemawiające za słusznością ewolucji. 

Dowody ewolucji podzielono na dwie grupy: 
dowody bezpośrednie oraz dowody 
pośrednie
.

background image

Są to dowody, które świadczą o 
przebiegu ewolucji bezpośrednio. 
Takimi dowodami są dane 
paleontologiczne (skamieniałości), 
analiza których wskazuje na 
kolejność pojawiania się 
w historii Ziemi form od 
najprostszych do coraz bardziej 
skomplikowanych. Dane 
paleontologiczne pozwalają śledzić 
drogi, jakimi przebiegał proces 
ewolucyjny.
 

BEZPOŚREDNIE 

DOWODY EWOLUCJI

background image

SZCZĄTKI KOPALNE

fragmenty 

organizmów 

występujących 

w poprzednich 

okresach 

geologicznych; 

pozwalają ustalić 

wygląd oraz 

poziom rozwoju 

tych organizmów 

np. skamieniały 

las 

w Arizonie

background image

ODCISKI

powstały jako 
ślady twardych 
elementów w 
miękkim 
podłożu np. 
widłaki 
i paprocie w 
postaci 
odcisków na 
płytach 
węglowych, 
odciski 
amonitów 

background image

ODLEWY

powstały jako 
“odlewoform
y” szkieletu, 
który z 
czasem był 
wymyty 
przez wodę

background image

szczątki odchodów zwierząt

KAPROLITY

background image

INKLUZJE

zachowanie całych 
niezmienionych 
organizmów w 
bursztynie, 
lodowcu, iłach z 
woskiem ziemnym 
(np.: owady, pająki, 
nasiona)

background image

Do szczególnych dowodów bezpośrednich 
ewolucjoniści zaliczają organizmy lub ich 
szczątki stanowiące ogniwa pośrednie 
między gromadami. Takimi formami 
pośrednimi są:

Tiktaalik

Ichtiostega

Archeopteryks 

background image

                     Tiktaalik

Był ogniwem 

pośrednim 

między rybami 

a płazami. 

Chociaż miał 

płetwy, a jego 

ciało było 

pokryte łuską, 

nie był typową 

rybą. Podczas 

poruszania się 

po płytkich 

wodach, 

musiał 

podpierać się 

płetwami, 

unosić się na 

nich i 

opuszczać 

.

background image

                  Ichtiostega

Była pierwszym płazem z dobrze 
rozwiniętymi kończynami. Miała 
jednak również wiele cech 
rybich, m.in. Płetwę ogonową i 
linię boczną. Żyła w wodzie, ale 
mogła również poruszać się na 
lądzie  

background image

                      Archeopteryks 

Był formą 
pośrednią miedzy 
gadami a ptakami. 
Odznaczał się 
zębami 
drapieżnika oraz 
długimi ogonem. 
Natomiast cechy 
ptasie to pióra i 
skrzydła. 
Archeopteryks był 
wielkości gołębia  

background image

Pozwalają określić przebieg ewolucji 

oraz wspólne pochodzenie form 

żywych na podstawie analizy 

podobieństw istniejących dzisiaj 

organizmów. Dane z zakresu różnych 

nauk pozwalają przedstawić dowody 

pośrednie ewolucji. 
Dziedziny nauk, z których ewolucjoniści 

czerpią dowody pośrednie to: 

paleontologia, anatomia oraz genetyka 

POŚREDNIE DOWODY 
EWOLUCJI

background image

   NARZĄDY HOMOLOGICZNE : mają to 

samo pochodzenie, ten sam plan 
budowy, ale spełniają one różne funkcje,
 
np.:
-skrzydło ptaka, noga konia, płetwa wieloryba, 
ręka człowieka 

background image

    

NARZĄDY ANALOGICZNE spełniają tę 

samą funkcję, ale pochodzenie i plan 

budowy jest inny, np.:

 

- skrzydło ptaka i skrzydło motyla – oba służą do 

latania
-skrzela ryby (powstałe z elementów gardzieli) 

i skrzela raka (powstałe z górnej gałązki 

dwugałęzistych odnóży) 
-oko kręgowca np. ryby (wywodzące się z wypustek 

mózgowia) i oko głowonoga np. ośmiornicy (będące 

wytworem powłok ciała)

 

background image
background image

               Narząd szczątkowy

w biologii określa się tak narządy 
o uproszczonej budowie w porównaniu do 
ich odpowiedników u innych organizmów, 
zwłaszcza przodków. Uwstecznienie 
budowy tych narządów nastąpiło wskutek 
zatracenia ich pierwotnej funkcji. Narządy 
szczątkowe zwykle nie spełniają żadnej 
biologicznej funkcji. Narząd szczątkowy w 
toku ewolucji zanika. Jeśli jednak nie 
upośledza funkcjonowania organizmu, to 
nie jest eliminowany przez dobór naturalny. 
Narządy szczątkowe są dowodami ewolucji. 

background image

     

Konwergencja 

– proces powstawania pod 

wpływem takich samych warunków 
środowiskowych podobnych cech u 
niespokrewnionych organizmów. Źródłem 
konwergencji jest występowanie tych samych 
czynników doboru naturalnego wpływających na 
proces ewolucji różnych populacji. 

background image

Koniec


Document Outline