Inflacja a działalność przedsiębiorstwa

Przyczyny inflacji

• nadmierna emisja pieniędzy (np. poprzez ich dodruk, poziom

oprocentowania)

•

ingerencja państwa w politykę emisyjną Banku Centralnego

• wzrost kosztów produkcyjnych

• nadmierny wzrost popytu

• niezrównoważony budżet państwa (wydatki przewyższają

wpływy)

•

przeinwestowanie gospodarki (zbyt duże nakłady na

inwestycje)

• import inflacji

•

utrzymującą się przez długi czas nadwyżkę eksportu nad

importem

• monopolizację gospodarki - przenoszenie kosztów produkcji na

cenę

• zadłużenie przedsiębiorstw

Zdarza się, ze oba wyżej omówione

rodzaje inflacji, czyli popytowa i

kosztowa, występują jednocześnie.

Wówczas mówi się, że gospodarka

popadła w tzw.

spiralę inflacyjną

Zjawisko to polega na wzajemnym

oddziaływaniu (napędzaniu) wysokości

wynagrodzeń i cen.

Eksperci twierdzą, że
spirala inflacyjna
najczęściej występuje w
gospodarkach, w których
istnieją silne organizacje
pracownicze

, czyli

związki zawodowe,
które są w stanie
wymuszać na
pracodawcach
korzystne dla siebie
decyzje finansowe.

Sterowanie Inflacją

Organem kontrolującym inflację są banki centralne. W Polsce jest

nim Narodowy Bank Polski.

To właśnie NBP wyznacza stopę procentową inflacji (cel inflacyjny),

która według wyliczeń i analiz będzie najlepsza dla gospodarki.

Polityka pieniężna banku centralnego (czyli decydowanie o tym, ile

pieniędzy powinno być w gospodarce) wpływa na poziom inflacji i

siłę nabywczą pieniądza. Głównymi narzędziami tej polityki są:

stopy procentowe banku centralnego, rezerwy obowiązkowe i

operacje otwartego rynku. Wysokie stopy procentowe banku

centralnego przeciwdziałają inflacji. Jeśli pieniądz jest drogi

(właśnie przy wysokich stopach procentowych), zmniejsza się popyt

na kredyty. Przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe ostrożniej

sięgają po pożyczki bankowe, bojąc się wysokich kosztów obsługi

długu. W wyniku tego spada ilość pieniędzy na rynku, a to oznacza,

że producentom trudniej znaleźć nabywców na ich wyroby, co nie

pozwala na podwyżki cen.

Stopą inflacji nazywamy procentową zmianę ogólnego poziomu cen w

kolejnych okresach. Stopę procentową liczy się zazwyczaj raz na rok.

Poziom cen liczony jest poprzez średnią cen towarów i usług. Do tego,

by obliczyć poziom wzrostu inflacji najczęściej wykorzystuje się dwa

wskaźniki: CPI i PPI.

CPI - Consumer Price Index

to najpopularniejszy na świecie wskaźnik

inflacji. Co roku GUS ustala, jakie towary i w jakich ilościach kupuje

"uśrednione" gospodarstwo domowe, a także jaki jest udział

poszczególnych produktów i usług w łącznych wydatkach. Inflacja

(stopa inflacji cen konsumpcyjnych – wyrażana w %) jest wyliczana na

podstawie obserwowanych zmian cen towarów i usług. Wylicza się ją

w następujący sposób:

Stopa inflacji cen konsumpcyjnych = [(CPI dany rok – CPI rok

poprzedni)/CPI rok poprzedni]*100

Stopa Inflacji

miesiąc

CPI

wyłączeniu

cen

administro

wanych

wyłączeniu

cen

najbardziej

zmiennych

wyłączeniu

cen

żywności

i energii

15%

średnia

obcięta

zmiany do analogicznego miesiąca poprzedniego roku (w

05/2013

0,5

0,4

1,5

1,0

1,1

06/2013

0,2

0,1

1,4

0,9

0,8

07/2013

1,1

0,8

1,7

1,4

1,0

08/2013

1,1

0,7

1,6

1,4

0,9

09/2013

1,0

0,7

1,6

1,3

0,8

10/2013

0,8

0,5

1,5

1,4

0,5

zmiany do poprzedniego miesiąca (w %)

05/2013

-0,1

-0,2

-0,1

0,0

06/2013

0,0

07/2013

0,3

0,0

0,4

0,6

0,1

08/2013

-0,3

-0,4

-0,1

0,1

09/2013

0,1

-0,1

0,2

10/2013

0,2

0,3

0,4

0,1

Dane za październik 2013

Czas

Kraj

Wskaźnik

Okres

Aktualny

Prognoza

Poprzedni

wtorek, 3 grudnia 2013

11.0

Strefa

Euro

Inflacja PPI

październ

ik 2013

-1,40 %

r/r

-0,50 %

m/m

-1,10 % r/r

-0,20 %

m/m

-0,90 %

r/r

0,10 %

m/m

Indeks cen dóbr produkcyjnych (ang. Producer Price

Index, PPI) – wskaźnik cen hurtowych służący do pomiaru zmian

cen ustalanych przez producentów na różnych etapach

wytwarzania. Zmiana

wskaźnika pozwala prognozować zmiany inflacji.

Inflacja a działalność

przedsiębiorstwa

Inflacja powoduje wzrost

niepewności i obniża

aktywność przedsiębiorstw

Inflacja powoduje

dodatkowe koszty

związane z obsługą

procesów

gospodarczych

Niepewność

przewidywań poziomu

cen ma istotne

znaczenie w

podejmowaniu decyzji

inwestycyjnych

Na skutek inflacji

zniekształca się

informacyjna funkcja cen

Niestabilna

inflacja sprawia,

że rynek staje się

nieefektywny.

Wysoka inflacja może

spowodować szybszy wzrost

kosztów w stosunku do

wydajności, co przełoży się

na mniejsze zyski

przedsiębiorstwa, a to z

kolei może oznaczać ciecia

w zatrudnieniu, a nawet

bankructwo

Inflacja zniekształca

prawdziwy obraz

finansowej zdolności

przedsiębiorstwa do

wzrostu kapitału w oparciu

o generowaną nadwyżkę

finansową.

Dochodzi do

paradoksu: im wyższa

inflacja, tym

ujawniane są coraz

wyższe zyski

netto i równocześnie

kurczą się możliwości

przeprowadzenia

inwestycji netto.

Wartość zapasów – nadmierna inflacja skutkuje

ucieczką od gotówki i zamiany jej w majątek

obrotowy, co z kolei powoduje wzrost kosztów

związanych z zapasami, wynagrodzeniami i

innymi wydatkami stałymi.

Ogólnie można powiedzieć, że

zarówno w skali makroekonomicznej

jak i mikroekonomicznej

przeważają negatywne skutki inflacji.

Wywołuje niewłaściwą alokację

zasobów, przez co zmniejsza

produktywność i wzrost gospodarczy

przez zakłócenie popytu i

zagregowanej podaży w całej

gospodarce. Są one tym bardziej

dotkliwe im wyższe i

nieprzewidywalne jest jej natężenie.

Przy stałym i niskim jej poziomie

prowadzi jedynie do redystrybucji

dochodów od tracących na inflacji na

rzecz zyskujących, jednak nie

wywołując ogólnej szkody dla całej

gospodarki.

Korzystając z kapitału obcego

przedsiębiorstwo ponosi koszty

użytkowania tegoż kapitału, których wielkość określona jest przez

stopę procentową, osiąga ono jednak też korzyści dzięki efektowi

tak zwanej dźwigni finansowej. Dźwignię tę jednak nie zawsze

można zastosować z uwagi na wysoki poziom stopy procentowej.

Zmiany stopy procentowej wprowadzają przedsiębiorstwo w stan

niepewności i przez to są źródłem ryzyka w działalności

gospodarczej. Przedsiębiorstwo może zaciągnąć kredyt o

zmiennym oprocentowaniu i wtedy wzrost stopy procentowej

spowoduje nieoczekiwany wzrost kosztów, w przypadku kredytu

o stałym oprocentowaniu spadek stopy procentowej powoduje,

że przedsiębiorstwo korzysta z relatywnie droższego kapitału.

PODSUMOWANIE

Przedsiębiorstwa działające w warunkach silnej inflacji narażone

są na jej negatywne skutki. Im tempo wzrostu cen jest szybsze,

tym większa niepewność funkcjonowania przedsiębiorstw i

dodatkowe koszty tej działalności.

W warunkach zwiększonej niepewności w odniesieniu do cen

względnych i cen nominalnych, przedsiębiorstwa więcej czasu

poświęcają na zdobywanie informacji o cenach relatywnych,

zamiast na działalność ściśle produkcyjną. Jest oczywiste, że

powoduje to spadek efektywności. Trafnie ujmuje to szwedzka

profesor Madeleine Leijonhufvud, opisując priorytety

przedsiębiorstw w warunkach inflacji:

„Bycie wydajnym i konkurencyjnym (…) w kategoriach

realnych staje się mniej istotne (…). Większego znaczenia

nabiera prognozowanie inflacji i niwelowanie jej skutków”.

Document Outline