Patrzenie na obrazy

Okno.

   Przez okno wpada do domu 
światło. Zwrócenie się ku niemu jest 
często pierwszym, prawie 
nieuświadomionym gestem po 
przebudzeniu. 
Jeśli twoje okno wychodzi na północ,  
            to światło w pokoju jest 
równomierne, rozproszone, chłodne. 
Często pracownie malarskie mają 
okna z tej strony ze względu  na stały 
charakter północnego światła. 
Światło południowego okna jest inne: 
dynamiczne, zmienne. Pokój z oknem 
wschodnim z rana napełniony jest 
ostrym światłem sprzyjającym 
wczesnemu wstawaniu. Pokój od 
strony zachodniej jest ciemny rano, a 
po południu, jeżeli dzień jest 
pogodny, wypełnia się ciepłym 
światłem.  
   Dzienne światło pochodzi od 
słońca,                z zewnątrz. 
Wschody i zachody słońca 
wyznaczają rytm dni. Ten rytm 
przyrody wpływa na nasze 
samopoczucie, nawet jeżeli nie 
możemy obserwować każdej z tych 
zmian. 

Matka Boska Włodzimierska Rublowa. 
Dla Kościoła Prawosławnego jest oknem,    
         które otwiera się na niebo. Przez nie 
wpływa światło Boga: niezmienne, 
jaśniejące, pozbawione cienia.  Twarze z 
obrazu nie należą do zwyczajnych ludzi, 
lecz są przedstawieniami świętych, którzy 
noszą w sobie światło. Nie tylko aureola 
wokół  głowy mówi            o bijącym 
postaci blasku. Postacie                            
nie są oświetlone jednym źródłem światła.  
            Nie rzucają cienia. Przez 
uwolnienie od ciemności  jest pokazana 
ich przynależność do Królestwa Bożego, 
które odczuwano jako światłość. Światłem 
  w języku malarzy obrazów jest tło, a tło 
jest złote.      Złoto ceniono ze względu na 
szlachetność                   i trwałość, ale 
przede wszystkim za ciepły blask.       Na 
obrazie złoto jest płaskim ekranem dla 
postaci, ułatwiającym skupienie się na 
twarzy.

Andriej Rublow żył na przełomie XIV i XV 
wieku w Rosji. Był najwybitniejszym 
przedstawicielem moskiewskiej szkoły 
malarstwa religijnego. Stworzył wiele 
malowideł ściennych i ikon dla cerkwi 
Księstwa Moskiewskiego, między innymi brał 
udział w wykonywaniu malowideł w soborze 
Błagowieszczeńskim  moskiewskiego Kremla. 
Malarstwo Rublowa należy do wielkiego nurtu 
sztuki chrześcijaństwa wschodniego, 
ukształtowanego pod wpływem Bizancjum.
Rublow był mnichem prawosławnym. Znaczy 
to, że w swoim życiu musiał stosować się do 
obowiązującej reguły klasztornej, a w 
sposobie malowania do kanonu 
wypracowanego przez tradycje bizantyjską. 
Kanon ten obowiązywał wszystkich malarzy 
obrazów, ale Rublow potrafił tchnąć w nie 
nowe życie. 
Polegało to przede wszystkim na 
wysubtelnieniu rysunku i rozświetleniu koloru.

Autoportret Tycjana. Artysta 
poświęcił 50 lat swojego życia 
malarstwu. Sportretował się 
podczas szczególnej pracy 
malarza – przy patrzeniu. Wzrok 
malarza wybiega po za ramę 
obrazu. Uważne oczy znajdują 
zestawienia kolorów, porównują 
siłę świecenia koszuli i twarzy. 
Dostrzegają,                  że to 
światło wszystko jednoczy. 
Siedemdziesięcioletni Tycjan jest 
jak potężne drzewo. Namalował 
wiele prac podziwianych przez 
współczesnych. Przed Tycjanem 
jeszcze wiele lat pracy nie ma w 
nim znużenia ani zgrzybiałości. 
Namaluje jeszcze obrazy,              
           w których za pomocą 
niewielu barwników wydobędzie 
nieskończone bogactwo odcieni i 
półtonów. Dojdzie do ogromnej 
swobody w szerokim szkicowym 
położeniu farby. Zostawi obrazy, 
które staną się inspiracją dla 
następnych pokoleń malarzy.

 

Modlitwa w ogrodzie oliwnym. 
Za oknem noc. Ta noc nie jest cicha, 
lecz niespokojna, pełna rozbłysków i 
poruszeń. Chrystus modli się
przeczuwając mękę na krzyżu. Anioł       
    z kielichem goryczy potwierdza
nieuchronność cierpienia. Światło 
księżyca w pełni nadaje nocy 
metaliczny blask. Jest jeszcze inne 
światło, chłodniejsze i ostrzejsze. Jest to 
światło reflektora uderzające w pierś 
Chrystusa. Pod wpływem tego 
nieziemskiego światła szata staje się 
sztywna i twarda a twarz jest martwa. 
Tej nocy, gdy Chrystus wie, że będzie 
cierpiał już nazajutrz ujawnia się 
napięcie całej przyrody. Nic się nie 
ukryje tej nocy... 

El Greco był Grekiem urodzonym na Krecie. 

Pierwsze nauki 

pobierał w swej ojczyźnie, w warsztacie 

bizantyjskiego malarstwa.

Około 23 roku życia, już jako samodzielny mistrz 

malujący ikony,

przybył do Wenecji, gdzie zetknął się z malarstwem 

tamtejszych 

kolorystów, przede wszystkim Tycjana i Tintoretta. 

W Wenecji

malował parę lat, potem jeszcze w Rzymie i Parmie. 

W roku 1577 

osiedlił się na stałe w hiszpańskim mieście Toledo, 

gdzie pozostał 

do końca życia. 

W Y K O N A Ł A :