Wprowadzenie do 
metodyki wychowania 
fizycznego specjalnego

Każdy z nas ma większe lub 

mniejsze trudności

Życiowe

Wychowawcze

Psychologiczne

Osobowościowe

Inne utrudnienia

Niektórzy z nas jednak nie potrafią 
poradzić sobie samodzielnie z 
utrudnieniami z powodu zaburzeń 
rozwojowych:

 W nauce szkolnej

 W pracy zawodowej

 Adaptacji społecznej

Wychowanie specjalne -

Pedagogika specjalna

Zajmuję się osobami które bez 
specjalnej pomocy wychowawczej 
nie zdołałyby osiągnąć pełni 
możliwego dla nich rozwoju 
osobowości i przystosowania do 
zadań specjalnych i zawodowych.

Pojęcie normy –kto jest 

pełnosprawny?

Zależy to od przyjętych 

kryteriów i wartości

Zależą one od wielu 

czynników 

-postęp wiedzy techniki 
rozwoju społecznego 
warunków ekonomicznych

Ogólny podział osób 

wymagających pomocy:

 Brak lub uszkodzenie 

analizatorów zmysłowych

 Nieprawidłowy przebieg 

procesów poznawczych

 Uszkodzenie narządu ruchu 

 Zaniedbania lub błędy 

wychowawcze

NOWA KONCEPCJA KLAS  

NIEPEŁNOSPRAWNYCH

 Stare (tradycyjne) to biologiczno-

fizyczne podejście zewnętrzne- głusi 
niewidomi upośledzeni umysłowo, 
chorzy psychicznie

 Nowe (indywidualne specyficzne 

wewnętrzne potrzeby) schorzenia 
narządu ruchu , układu nerwowego, 
samodzielności społecznej, stopień 
przystosowania zakres niezbędnej 
pomocy

Problematyka pedagogiki 

specjalnej

 etiologia

 Fenomenologia

 Profilaktyka

 terapia wychowawcza-

wychowanie korygujące 
rewalidacyjne leczenie 

 Wskazania i przeciwskazania 

Terminologia:

OSOBOWOŚĆ

Osobowość to zespół stałych 
cech     psychicznych człowieka 
określający  system 
emocjonalny ,motywacyjny i 
poznawczy jednostki, 
determinujący jej zachowanie i 
sposób funkcjonowania w grupie 
społecznej (sowa 1997)

OSOBOWOŚĆ nieprawidłowa

To różne postacie zmian osobowości 

które nie są spowodowanie nerwicą lub 
obniżeniem sprawności intelektu, a 
dotyczą sfery uczuć i dążeń. Zmiany te 
upośledzają zdolność do prawidłowej 
adaptacji społecznej. W życiu 
rodzinnym zawodowym i towarzyskim 
konsekwencją jest skłonność do 
popadania w konflikty z przyjętymi 
normami społecznymi

INWALIDZTWO

W znaczeniu biologicznym to stan w którym 
występują wady bądź uszkodzenia organizmu 
w sferze psychiki lub jego czynności 
fizycznych. Hulek(1969 s18) sformułował 
następującą definicję „za inwalidę (osobę 
poszkodowaną na zdrowiu) uważać będziemy 
taką jednostkę u której istnieje naruszenie 
sprawności i funkcji w stopniu wyraźnie 
utrudniającym(w porównaniu z osobami 
zdrowymi w danym kręgu kulturalnym) 
pobieranie nauki w normalnej szkole 
wykonywanie czynności życia codziennego, 
pracę zarobkową , udział w życiu codziennym 
oraz zajęciach w czasie wolnym od pracy”

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ

To obniżony stan sprawności organizmy 
powodujący ograniczenie i utrudnienie w 
wypełnianiu przez człowieka ról 
społecznych. Może dotyczyć zarówno 
funkcji psychicznych jak i fizycznych. 
Niepełnosprawność obejmuję wszystkie 
stany niezależnie os okresu ich trwania i 
obniżenia sprawności. Niepełnoprawność 
jest pojęciem szerszym niż inwalidztwo
(Kościelak 1996.s11)

REWALIDACJA

(

z łac validus –silny sprawny)to krąg 

zabiegów pedagogiczno-leczniczych w 
pracy z jednostkami odchylonymi od 
normy, mający na celu ich 
przystosowania do życia w 
społeczeństwie ludzi normalnych
Rewalidacja jest tym samym co 
rehabilitacja z tym że termin 
rewalidacja stosowany jest głównie w 
pedagogice specjalnej( Dziedzic 
19702)

OSOBOWOŚĆ osoby 

niepełnosprawnej jest strukturą 

rozbitą w fazie reorganizacji 

 Przestaje pełnić lub ogranicza role 

społeczne

 Poczucia zagrożenia ,niepewności, 

niepełnej wartości

 Stany lekowe, niejasna przyszłość , widmo 

śmierci

 Ograniczenie kontaktów społecznych, 

zaburzenia uwagi ,orientacji, pamięci, 
zobojętnienie, spowolnienie 
psychoruchowe

 Mniejsza aktywność ruchowa ,sadek 

wydolności obniżenie siły i napięcia 
mięśni ,zaburzenia snu.

CELE PEDAGOGIKI SPECJALNEJ

 Objęcie opieką od urodzenia do śmierci

 Łączenie celów terapeutycznych i 

wychowawczych

 Zapewnić szczególne prawa do pomocy

 Jak najlepiej przygotować do pracy i 

uniezależnić od pomocy społecznej

 Zapewnić wszechstronne wykształcenie 

w celu umożliwienia optymalnego 
rozwoju

SPECYFICZNE ZASADY PRACY Z

 OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI

 Maksymalnego zaspakajania potrzeb 

fizycznych i psychicznych (rozpoznawanie 
i analiza)

 Jedności nauczania i wychowaniem 

(stawianie celów)

 Szacunek dla wychowanka i jego 

trudu( zachęcanie i nagradzanie)

 Przystosowanie wymagań do możliwości 

wychowanka(testowanie, adaptacje)

 Oprzyrządowanie i o protezowanie

SPECYFICZNE ZASADY PRACY Z OSOBAMI 
NIEPEŁNOSPRAWNYMI

 Terapia w przypadku choćby minimalnej 

poprawy (wiara w poprawę)

 Zaangażowanie emocjonalne we 

współpracy z dzieckiem (więź psychiczna)

 Realny optymizm i wytrwałość (nie 

poddawanie się zwątpieniu)

 Współpracy z rodzicami

 Integracji ze społeczeństwem