background image

BUDŻET PAŃSTWA

Wykład 4

background image

BUDŻET PAŃSTWA

 Jest to plan finansowy zawierający 
dochody i wydatki państwa związane 
z realizacją przyjętej polityki 
społecznej, gospodarczej i obronnej. 
Ilustruje on jakie dobra rząd chce 
kupić w danym roku, jakich chce 
dokonać płatności transferowych i jak 
chce za to zapłacić. 
     

2

background image

BUDŻET PAŃSTWA

Budżet państwa jest częścią systemu 
finansów publicznych, w skład 
którego wchodzą: budżet centralny, 
budżety samorządowe (powiatowy, 
gminny, wojewódzki), funduszy 
ubezpieczeń społecznych, pozostałe 
fundusze publiczne.

3

background image

Funkcje budżetu państwa:

Funkcja fiskalna – polega na 
gromadzeniu dochodów 
budżetowych, umożliwiających 
utrzymanie aparatu państwowego 
oraz realizację określonych zadań

4

background image

Funkcje budżetu państwa:

Funkcja redystrybucyjna – ma na 
celu zmniejszanie dysproporcji w 
podziale dochodu narodowego, 
niwelowanie zróżnicowania 
dochodowego i tworzenie warunków 
bezpieczeństwa socjalnego różnych 
grup społecznych.

5

background image

Funkcje budżetu państwa:

Funkcja stymulacyjna – polega na 
oddziaływaniu dochodów i wydatków z 
budżetu państwa na życie gospodarcze i 
społeczne. 
Państwo wpływa na poziom dochodu 
narodowego, stymulacja do 
odpowiedniego poziomu konsumpcji i jej 
kierunku, łagodzenie bezrobocia, 
wzmacnianie lub osłabianie bodźców do 
pracy. 

6

background image

Mechanizm powstawania 

budżetu

Projekt ministra finansów

Dyskusja w gronie rządu

Parlament – dyskusja i zatwierdzenie

Bank centralny – wykonawca budżetu

7

background image

Zasady polityki budżetowej:

1).  Zasada rocznego 

budżetowania – plan dochodów i 

wydatków obejmuje okres jednego 

roku (nie musi się on pokrywać z 

rokiem kalendarzowym)

2).  Zasada zupełności – budżet 

obejmuje wszystkie dochody i 

wydatki państwa, żadna z dziedzin 

nie może tu być pominięta

8

background image

Zasady polityki budżetowej:

3).  Zasada jedności – budżet 
państwa powinien tworzyć jedną 
całość – jeden dokument

4).   Zasada jawności – budżet 
państwa powinien być podany do 
publicznej wiadomości  ( uchwalanie, 
wykonanie i kontrola)

9

background image

Dochody budżetu państwa

Źródła dochodów: podatki, cła, 

prywatyzacja, opłaty skarbowe, 

sądowe, notarialne, opłaty skarbowe, 

znaczki skarbowe.
Podatki – to przymusowe, bezzwrotne 

i nieodpłatne świadczenia pieniężne 

pobierane przez państwo. 

10

background image

FUNKCJE PODATKÓW:

finansowanie wydatków państwa

sposób redystrybucji dochodów

ograniczanie konsumpcji 

niektórych produktów (papierosy, 

alkohol)

jako narzędzia polityki 

antycyklicznej 

   i antyinflacyjnej

11

background image

Stopy podatkowe a wpływy z 

podatków

Krzywa Laffera:

Stopa podatkowa

W

p

ły

w

y

 z

 p

o

d

a

tk

ó

w

50%

12

background image

Wydatki budżetu państwa

1).  Wydatki tradycyjne – obrona 

narodowa, administracja i wymiar 

sprawiedliwości

2).  Wydatki związane z realizacją celów 

społecznych – oświata, kultura ochrona 

zdrowia, świadczenia społeczne

3).  Wydatki wynikające z pełnienia funkcji 

interwencyjnych – oddziaływanie na 

inwestycje produkcyjne, infrastrukturalne, 

subsydia dla rolnictwa, transfery

4).  Wydatki związane z obsługą długu 

publicznego

13

background image

Stan budżetu państwa

Wydatki

Do

ch

od

y

DEFICYT

NADWYŻKA

PKB

1000

Do

ch

od

y =

 Y 

* t

Dochody
Wydatki

Y*

Równowaga

14

background image

WYDATKISEKTORA PUBLICZNEGO 

(jako % PKB)

15

background image

DEFICYT/NADWYŻKA BUDŻETU

(jako % PKB)

16

background image

DŁUG PUBLICZNY 

(jako % PKB)

17

background image

Sposoby finansowania deficytu 

budżetowego:

1).  Wzrost podatków
2).  Pożyczki od społeczeństwa
3).  Prywatyzacja
4).  Kredyty krajowe i zagraniczne
5).  Dodatkowa emisja pieniędzy

18

background image

SKUTKI NADMIERNEGO 

ZADŁUŻENIA PAŃSTWA

Efekt rygla (wypychania) – nie musi 
występować zawsze. Dotyczy 
głównie zakupów na raty oraz małych 
firm, które finansują inwestycje z 
kredytu. Duże firmy reagują w 
mniejszym stopniu na wzrost 
wydatków państwa.
Następstwem wzrostu długu 
publicznego jest wzrost kosztów jego 
obsługi. 

19

background image

SKUTKI ZADŁUŻENIA

Skutkiem zadłużenia wewnętrznego 
jest redystrybucja dochodu 
narodowego od płatników podatków 
do instytucji finansowych (banki, 
firmy ubezpieczeniowe)
Skutki zadłużenia zagranicznego – 
jeśli na inwestycje prorozwojowe - 
pozytywne, jeśli na konsumpcję - 
negatywne 

20

background image

Dziękuję za uwagę!


Document Outline