background image

Organizacja systemu 

ubezpieczeń społecznych 

Prezentacja multimedialna przygotowana przez 

Christian Gasperi oraz Karolina Hajdukiewicz 

background image

Jest to ubezpieczenie, którego celem jest zapewnienie 
bezpieczeństwa socjalnego w związku z przejściem na 
emeryturze czy zdarzeniach losowych.

Ubezpieczenia 

społeczne

• Obowiązkowe i 

powszechne

• Osobowe

• Świadczenia 

pieniężne i 

rzeczowe

• Podmioty 

publiczne i 

prywatne (np. 

OFE)

Ubezpieczenie 

gospodarcze

• Dobrowolne 

(oprócz 

szczególnych 

przypadków)

• Osobowe i 

rzeczowe

• Świadczenia 

pieniężne i 

rzeczowe

• Podmioty 

prywatne

Czym są ubezpieczenia 

społeczne?

background image

1.

Ubezpieczenie emerytalne;

2.

Ubezpieczenie rentowe;

3.

Ubezpieczenie w razie choroby i 
macierzyństwa (,,ubezpieczenie 
chorobowe”);

4.

Ubezpieczenie z tytułu wypadków przy 
pracy i chorób zawodowych 
(,,ubezpieczenie wypadkowe”).

Ubezpieczenia społeczne 

obejmują:

background image

Metoda repartycyjna

• Pobierane składki trafiają do wspólnej puli, z której wypłacane 

są bieżące świadczenia. Środki nie są z zasady inwestowane i 

nie są dziedziczone.

Metoda kapitałowa

• Środki są lokowane na oprocentowanych rachunkach, po 

przejściu na emeryturze pracownik może nimi dysponować. 

Ulegają częściowemu dziedziczeniu. 

Metoda mieszana

• Stosuje się obydwie wymienione powyżej metody, w różnych 

proporcjach.

Sposoby finansowania 

świadczeń

background image

W związku z reformą systemu emerytalnego w Polsce z 1999 roku 
utworzono trzy odrębne piony oszczędzania na przyszłą emeryturę.

Filary systemu emerytalnego w 

Polsce

I Filar

• Fundusz 

Ubezpieczeń 

Społecznych

• Obowiązkow

e

• Metoda 

redystrybucy

jna

II Filar

• Otwarte 

Fundusze 

Emerytalne

• Dobrowolne

• Metoda 

kapitałowa

III Filar

• Indywidualne 

Konto 

Emerytalne; 

Pracowniczy 

Program 

Emerytalny

• Dobrowolne

• Metoda 

kapitałowa

background image

Fundusz  Ubezpieczeń  Społecznych 

jest  państwowym  funduszem  celowym, 
powołanym  w  celu  realizacji  zadań  z 
zakresu ubezpieczeń społecznych. 

Fundusz Ubezpieczeń 

Społecznych

background image

1.

Emerytalny,

2.

Rentowy,

3.

Chorobowy, 

4.

Wypadkowy, 

5.

Rezerwowe dla: 

a) ubezpieczeń rentowych oraz 

chorobowego, 

b) ubezpieczenia wypadkowego. 

W ramach FUS wyodrębnia się fundusze: 

background image

Wpływy

2010

2011

201

2

w mln zł.

Wpływy składek i 

należności 

pochodnych na 

FUS

89 

378,7 

102 

549,0

121 

108,5

Po

za

skł

ad

ko

we 

do

ch

od

FU

S

Dotacja z 

budżetu 

państwa

38 

111,7

37 

513,4

39 

520,8

Refundacja z 

tytułu 

przekazania

składek do 

OFE

22 

347,2

15 

430,8

8 180,9

Środki z FRD

7 500,0

4 000,0

2 887,0

Pozostałe 

dochody

270,6

303,6

295,7

Ogółem

68 

229,5

57 

247,8

50 

884,4

W sumie

157 

608,2

159 
796,8

171 
922,9

Wydatki

2010

2011

2012

w mln zł.

Emerytalny

101 

692,4

106 

243,4

111 

120,3

Rentowy

39 545,8

40 232,5

42 

085,2

Chorobowy

10 589,7

11 122,2

12 

504,4

Wypadkowy

5 070,8

5 123,1

5 203,5

Wydatki na 

świadczenia 

pieniężne 

ogółem

156 

898,7

162 

721,2

170 

913,4

Inne 

wydatki

----

3 946,1

3 944

W sumie

----

166 
667,3

174 
857,4

background image

http://www.stat.gov.pl/PI_gus/ludnosc_pirami
da/start.htm

 

background image

Co w przypadku, gdy wydatki 

FUS przewyższają wpływy ze 

składek?

Zwiększyć składkę emerytalną?

Zmniejszyć wypłacana świadczenia?

Zlikwidować system?

Zastanówmy się…

background image

lata

Przeciętna 

wypłata

brutto

w zł

W % 

przeciętnego

wynagrodzenia 

w

gospodarce

Procentowy wskaźnik 

wzrostu

realnego

nominalnego

2005

1 127,23

57

102,8

100,6

2006

1 214,75

59

107,8

106,7

2007

1 251,74

55

103,1

100,6

2008

1 370,81

53,2

109,5

105,1

2009

1 491,52

54,9

108,8

105,1

2010

1 588,95

56,3

106,5

103,8

2011

1 669,22

56,1

105,1

100,8

2012

1 759,85

57,1

105,4

101,6

Przeciętna miesięczna wypłata 

emerytury i renty wypłacanej 

przez ZUS

w latach 2005 - 2012

background image

Dla ubezpieczeń emerytalnych ze środków 

pozostających w dniu 31 grudnia każdego roku 
na rachunku funduszu emerytalnego, 
pomniejszonych o kwotę niezbędną na 
zapewnienie wypłat świadczeń przypadających 
na pierwszy miesiąc kolejnego roku – tworzy 
się Fundusz Rezerwy Demograficznej. 

FRD posiada osobowość prawną.

Fundusz Rezerwy 

Demograficznej

background image

1.

Z części składek na ubezpieczenie emerytalne; 

2.

z przekazywanych środków z prywatyzacji mienia Skarbu 
Państwa w wysokości 40% przychodów z ogólnej kwoty 
brutto, pomniejszonej o kwoty obowiązkowych odpisów na 
fundusz celowy, uzyskanej ze wszystkich procesów 
prywatyzacyjnych prowadzonych w danym roku; 

3.

 z przychodów od środków FRD ulokowanych zgodnie z art. 
63 ust. 2 i art. 65 ust. 2 i 4; 

4.

z odsetek uzyskanych z lokat na rachunkach prowadzonych 
przez Zakład, a niestanowiących przychodów FUS i Zakładu; 

5.

 z innych źródeł. 

FRD zasilany jest z:

background image

1.

uzupełnienie wynikającego z przyczyn 
demograficznych niedoboru funduszu 
emerytalnego, 

2.

nieoprocentowaną pożyczkę uzupełniającą 
środki funduszu emerytalnego na bieżącą 
wypłatę świadczeń, zapewniającą płynność 
finansową FUS, zwrotną w terminie nie 
dłuższym niż 6 miesięcy od dnia otrzymania 
środków przez FUS. 

Środki FRD mogą być wykorzystane wyłącznie na:

background image

  FEP jest państwowym funduszem celowym powołanym w celu 
finansowania emerytur pomostowych. Dysponentem FEP jest 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, 

składka  na Fundusz Emerytur Pomostowych (zwana dalej składką 
na FEP), winna być opłacana za  okres od 1 stycznia 2010 r. za 
pracownika, który spełnia łącznie następujące warunki: 

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r., 
2) wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym 
charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. 

Fundusz Emerytur 

Pomostowych

background image

Przychody FEP pochodzą:

1.

ze składek na FEP;

2.

z dotacji budżetu państwa;

3.

z oprocentowania rachunków bankowych FEP;

4.

z odsetek od nieterminowo opłaconych składek na FEP;

5.

z dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2;

6.

ze zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami;

7.

z lokat wolnych środków FEP;

8.

z wpłaty, o której mowa w art. 17 ust. 2;

9.

z innych tytułów.

Przychody FEP

background image

1.

wypłaty emerytur pomostowych;

2.

odsetki za nieterminowe wypłaty 
emerytur pomostowych;

3.

 odpis stanowiący przychód 
Zakładu.

Ze środków zgromadzonych 

w FEP są finansowane:

background image

1.

Dysponentem FEP jest:

a) Powiatowy Urząd Pracy;
b) Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
c) Prezydent RP.

 

Quiz

background image

2.

W ramach Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych wyodrębnia się fundusze:

a) emerytalny, pracowniczy, rentowy;
b) emerytalny, chorobowy, rezerwowy;
c) emerytalny, społeczny, wypadkowy.

Quiz

background image

3.

 Zasiłek macierzyński finansowany jest z:

a) FEP;
b) FRD;
c) FUS.  

Quiz

background image

4.

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych zasilany jest:

a) ze środków Unii Europejskiej, dotacji  budżetu 
państwa, oprocentowania rachunków bankowych FUS;
b) ze środków FRD, datków od dobrowolnych 
darczyńców, składek  na ubezpieczenia społeczne;
c) z dotacji budżetu państwa, środków FRD, składek na 
ubezpieczenia społeczne.

Quiz

background image

5.

Prawo do emerytur pomostowych mają 
pracownicy wykonujący pracę:

a) w specjalnych warunkach lub o 

wyjątkowym charakterze;

b) w szczególnych warunkach lub o 

szczególnym charakterze;

c)w wyjątkowych warunkach lub o 

wyjątkowym charakterze.

Quiz

background image

6.

W chwili obecnej polski system 

emerytalny opiera się na:

a) Dwóch filarach obowiązkowych;
b) Dwóch filarach dobrowolnych;
c) Jednym filarze dobrowolnym.

Quiz

background image

7.

Na który z poniższych funduszy Fundusz 
Ubezpieczeń Społecznych wydał najwięcej 
w 2012 roku:

  a) Chorobowy;

b) Wypadkowy;
c) Rentowy.

Quiz 

background image

8.

Fundusz Rezerwy Demograficznej zasilany 
jest między innymi przez:

a) Części środków uzyskanych z 

prywatyzacji  mienia Skarbu Państwa;

b) Części przychodów uzyskanych z 

podatku dochodowego od osób fizycznych;

c) Opłat celnych.

Quiz 

background image

9.

Przeciętna miesięczna wypłata emerytury i 
renty wypłacanej przez ZUS w 2012r 
wyniosła:

a) 1 759,85 zł;
b) 1235,97 zł;
c) 2547,44 zł.

Quiz 

background image

10.

Struktura systemu ubezpieczeń 

społecznych w Polsce ustalana jest na 
podstawie:

a) Rozporządzeń Komisji Europejskiej;
b) Konstytucji RP;
c) Ustaw.

Quiz 


Document Outline