STRUKTURA
BEZPIECZEŃSTWA
REGIONALNEGO
oprac. Marcin Możdżonek
STRUKTURA
BEZPIECZEŃSTWA
REGIONALNEGO
oprac. Marcin Możdżonek
W stosunkach międzynarodowych
rozumiany jest jako forma współpracy
państw w regionie. Organizacje
regionalne mają za zadanie
zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa,
a także rozwój współpracy
gospodarczej i kulturalnej w regionie.
Pojęcie
Regionalizmu
Po II wojnie światowej zjawisko regionalizmu
stało się przedmiotem regulacji w Karcie NZ i
licznych rezolucji Zgromadzenia Ogólnego
ONZ. O nasileniu się tendencji
regionalistycznych w Europie Zachodniej
można mówić zwłaszcza od końca lat
siedemdziesiątych. Regionalizm europejski
zdynamizował się po 1989 roku, co widoczne
jest np. w porozumieniach międzyrządowych
państw tworzących tzw. euroregiony.
Regionalizm – cd.1
Regionalizm jest zjawiskiem
charakterystycznym dla XX w. Wynika z
międzynarodowych współzależności
związanych z położeniem geograficznym, z
systemem politycznym, rozwojem
gospodarczym oraz historią i kulturą. Rozwój
regionalizmu wynika między innymi z
sąsiedztwa i podobieństwa ustrojów
politycznych.
Regionalizm
– cd.2
Regionalizm
ma duże znaczenie i jest bardzo
intensywnie promowany w Unii Europejskiej.
Zasada subsydiarności, która mówi iż w
zakresie, który nie podlega jej wyłącznej
kompetencji, Wspólnota podejmuje działania
zgodnie z zasadą subsydiarności tylko
wówczas i tylko w takim zakresie w jakim cele
proponowanych działań, nie mogą być
zrealizowane w sposób wystarczający przez
państwa członkowskie, natomiast z uwagi na
skalę lub skutki proponowanych działań mogą
być lepiej zrealizowane przez Wspólnotę.
INTEGRUJĄCA
Zaspokajanie
interesów
uczestników.
Utrzymywanie
równowagi oraz
ciągłości działania.
FUNKCJE Regionalizmu:
PORZĄDKUJĄCA
EKONOMICZNA
PRZYMUSZAJĄCA
Poprawa efektywności
gospodarowania, wolny
przepływ dóbr, usług i
ludzi.
Zmusza uczestników do
określonych zachowań
indywidualnych i
zbiorowych.
POLITYCZNA
Koordynacja polityki
zagranicznej.
Pojawienie się świadomości regionalnej wśród elit i
warstw społecznych państw sąsiadujących; u podstaw
tej świadomości leży wykształcenie się więzi
międzyludzkich opartych na podobnych celach, historii,
tradycji itp.
Ujawnienie się wspólnoty potrzeb i interesów państw w
danym regionie.
Powstanie tej wspólnoty potrzeb prowadzi do
częstszych i bliższych kontaktów między państwami,
pojawiają się trwałe normy prawno-organizacyjne
sankcjonujące tą współpracę (np. konferencje).
Instytucje regionalne spełniają funkcję legitymizującą
oraz integracyjną
Etapy rozwoju regionalizmu:
Rada Europy
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w
Europie (OBWE)
NATO
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym
Handlu
Współpraca Niepodległych Państw (WNP)
Organizacja na Rzecz Demokracji i Rozwoju
ORGANIZACJE I UGRUPOWANIA
REGIONALNE
Rada Państw Morza Bałtyckiego
Rada Bałtycka
Trójkąt Weimarski
Inicjatywa Środkowoeuropejska
Rada Nordycka
Szanghajska Organizacja Współpracy (SOW)
Organizacja Państw Amerykańskich – OPA
Liga Państw Arabskich
Unia Afrykańska
Początki tej organizacji są związane z podpisaniem
Aktu Końcowego KBWE w 1975 r., w 1994 roku
zdecydowano nadać formę instytucjonalną, podjętej
wtedy współpracy i powołano OBWE. Liczy 35
członków. Celem OBWE jest troska o zbiorowe
bezpieczeństwo w Europie oraz współpraca
międzypaństwowa w dziedzinie ekonomicznej,
polityczno-wojskowej oraz w zakresie przestrzegania
praw człowieka. Tworzą ją wszystkie państwa
europejskie, Stany Zjednoczone, Kanada, Turcja oraz
Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Kazachstan, Kirgistan,
Tadżykistan, Turkmenistan, Uzbekistan. Siedzibą
OBWE jest Wiedeń.
Organizacja Bezpieczeństwa i
Współpracy w Europie (OBWE)
Rada powstała w Londynie w 1949 r. i liczy 41
członków. Cele: Rada dąży do rozwoju i
umacniania państw członkowskich poprzez
współpracę polityczną, gospodarczą, społeczną,
kulturalną i prawną. Rada opracowała również
ważne konwencje międzynarodowe np. Europejską
Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności, Europejską Konwencję
Kulturalną, Europejską Kartę Socjalną, Konwencję
w Sprawie Ochrony Środowiska, Europejską Kartę
Samorządów Lokalnych i Konwencję na Temat
Bioetyki. Siedzibą Rady Europy jest Strasburg.
Rada Europy
NATO powstało 4 V 1949r . w Waszyngtonie.
Liczy 19 Członków. Cele organizacji to:
zapewnienie zachodnim demokracjom
wspólnej obrony przed agresorami Związku
Radzieckiego. Później gwarant bezpieczeństwa
międzynarodowego.
Siedzibą NATO jest Kwatera w Brukseli
(wcześniej Londyn i Paryż)
NATO
Relacje stosunków
przyjaźni i wrogości
między państwami i
narodami
wchodzącymi w jego
skład.
Układ sił między
najważniejszymi
państwami tego
kompleksu.
Struktura regionalnego kompleksu
bezpieczeństwa
dzieli się na:
Wspólnota bezpieczeństwa
Sfery wpływów- hegemoniczne przywództwo oparte
na przymusie
Koncert państw
Pluralistyczna wspólnota bezpieczeństwa
Hegemoniczne przywództwo oparte na
porozumieniu
Równowaga sił
Hierarchia regionalnych
kompleksów bezpieczeństwa:
utrzymania
wewnętrznej transformacji, obejmującej układ
sił między państwami regionu oraz relacje
przyjaźni i wrogości
zewnętrznej transformacji, pojawiającej się w
momencie poszerzenia lub zmniejszenia
kompleksu (przyjęcia nowych lub odejścia
starych członków)
objęcia lub narzucenia hegemonicznej roli
mocarstwa zewnętrznego
Struktura bezpieczeństwa regionalnego
może przybrać następującą formę:
A. Ciupiński K. Malak „Bezpieczeństwo
Polityczne i Wojskowe” Warszawa 2004.
BIBLIOGRAFIA:
DZIĘKUJĘ ZA
UWAGĘ!