background image

Prawo hipoteczne

Wykład 15.12.2013 r.

Administrator hipoteki

Zakres obciążenia hipoteki

Wygaśnięcie hipoteki

background image

Administrator hipoteki

• Administrator hipoteki – nowa 

instytucja wprowadzona ustawą 
nowelizującą ukwh z 26.06.2009 r. 
poprzez dodanie art. 68 (2) ukw.

• Uzasadnienie: unowocześnienie i 

uelastycznienie konstrukcji hipoteki

• Możliwość zabezpieczenia jedną 

hipoteką kilku wierzytelności 
przysługujących różnym 
wierzycielom 

background image

Administrator hipoteki

• Konsorcjum - art. 73 pr.bank
• Banki w celu wspólnego udzielenia kredytu 

mogą zawrzeć umowę o utworzenie 
konsorcjum. W umowie tej, banki ustalają 
warunki udzielenia kredytu i jego 
zabezpieczenia oraz wyznaczają bank 
umocowany do zawarcia umowy kredytu.

• Banki ponoszą ryzyko związane z 

udzieleniem kredytu proporcjonalnie do 
wysokości wniesionych środków finansowych 
do wspólnie udzielonego kredytu.  

background image

Administrator hipoteki

• Lider konsorcjum- bank, który z reguły 

jest umocowany do zawarcia umowy 
kredytu i do czynności związanych z 
administrowaniem kredytem.

• Administrator hipoteki- dogodne 

narzędzie dla zabezpieczenia 
wierzytelności uczestników konsorcjum 
(ma charakter uniwersalny, tzn. może 
być wykorzystywane również w obrocie 
pozabankowym) 

background image

Administrator hipoteki

• Art. 68 (2) ust. 1 ukw
• W celu zabezpieczenia hipoteką kilku 

wierzytelności przysługujących 
różnym podmiotom, a służącym 
sfinansowaniu tego samego 
przedsięwzięcia, wierzyciele powołują 
administratora hipoteki. 
Administratorem może być jeden z 
wierzycieli lub osoba trzecia.   

background image

Administrator hipoteki

• Art. 68 (2) ukw- norma ius cogens

Nie jest dopuszczalne bez powołania 
administratora hipoteki 
zabezpieczenie jedną hipoteką kilku 
wierzytelności rożnych wierzycieli i 
wpisanie ich do księgi wieczystej jako 
wierzyciela hipotecznego.

background image

Administrator hipoteki

• Alternatywy dla finansowania konsorcjalnego:
• 1) zabezpieczenie hipoteką wierzycieli 

solidarnych( art. 367 k.c.)

• 2) zabezpieczenie hipoteką wierzycieli 

uprawnionych do świadczenia pieniężnego w 
okreśonych częściach (pro parte)

• 3) zabezpieczenie osobnymi hipotekami 

wierzytelności przysługujących poszczególnym 
wierzycielom

• 4)przelew wierzytelności na rzecz lidera konsorcjum 

i ustanowienie przez lidera hipoteki dla 
zabezpieczenia 1 wierzytelności 

• 5) tzw. „dług równoległy”

background image

Administrator hipoteki

• Przesłanki dla zastosowania konstrukcji 

administratora hipoteki:

• 1) wielość wierzycieli – wielość wierzytelności
• 2) wierzytelności nadające sie do 

zabezpieczenia hipoteką: pieniężne i 
oznaczalne

• 3)wierzytelności są ze sobą powiązane: 

hipoteka może zabezpieczać wierzytelności 
ze stosunków prawnych powstałych lub 
mających powstać w przyszłości w celu 
sfinansowania określonego przedsięwzięcia

background image

Administrator hipoteki

• Administrator hipoteki wykonuje prawa i 

obowiązki wierzyciela hipotecznego we 
własnym imieniu, lecz na rachunek 
wierzycieli, których wierzytelności są 
objęte zabezpieczeniem(art. 68 (2) ust. 3 
ukw).

• Administrator hipoteki działa jako 

zastępca pośredni właściwych wierzycieli 
rzeczowych. 

• Administrator działa zawsze we własnym 

imieniu 

background image

Administrator hipoteki

• Konstrukcja administratora może być 

oparta na powiernictwie: wierzyciele 
powierzają mu zarządzanie swoim 
uprawnieniem rzeczowym .

• Hipoteka nie wchodzi w skład majątku 

administratora 

• Hipoteka formalnie przysługuje 

administratorowi, materialnie 
wierzycielom, których wierzytelności 
zostały objęte zabezpieczeniem 

background image

Administrator hipoteki

• Administrator hipoteki jest uprawniony 

formalnie (legitymowany)

• - zawiera umowę o ustanowienie hipoteki
• - wykonuje prawa i obowiązki wierzyciela 

hipotecznego

• -składa wniosek o ustanowienie hipoteki
•  -jest stroną postępowania sądowego, 

administracyjnego

• -jest ujawniony w treści kw

background image

Administrator hipoteki

• Uprawnienie administratora w zakesie 

hipoteki nie ma charakteru samodzielnego, 
ponieważ hipoteka ustanowiona na rzecz 
administratora jest wciąż prawem związanym 
z wierzytelnościami zabezpieczonymi.

• Administrator hipoteki nie ma wyłącznej 

legitymacji do zastępowania ogółu wierzycieli 
w sferze prawa materialnego, np. w 
kwestiach wygaśnięcia hipoteki, przeniesienia 
hipoteki, zmiany treści hipoteki, jej podziału, 
zrzeczenia się hipoteki  

background image

Administrator hipoteki

• Administratorowi hipoteki nie przysługują 

żadne prawa wierzyciela hipotecznego, nie 
może więc rozporządzać wierzytelnościami.

• Administrator jako formalnie uprawniony 

jest wyłącznie legitymowany do uzyskania 
tytułu wykonawczego i do prowadzenia 
egzekucji z nieruchomości obciążonej 
hipoteką. 

• Problematyczne jest (jeśli administrator 

hipoteki jest bankiem) wystawianie przez 
administratora b.t.e.- art. 97 pr.bank.

background image

Administrator hipoteki

• Ustanowienie administratora hipoteki:
• - umowa powołania administratora 

przez wierzycieli – stosunek obligacyjny 
pomiędzy wierzycielami a 
administratorem

• Umowa o charakterze upoważniającym 

– zastępca ma działać w imieniu 
własnym, lecz na rzecz zastępowanych 
wierzycieli

• Forma pisemna ad solemnitatem   

background image

Administrator hipoteki

• Treść umowy: upoważnienie do 

ustanowienia i administrowania 
hipoteką.

• Nie ma ustawowego obowiązku 

wskazywania w tej umowie zakresu 
zabezpieczenia poszczególnych 
wierzytelności oraz wskazywania 
wspólnego przedsięwzięcia

• Charakter prawny: umowa oparta na 

konstrukcji zlecenia  

background image

Administrator hipoteki

• Powołanie administratora może mieć 

charakter:

• - pierwotny (przed ustanowieniem 

hipoteki)

• - wtórny (po ustanowieniu hipoteki)
• Następcze (wtórne) ustanowienie 

administratora wymaga spełnienia 
przesłanek z art. 68 (2) ukw. 

background image

Administrator hipoteki

• Zmiana administratora :
• - do zmiany (złożenia wniosku do sądu) 

legitymowani są wszyscy wierzyciele 
(legitymacja łączna)

• Podstawą wpisu:dokument z podpisami 

notarialnie poświadczonymi (art. 31 ukw) 

• Zmiana administratora – wpis do kw ma 

charakter deklaratywny 

• Dotychczasowy administrator jest 

uczestnikiem postępowania –art. 626(1) i 
art. 626 (10) kpc. 

background image

Administrator hipoteki

• Administrator hipoteki jest wyłącznie 

uprawniony do zawarcia z właścicielem 
nieruchomości obciążanej umowy o 
ustanowienie hipoteki.

• Zasady, forma i treści umowy hipoteki takie 

same jak przy umowie bez administratora, 
z tym że w umowie o ustanowienie hipoteki 
na rzecz administratora konieczne jest 
określenie zakresu zabezpieczenia dla 
poszczególnych wierzytelności oraz 
przedsięwzięcia (art. 68 (1) ust. 3 ukw 

background image

Administrator hipoteki

• Zakres zabezpieczenia oznacza rozkład 

zabezpieczenia na poszczególne 
wierzytelności.

• Przykład 1:
• 1 wierzytelność wierzyciela A - 1.000.000 zł.
• 2 wierzytelność wierzyciela B -1.000.000 zł.
• 3 wierzytelność wierzyciela C - 1.000.000 zł.
• Hipoteka: 4.500.000 zł.
• Przy równych wierzytelnościach każda jest 

objęta zabezpieczeniem do 1.500.000 zł.   

background image

Administrator hipoteki

• Przykład 2:
• wierzytelność wierzyciela A – 2.000.000 zł.
• wierzytelność wierzyciela B -1.000.000 zł.
• wierzytelność wierzyciela C - 1.000.000 zł.
• Hipoteka: 6.000.000 zł.
• Zakres zabezpieczenia:
• A- 3.000.000 zł.
• B-1.500.000 zł.
• C-1.500.000 zł

background image

Administrator hipoteki

• Powyższe ma znaczenie dla ustalenia 

proporcji przy podziale sumy uzyskanej 
ze sprzedaży nieruchomości obciążonej 
w postępowaniu egzekucyjnym.

• Należy przyjąć, wbrew wymaganiom 

ustawowym, by zakres zabezpieczenia 
poszczególnych wierzytelności był 
objęty treścią umowy o ustanowienie 
administratora

background image

Administrator hipoteki

• Upadły jako administrator hipoteki:
• Art. 63 ust 1 pr.up.i napr: nie wchodzi w 

skład masy upadłości kwota uzyskana z 
tytułu realizacji zastawu lub hipoteki, jeśli 
upadły pełnił funkcję administratora w części 
przypadłej – zgodnie z umową powołującą 
administratora-pozostałym wierzycielom.

• Ww. przepis dotyczy sytuacji gdy 

administrator zaspokoił się już z hipoteki, 
działając na rzecz wierzycieli, których 
wierzytelności były objęte zabezpieczeniem 

background image

Administrator hipoteki

• Jeśli nie doszło jeszcze do 

zaspokojenia hipoteka na rzecz 
administratora podlega wyłączeniu z 
masy upadłości (art. 70 pr.up.i napr.).

• Wierzytelności zabezpieczone 

hipoteką na rzecz administratora nie 
stają się wymagalne z chwilą 
ogłoszenia jego upadłości

background image

Administrator hipoteki

• Jeśli nie doszło jeszcze do 

zaspokojenia hipoteka na rzecz 
administratora podlega wyłączeniu z 
masy upadłości (art. 70 pr.up.i napr.).

• Wierzytelności zabezpieczone 

hipoteką na rzecz administratora nie 
stają się wymagalne z chwilą 
ogłoszenia jego upadłości

background image

Administrator hipoteki

• Wygaśnięcie umowy powołującej 

administratora:

• - na skutek jej wykonania
• - z upływem oznaczonego czasu
• -rozwiązanie za zgodą wszystkich 

wierzycieli

• -śmierć admnistratora
• -wypowiedzenie przez jednego lub kilku 

wierzycieli lub inne przesłanki określone 
w umowie, np. upadłość administratora  

background image

Administrator hipoteki

• Każdy z wierzycieli hipotecznych może 

żądać podziału hipoteki gdy:

• - umowa powołująca administratora 

wygasła a nowy administrator nie został 
powołany (art. 68 (2) ust. 6 ukw)

• -gdy brak jest zgody wszystkich wierzycieli 

na zmianę administratora hipoteki  (art. 68 
(2) ust. 7 ukw)

• Podział hipoteki następuje w postępowaniu 

nieprocesowym – stosuje się odpowiednio 
przepisy o zniesieniu współwłasności

background image

Administrator hipoteki

• Materialnoprawna podstawa zniesienia 

współwłasności art. 210-221 k.c.

• Procesowa: art. 617 -626 k.c.
• W wyniku podziału powstają hipoteki 

zabezpieczające poszczególne wierzytelności.

• Suma hipotek nie może być wyższa niż suma 

hipoteki ustanowionej na rzecz 
administratora

• Hipoteki powstałe w wyniku podziału 

korzystają z takiego samego pierwszeństwa 
jak hipoteka na rzecz administratora  

background image

Administrator hipoteki

• Zadania:
• Analiza zagadnienia problemowego:
• Czy dopuszczalne jest „wydzielenie” z 

hipoteki ustanowionej na rzecz 
administratora hipoteki dla jednego lub 
kilku wierzycieli hipotecznych, których 
wierzytelności były objęte dotychczas 
hipoteką ustanowioną na rzecz 
administratora? 

• Literatura: M. Kućka (w:) Hipoteka po 

nowelizacji, s. 198-234.

background image

Prawo hipoteczne 

Zakres obciążenia hipoteką i 

ochrona hipoteki

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Hipoteka na nieruchomości obciąża 

także jej przynależności (art. 51 
kc)oraz części składowe (art. 47 kc)

• Zasada ta dotyczy przynależności i 

części składowych, które miały ten 
przymiot w dniu obciążenia hipoteką, 
jak również nowych rzeczy, które 
stały się częściami składowymi lub 
przynależnościami po ustanowieniu 
hipoteki. 

background image

Zakres obciążenia hipoteką

   Zakres obciążenia hipoteką: art. 84 

ukw

• rzecz główna+ części składowe+ 

przynależności 

obejmuje zajęcie nieruchmości – art. 

929 kpc

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Art. 52 kc: czynność prawna mająca 

za przedmiot rzecz główną odnosi 
także skutek względem 
przynależności, chyba że co innego 
wynika z treści czynności prawnej lub 
przepisów szczególnych  

• Art. 84 ukw ius cogens 
• Nie jest dopuszczalna klauzula 

umowna wyłączajca przynależności 
spod obciążenia hipotecznego 

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Przynależności nieruchomości nie są 

ujawniane w księdze wieczystej

• Przynależności nieruchomości mogą 

być odrębnym przedmiotem 
egzekucji z ruchomości, chyba że 
wszczęto wcześniej egzekucję z 
nieruchomości, na której one się 
znajdują.

• Przykład: maszyny rolnicze 

nieruchomości  rolnej  

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Przynależności nieruchomości nie są 

ujawniane w księdze wieczystej

• Przynależności nieruchomości mogą 

być odrębnym przedmiotem 
egzekucji z ruchomości, chyba że 
wszczęto wcześniej egzekucję z 
nieruchomości, na której one się 
znajdują.

• Przykład: maszyny rolnicze 

nieruchomości  rolnej  

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Części składowe – art. 47 k.c.- 50 k.c.
• Nie mogą być odrębnym przedmiotem 

własności i innych praw rzeczowych

• Hipoteka obciąża części składowe ex lege
• Część składowa nie może być 

samodzielnym przedmiotem egzekucji

• Przykład: drzewa, budynki, budowle, 

studnie, mosty, służebności gruntowe 
(art. 50 k.c.), pożytki naturalne do czasu 
odłączenia  

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Części składowe nieruchomości są objęte 

hipoteką również po ich odłączeniu, 
dopóki pozostają na nieruchomości, 
chyba że zostały zbyte w granicach 
prawidłowej gospodarki, a umowa zbycia 
jest stwierdzona pismem z datą pewną 
(art. 84 ust. 1 ukw)

• Hipoteka nie obejmuje odłączonych części 

składowych, które przypadają dzierżawcy, 
użytkownikowi, uprawnionemu z tytułu 
służebności (art. 85 ust. 2 ukw)    

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Rzeczy, które wskutek zbycia 

przestały być przynależnościami, są 
objęte hipoteką, dopóki pozostają na 
nieruchomości, chyba że zostały 
zbyte w granicach prawidłowej 
gospodarki, a umowa zbycia jest 
stwierdzona pismem z datą pewną 
(art. 86 ukw) 

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• Uprawnienia wierzyciela hipotecznego:
• 1) sprzeciw wierzyciela wobec 

usunięcia z nieruchomości części 
składowych i przynależności

• art. 87 ukw: Do chwili zajęcia 

nieruchomości wierzyciel hipoteczny 
nie może sprzeciwić się ich usunięciu, 
jeżeli właściciel nie narusza przez to 
zasad prawidłowej gospodarki. 

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• 2) prawo do pobierania czynszu z tytułu 

czynszu najmu lub dzierżawy

• Art 88 ukw: Hipoteka obejmuje roszczenie 

właściciela o czynsz. Do chwili zajęcia 
nieruchomości przez wierzyciela uprawnionym 
do pobierania czynszu jest właściciel.

• W razie zajęcia nieruchomości zapłata czynszu 

dokonana z góry więcej niż za jeden pełny 
okres płatności przypadającej po zajęciu, nie 
ma skutku względem wierzyciela, chyba że 
została ujawniona w kw przed wpisem hipoteki 
 

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• 3) zapłata odszkodowania z 

ubezpieczenia bez zgody wierzyciela 
hipotecznego może nastąpić do rąk 
właściciela nieruchomości obciążonej 
hipoteką wyłącznie w celu pokrycia 
poniesionych przez niego wydatków 
na przywrócenie nieruchomości do 
stanu poprzedniego (art. 89 ukw)

background image

Zakres obciążenia hipoteką

• 4) wyrażenie przez wierzyciela zgody 

na sprzedaż części nieruchomości – 
art. 90 ukw.

• W tym wypadku wierzyciele mogą 

żądać, by kwota uzyskana ze 
sprzedaży była im wypłacona według 
pierwszeństwa hipotek 

background image

Ochrona hipoteki

• Zagrożenie bezpieczeństwa hipoteki
• Jeżeli właściciel lub osoba trzecia 

oddziałuje na nieruchomość w taki 
sposób, że może to pociągnąć za 
sobą zmniejszenie jej wartości w 
stopniu zagrażającym 
bezpieczeństwu hipoteki, wierzyciel 
może żądać zaniechania tych działań 
– art. 91 ukw lex specialis wobec art. 
251 kc. 

background image

Ochrona hipoteki

• Naruszenie bezpieczeństwa hipoteki
• Jeżeli na skutek okoliczności, za które 

właściciel odpowiada, wartość nieruchomości 
uległa zmniejszeniu w stopniu naruszającym 
bezpieczeństwo hipoteki, wierzyciel może 
wyznaczyć właścicielowi odpowiedni termin do 
przywrócenia nieruchomości do stanu 
poprzedniego albo do ustanowienia 
dodatkowego zabezpieczenia. Po upływie 
terminu wierzyciel może żądać niezwłocznego 
zaspokojenia z nieruchomości obciążonej.   

background image

Ochrona hipoteki

• Art. 93 ukw: Roszczenie 

odszkodowawcze:

• Jeżeli zmniejszenie wartości 

nieruchomości naruszające 
bezpieczeństwo hipoteki nastąpiło na 
skutek okoliczności, za które 
właściciel nie odpowiada, hipoteka 
obejmuje przysługujące właścicielowi 
roszczenie o naprawienie szkody.

background image

Ochrona hipoteki

• Literatura: M. Kućka (w:)
• Hipoteka po nowelizacji, s. 371-409. 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Prawo hipoteczne

Wygaśnięcie hipoteki

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Prawo  przestaje  istnieć:  wierzyciel  nie  może 
żądać 

od 

właściciela 

zaspokojenia 

nieruchomości obciążonej.
Zasadniczo:  nie  jest  potrzebne  wykreślenie 
hipoteki  z  księgi  wieczystej.  Hipoteka  wygasa  z 
chwilą 

zaistnienia 

przesłanek 

materialnoprawnych, a nie z chwilą wykreślenia 
z  księgi  wieczystej.  Powstaje  uprawnienie  do 
żądania wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Hipoteka wygasa w przypadkach:
1) wygaśnięcia  zabezpieczonej  wierzytelności 

– art. 94 i 94 (1) ukwh

2)   bezpodstawnego  wykreślenia  z  księgi 

wieczystej  art.  95  ukwh  (hipoteka  wygasa 
po upływie 10 lat)

3) złożenia przez właściciela sumy hipotecznej 

do depozytu sądowego – art. 99 ukwh

4) orzeczenia sądu o zniesieniu hipoteki – art. 

99 (1) ukwh 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

5) gdy przestaje istnieć przedmiot hipoteki, np. 
wygaśnięcie użytkowania wieczystego
6) 

konfuzji, 

np. 

nabycie 

własności 

nieruchomości 

obciążonej 

hipoteką 

przez 

wierzyciela hipotecznego
7)  zrzeczenia  się  hipoteki  przez  wierzyciela  – 
art.  246  k.c.  Z  uwagi  na  art.  101  (4)  ukwh 
konieczna jest zgoda właściciela nieruchomości. 
Forma art. 31 ukwh (art. 95 pr.bank.)
8) umowy o zniesienie hipoteki

background image

Wygaśnięcie hipoteki

9) realizacji hipoteki w postępowaniu egzekucyjnym 
10)  nadejścia  terminu  lub  ziszczenia  się  warunku 
rozwiązującego –art. 245 § 2 zd. 2 k.c.
11) przejęcia długu, gdy dłużnikiem osobistym nie jest 
dłużnik hipoteczny, chyba że właściciel nieruchomości 
wyrazi  zgodę  na  dalsze  trwanie  zabezpieczenia  –  art. 
525 k.c.
12)  przypadki  następczej  nieważności  umowy  o 
ustanowienie hipoteki 
13)  przypadki  nieważności  umowy  o  ustanowienie 
hipoteki  –  art.  58  k.c.  –  umowa  nieważna  od  chwili 
zawarcia   

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Wygaśnięcie  hipoteki  uprawnia  do  złożenia 
wniosku  o  wykreślenie  hipoteki  –  art.  626  (1)  i 
nast. kpc
Art. 

100 

ukwh 

– 

obowiązek 

wierzyciela 

wystawienia  dokumentu  stanowiącego  podstawę 
wykreślenia 

hipoteki 

– 

oświadczenie 

wygaśnięciu wierzytelności (spłacie kredytu).

Czy 

obecnie 

wierzyciel 

hipoteczny 

może 

samodzielnie  złożyć  wniosek  o  wykreślenie 
hipoteki? 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art.  100  ukw:  W  razie  wygaśnięcia  hipoteki 
wierzyciel  obowiązany  jest  dokonać  wszelkich 
czynności  umożliwiających  wykreślenie  hipoteki  z 
księgi wieczystej.
-brak  wymogu,  by  wierzyciel  wyraził  zgodę  na 
wykreślenie hipoteki
-brak obowiązku, by wierzyciel wystąpił z wnioskiem 

wykreślenie hipoteki
Czy 

obecnie 

wierzyciel 

hipoteczny 

może 

samodzielnie złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki? 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Jeśli 

wierzyciel 

odmówi 

wydania 

dokumentu  –  powództwo  o  usunięcie 
niezgodności  między  treścią  księgi 
wieczystej  a  rzeczywistym  stanem 
prawnym.
Gdy wierzyciel jest bierny - powództwo 
z  art.  10  ukwh  jest  jedyną  drogą 
usunięcia  niezgodności  w  przypadku, 
gdy  wierzytelność  wygasła  a  hipoteka 
nie  została  wykreślona  (wyrok  SN  z 
16.11.1998 r., I CKN 885/97)

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Wykreślenie hipoteki jest wpisem w kw 
– art. 626 (8) § 7 kpc .
Zasada:  wykreślenie  hipoteki  -  wpis 
deklaratywny
Wyjątek: wpis konstytutywny:
-zrzeczenie 

się 

hipoteki 

przez 

wierzyciela
- umowa o zniesieniu hipoteki 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Wniosek o wpis może złożyć właściciel, 
użytkownik  wieczysty,  osoba,  na  rzecz 
której wpis ma nastąpić albo wierzyciel, 
jeżeli  przysługuje  mu  prawo,  które 
może być wpisane do kw.
Wniosku  o  wykreślenie  hipoteki  nie 
może  złożyć  były  właściciel  a  nie 
dłużnik 

osobisty 

niebędący 

właścicielem nieruchomości.
Forma 

dokumentu 

stanowiącego 

podstawę  wykreślenia  –  art.  31  ust.  1 
ukw lub art. 95 pr.bank.

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art. 94 ukwh
Wygaśnięcie 

wierzytelności 

zabezpieczonej 

hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, 
chyba  że  z  danego  stosunku  prawnego  mogą 
powstać  w  przyszłości  kolejne  wierzytelności 
podlegające zabezpieczeniu.
-Wygaśnięcie wierzytelności (spłata kredytu)
-brak 

możliwości 

powstania 

kolejnych 

wierzytelności podlegających zabezpieczeniu

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art. 94 (1) ukwh
Hipoteka 

zabezpieczająca 

kilka 

wierzytelności 

wygasa 

chwilą 

wygaśnięcia  ostatniej  wierzytelności, 
jeżeli  nie  może  już  powstać  żadna 
wierzytelność  ze  stosunków  prawnych 
stanowiących 

źródło 

pierwotnie 

zabezpieczonych wierzytelności. 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Wygaśnięcie 

wierzytelności: 

m.in. 

spełnienie  świadczenia,  świadczenie  w 
miejsce 

wykonania, 

potrącenie, 

odnowienie, 

zwolnienie 

długu, 

złożenie  przedmiotu  świadczenia  do 
depozytu sądowego.  

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Hipoteka 

utrzymuje 

się 

aż 

do 

całkowitego wygaśnięcia wierzytelności 
(głównej i ubocznych).
Częściowa spłata, częściowe zwolnienie 
z  długu  nie  powoduje  wygaśnięcia 
hipoteki i zmniejszenia sumy hipoteki o 
spłaconą kwotę.
Ustawa  nie  uzależnia  wygaśnięcia 
hipoteki 

tytułu 

wygaśnięcia 

wierzytelności od wykreślenia hipoteki.
Wykreślenie  hipoteki  ma  w  tym 
wypadku deklaratoryjny charakter 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Hipoteka  powstała  po  20.02.2011  r. 
wygaśnie  wraz  z  wykreśleniem  jeśli 
właściciel  nie  skorzysta  z  uprawnienia 
rozporządzania omh.
Hipoteka powstała przed 20.02.2011 r.  
wykreślenie  hipoteki  nie  skutkuje 
powstaniem omh. 
Obowiązuje  zasada  posuwania  się 
hipotek do przodu.

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Podstawa  wpisu  powinna  określać 
rodzaj  stosunku  prawnego,  z  którego 
wynika zabezpieczona wierzytelność.
Czy 

sąd 

wieczystoksięgowy 

jest 

uprawniony 

do 

oceny, 

czy 

określonego  stosunku  prawnego  mogą 
powstać wierzytelności w przyszłości?
Konieczne  jest  w  tym  przedmiocie 
oświadczenie wierzyciela? 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Jeśli z dokumentów będących podstawą 
wpisu  nie  wynika,  że  hipoteka  ma 
zabezpieczać 

inne 

wierzytelności 

powstałe  w  przyszłości,  to  konieczne 
jest  oświadczenie  wierzyciela,  zgodnie 
z którym z danego stosunku prawnego 
nie 

powstaną 

przyszłości 

wierzytelności. 
Wykreślenie  hipoteki  ma  charakter 
deklaratoryjny. 

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art.  95  ukw:  W  razie  wykreślenia 
hipoteki  z  kw  bez  ważnej  podstawy 
prawnej  hipoteka  wygasa  po  upływie 
lat 10
Powstaje  niezgodność  między  stanem 
ujawnionym  w  kw  a  rzeczywistym 
stanem prawnym.
Przywrócenie 

wykreślonej 

hipoteki 

może  nastąpić  na  drodze  sądowej  w 
trybie  art.  10  ukw.  Roszczenie  o 
usunięcie  niezgodności  może  być 
ujawnione 

kw 

poprzez 

wpis 

ostrzeżenia.

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art.  99  ukw:  Gdy  wierzytelność 
zabezpieczona 

hipoteką 

jest 

wymagalna, a wierzyciel dopuszcza się 
zwłoki  (lub  zaspokojenie  go  napotyka 
trudności) 

hipoteka 

wygasa, 

jeśli 

właściciel  złoży  odpowiednią  kowtę  do 
depozytu  sądowego  i  zrzeknie  się  jej 
odebrania.
Wykreślenie  hipoteki  na  podstawie 
prawomocnego  postanowienia  sądu  o 
zezwoleniu  na  złożenie  do  depozytu 
oraz dowodu wpłaty    

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Art.  99  (1)  ukw:  Jeżeli  od  dnia  wpisu 
hipoteki upłynęło lat 10, a nie powstała 
wierzytelność  hipoteczna,  lecz  nadal 
może 

powstać, 

właściciel 

nieruchomości  może  żądać  zniesienia 
hipoteki 

za 

odpowiednim 

wynagrodzeniem.
Przepis  ten  stosuje  się  do  hipoteki 
zabezpieczającej kilka wierzytelności  

background image

Wygaśnięcie hipoteki

Zadanie:
Ł.  Przyborowski  (w:)  Hipoteka  po 
nowelizacji, s. 413-439 


Document Outline