background image

ZAKRES EGZAMINU 
DYPLOMPWEGO

Zagadnienia konstrukcyjno – 
technologiczne 
(Zakres 2.5 – 2.6) 

background image

2.5 Sposoby zabezpieczania kotłów małej 
mocy przed zbyt niską temperaturą wody 
powrotnej

2.5.1 Klasyfikacja kotłów pod względem mocy cieplnej

2.5.2 Kotły wodne niskotemperaturowe

2.5.3 Zabezpieczenia przed zbyt niską temperaturą wody powrotnej 

background image

2.5.1 Klasyfikacja instalacji pod względem mocy 
cieplnej

1) Podział ze względu na emisję gazów i pyłów do powietrza

A) poniżej 1 

Brak konieczności posiadania pozwolenia dla instalacji wytwarzających wyłącznie 
energię o łącznej  nominalnej  mocy cieplnej na terenie jednego zakładu bez względu 
na rodzaj spalanego paliwa. 

B) 1 – 15 

Wymagane jest zgłoszenie ale nie potrzeba pozwolenia oraz dochodzi do 
rozróżnienia paliwa. Do 5  - węgiel kamienny, 1 – 10  (koks, drewno, słoma, olej, 
benzyna oraz w połączeniu z węglem kamiennym ale jego mocy cieplna ograniczona 
do 5 ) oraz 1 – 15  (samo paliwo gazowe albo w połączeniu z koksem, słomą, 
drewnem, benzyną, olejem i węglem o maksymalnym udziale 5  a w przypadku 
pozostałych wymienionych paliw do 10 )

C) do 20 

Instalacje zobowiązane do uczestnictwa w systemie handlu uprawnieniami do emisji 
oprócz instalacji spalania odpadów niebezpiecznych i komunalnych

D) > 50 

Wymagane pozwolenie zintegrowane.

E) > 100 

Obowiązkowe pomiary emisji, ewidencjonowania wyników i przechowywania ich 
przez okres 5 lat dla instalacji energetycznego spalania paliwa, 

 

background image

2.5.2 Kotły wodne niskotemperaturowe

Podstawowym wyposażeniem siłowni małych mocy jest kocioł 
wodny niskotemperaturowy przeznaczony do zaspokojenia 
lokalnych potrzeb grzewczych. 

Podział kotłów:

1) materiał konstrukcyjny

- stalowe i żeliwne

2) zastosowane palniki

- inżektorowe, nadmuchowe, wentylatorowe

3) Usytuowanie kotła

- stojące i wiszące

4) obieg wodny i wyprowadzanie spalin

- naturalny i wymuszony

5) regulacja mocy

- palniki stopniowe i palniki modułowe

background image

2.5.3 Zabezpieczenia przed zbyt niską 
temperaturą wody powrotnej

1) Praca palników

Regulację pracy palników dokonuje się poprzez odpowiednie 
stopniowanie paliwa dostarczanego do spalania w zależności od 
obciążenia kotła.

2) Układ mieszania

Specjalny system pozwalający na wymieszanie wody powrotnej z 
wodą kotła.

3) Akumulatory ciepła

Specjalne urządzenia wypełnione czynnikiem o dużej pojemności 
cieplnej oraz bardzo powolnym tempie wychładzania umiejscowione 
między kotłem, a siecią ciepłownią. 

background image

6) Moc

- 4 – 65 kW: palniki 1 – stopniowe z nominalnym obciążeniem oraz 
palniki modulowane w kotłach kondensacyjnych i przepływowych

- 72 – 1750 kW – palniki 2 – stopniowe oraz palniki modulowane

- 1860 – 15000 kW – palniki modulowane

Temperatura wody 

1) woda wylotowa

Kotły wodne można rozróżnić na podstawie temperatury wody 
wylotowej: do 100 i > 110 Maksymalną temperaturę wody 
wyznacza ogranicznik STB, kontrolujący pracę palników.

2) woda powrotna

Ochrona kotła przed zbyt niską temperaturą wody powrotnej 
dotyczy samego urządzenia. W kotłach małej mocy ochronę 
zapewnia odpowiednio ustawiona praca palników. Natomiast przy 
większych mocach stosuje się dodatkowe zabezpieczenie. 
Ostatecznie o wartości temperatury decydują: typ kotła i rodzaj 
spalanego paliwa

 

background image

2.6 Wymienniki ciepła w procesach 
przemysłowych

2.6.1 Podstawowe informacje

2.6.2 Wymiennik mieszankowy

2.6.3 Wymiennik powierzchniowy

2.6.3.1 Wymienniki przeponowy

2.6.3.2 Wymiennik akumulatorowy

2.6.4 Wymienniki w elektrowniach jądrowych i konwencjonalnych

background image

2.6.1 Podstawowe informacje

Wymienniki ciepła

Urządzenie służące do wymiany energii (podgrzewanie, 
ochładzanie, zmiany stanu skupienia czynnika) pomiędzy dwoma 
nośnikami energii będącymi w ciekłym lub gazowym stanie 
skupienia

Podział ogólny wymienników

1) Mieszankowe – bezpośrednie

2) Powierzchniowe – pośrednie

A) Przeponowe

- kompaktowe, rurka w rurce, płaszczowo- rurowe, płytowe

B) Akumulatorowe – regeneratory 

background image

2.6.2 Wymiennik mieszankowy

Wymiana ciepła odbywa się bezpośrednio między czynnikiem 
gazowym i ciekłym podczas mieszania się. Dodatkowo dochodzi do 
wymiany masy i energii. Nie występuje przegroda, a klasycznym 
przykładem jest chłodnia kominowa.

Chłodnia kominowa służy do schładzania wody 

w obiegach przemysłowych i energetycznych.

Woda doprowadzana pompami do zraszalnika

następnie opada na dno oddając ciepło powietrzu

przepływającemu od dołu ku górze dzięki występowaniu 
wymuszonego przepływu spowodowanego wysokim kominem. 

Znaczna część ciepła pobierana podczas parowania pozwalająca na 
znaczne obniżenie temperatury poniżej temperatury zewnętrznej. 
Woda ochłodzona opada na dno do zbiornika i ponownie zostaje 
zassana do obiegu chłodzącego skraplacz. Obieg wody chłodzącej 
skraplacz jest zamkniety.

background image

2.6.3 Wymiennik powierzchniowy

2.6.3.1 Wymiennik przeponowy

Rurka w rurce

Dwie współosiowe rurki o różnych 
średnicach. Jeden czynnik płynie w 
rurce najmniejszej, a drugi miedzy 
rurką wewnętrzna, a zewnętrzną. 
Wymiana ciepła odbywa się 
poprzez ścianę rurki wewnętrznej. 
Występują dwie odmiany: współ – i 
przeciwprądowa. 

Płaszczowo - rurowy

Pęczek rur umieszczonych w 
korpusie. Wymiana ciepła zachodzi 
między czynnikiem 
przepływającym wewnątrz rur, a 
czynnikiem omywającym rury od 
zewnątrz. Wymienniki o znacznych 
rozmiarach i masie. 

background image

Płytowy

Wymiennik zbudowany z płyt 
płaskich lub tłoczonych o dobrej 
przewodności cieplnej o 
rurkowatych wytłoczeniach 
pomiędzy płytami  w postaci 
wąskich szczelin umożliwiającymi 
przepływ ciepła miedzy czynnikami 
przepływającym za pomocą  płyty. 
Stosunkowo duże straty ciśnienia i 
konieczność stosowania czynników o 
zbliżonych ciśnieniach. 

Kompaktowy

Duża powierzchnia wymiany masy 
przy małej kubaturze urządzenia. 
Stosowane w miejscach o 
ograniczonym miejscu, 
dopuszczalna waga. Czynnik i 
przepływają prostopadle do siebie. 

background image

2.6.3.2 Wymiennik powierzchniowy -  akumulatorowy

Ciepły i zimny strumień przechodzą przez tą samą przestrzeń. 
Ciepło lub zimno jest transportowane pomiędzy materiałem 
wymiennika, a czynnikiem przez niego przepływającym. Materiał 
wymiennika pełni funkcję akumulatora ciepła (lub zimna).

background image

2.6.4 Wymienniki w elektrowniach jądrowych i 
konwencjonalnych 

W elektrowniach występują następujące wymienniki:

1) Mieszankowy

- odgazowywacz termiczny

2) Powierzchniowy

A) Podgrzewacze wody

- regeneracyjne: nisko  i średniociśnieniowe

- ciepłownicze: podstawowe i szczytowe

B) Wyparki

C) Podgrzewacz powietrza

D) Pozostałe

- skraplacz

- parownik

- przegrzewacz pary

background image

Podgrzewacz niskoprężny

Rury mosiężne lub stalowe 
wygięte w literę U zamocowane w 
dnie sitowym pionowym lub 
pozornie blisko turbiny w celu 
zmniejszenia strat pary. 

Podgrzewacz wysokoprężny

Rury kotłowe dostosowane do 
wysokiego ciśnienia wytwarzanego 
w pompie wody zasilającej. 
Przyjmują kształt litery U lub 
poziomych spirali wielokrotnych. 

background image

Wyparka

Urządzenie służące do 
uzupełniania strat wody w obiegu 
cieplnym. Mają postać rurek 
obmywanych przez drugi czynnik z 
zewnątrz. 

Podgrzewacz powietrza

Regenerator z kształtek 
ognioodpornych umożliwia 
przepływ kolejno gorących spalin i 
zimnego powietrza. Spaliny oddają 
ciepło płytom, a po obrocie 
podgrzewacza w stronę powietrza 
ciepło oddawane jest 
przepływającemu zimnemu 
powietrzu.

background image

Przetwornica pary

Odmiana wyparki wysokoprężnej 
służąca do wytwarzania pary 
wtórnej technologicznej.

Parownik

Rurowy fragment powierzchni 
ogrzewanej kotła, w którym 
następuje przemiana wody w parę 
wodną.

background image

Odgazowywacz 

Nadbudówka nad zbiornik wody 
zasilającej, dzieli układ na część 
nisko i wysokoprężną. Panuje w 
nim ciśnienie równe ciśnieniu pary 
przegrzanej. Para skrapla się 
bezpośrednio w podgrzewanej 
wodzie, najniższe parametry pary 
urządzenia to p = 0,12 MPa i t = 
104.

 

background image

Skraplacz

Urządzenie służące do skroplenia pary wodnej pochodzącej z turbiny. Całkowite 
skroplenie pary wodnej jest możliwe dzięki pompie wodnej wymuszającej obieg 
czynnika chłodzącego kondensator. Skraplanie czynnika zachodzi izobarycznie przy 
ciśnieniu 4 – 15 kPa i stałej temperaturze. Ciśnienie w skraplaczu jest uzależnione od 
temperatury wody chłodzącej, a ta od rodzaju przyjętego chłodzenia. Woda chłodząca 
poprzez sieć gęsto ułożonych rurek jest omywana parą wodną. Odbiera ciepło od pary  
prowadząc do skraplania. Zostaje przetransportowana na zewnątrz oddając ciepło do 
otoczenia. 

Skraplacz chłodzony cieczą           Skraplacz chłodzony powietrzem   Skraplacz 
natryskowy

                                                                                           


Document Outline