Wydatki budżetu
państwa
Sylwia Bocian
Marta Lewandowska
Anna Skowron
1
Wydatki budżetu
państwa
Sylwia Bocian
Marta Lewandowska
Anna Skowron
1
Budżet Państwa
Środki pieniężne przekazywane z
budżetu państwa na finansowanie
zadań państwa, jednostek
samorządu terytorialnego lub innych
związków publicznoprawnych.
Wydatki budżetowe
Roczny plan dochodów i wydatków
oraz przychodów i rozchodów,
przygotowany przez władzę
wykonawczą i przedstawiany
parlamentowi.
2
Wydatki budżetu państwa są
przeznaczone w szczególności na:
funkcjonowanie organów władzy publicznej,
realizację zadań administracji rządowej,
subwencje ogólne i dotacje dla jednostek samorządu
terytorialnego,
wpłaty do budżetu Unii Europejskiej,
subwencje dla partii politycznych,
obsługę długu publicznego,
współfinansowanie programów realizowanych ze środków
pochodzących ze źródeł zagranicznych, np. Unii
Europejskiej
3
Wydatki budżetu państwa
w latach 2009 – 2013
oraz planowane wydatki na rok 2014 i
2015
2009
2010
2011
2012
2013
w mln zł
298 028,5 294 893,9 302 681,6 318 001,9 321 345,3
W %
PKB
22,2
20,8
19,8
19,9
19,6
2014
2015
w mln
zł
325 287,4
343 332,9
4
Wydatki budżetu państwa w latach 2009 – 2013
z uwzględnieniem planowanych wydatków na
rok 2014 i 2015
2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
0
200
400
600
800
1 000
1 200
1 400
1 600
1 800
298,00294,90302,70318,00321,30325,30343,30
1 344,5
1 416,6
1 528,1
1 596,4
1 635,7
wydatki budżetu
państwa w latach
2009 - 2015 (w
mld zł)
PKB w mld zł
5
Wydatki budżetu państwa dzielą się
na następujące grupy wydatków:
Dotacje i subwencje
Świadczenia na rzecz osób fizycznych
Wydatki bieżące jednostek budżetowych
Wydatki majątkowe
Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa
Środki własne Unii Europejskiej
Wydatki na realizację programów finansowanych z
udziałem środków Unii Europejskiej
6
Wydatki budżetu państwa według
grup ekonomicznych w latach 2009 –
2013
(w mln zł)
2009
2010
2011
2012
2013
Dotacje i subwencje
133 949,8 145 244,7 148 461,3 155 355,6 155 203,3
Świadczenia na rzecz osób fizycznych
20 114,4
20 891,8
21 877,3
22 996,3
23 954,5
Wydatki bieżące jednostek budżetowych
51 232,6
53 906,9
55 339,4
57 228,3
58 421,3
Wydatki majątkowe
14 654,1
15 438,7
14 915,1
13 569,5
12 876,9
Obsługa Długu Publicznego
32 227,8
34 143,0
35 956,2
42 108,8
42 460,1
Środki własne Unii Europejskiej
13 417,9
14 345,4
14 731,1
15 942,5
18 129,2
Współfinansowanie projektów z udziałem
środków Unii Europejskiej
32 431,9
10 923,4
11 401,2
10 800,8
10 299,8
7
Wydatki budżetu państwa według
grup ekonomicznych w roku 2013
Dotacje i subwencje; 48,30%
Świadczenia na rzecz osób fizycznych; 7,45%
Wydatki bieżące jednostek budżetowych; 18,18%
Wydatki majątkowe; 4,01%
Obsługa Długu Publicznego; 13,21%
Środki własne Unii Europejskiej; 5,64%
Współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej; 3,21%
8
Planowane wydatki budżetu państwa według
grup ekonomicznych na lata 2014 i 2015
2014
2015
Dotacje i subwencje
153 487,4
168 520,9
Świadczenia na rzecz osób
fizycznych
25 077,8
25 317,4
Wydatki bieżące jednostek
budżetowych
65 553,7
66 999,8
Wydatki majątkowe
14 934,6
20 178,9
Obsługa Długu Publicznego
36 169,9
32 249,9
Środki własne Unii Europejskiej
17 765,2
18 164,5
Współfinansowanie projektów z
udziałem środków Unii
Europejskiej
12 298,8
11 901,5
9
Planowane wydatki budżetu państwa według
grup ekonomicznych na lata 2014 i 2015
0
20 000
40 000
60 000
80 000
100 000
120 000
140 000
160 000
180 000
153 487,4
25 077,8
65 553,7
14 934,6
36 169,9
17 765,2
12 298,8
168 520,9
25 317,4
66 999,8
20 178,9
32 249,9
18 164,5
11 901,5
2014
2015
10
W polskim systemie budżetowym
wyróżnia się:
Wydatki bieżące
•
Subwencje dla JST
•
Dotacje
•
Wynagrodzenia
•
Wydatki na zakup towarów i usług
Wydatki majątkowe
•
Wydatki na zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa
handlowego
•
Wydatki inwestycyjne państwowych jednostek budżetowych
•
Dotacje celowe
Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa
11
Wydatki budżetowe dzielimy
również na:
Elastyczne i sztywne ( prawnie
zdeterminowane)
Finalne i Redystrybucyjne
(transferowe),
12
Wydatki sztywne i wydatki
elastyczne:
•
Subwencje dla JST
•
Finansowanie dróg
•
Koszty obsługi długu
publicznego
•
Dotacje dla FUS I KRUS
•
Dotacje dla Funduszu Pracy
•
Wydatki sądów
powszechnych
•
Wydatki urzędów naczelnych
organów władzy państwowej,
kontroli i ochrony prawa
oraz sądownictwa
•
Wynagrodzenia i wydatki
bieżące jednostek
budżetowych
•
Dotacje dla JST
•
Dotacje dla jednostek
zaliczanych do sektora
finansów publicznych
•
Dotacje dla podmiotów
gospodarczych
•
Wydatki majątkowe
13
Wykonanie wydatków budżetu
państwa w 2013 roku według
działów:
lp.Wyszczególnienie
Wykonanie
2012
Plan na 2013
(po zmianach)
Wykonanie
2013
1Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne
75 958,9
75 320,1
74 792,9
2Różne rozliczenia
68 418,8
74 071,9
71 164,9
3Obsługa długu publicznego
42 108,8
42 704,9
42 460,1
4Obrona narodowa
20 085,9
20 204,0
20 136,9
5Pomoc społeczna
13 926,8
14 607,4
14 250,9
6
Bezpieczeństwo publiczne i ochrona
przeciwpożarowa
13 079,6
13 590,9
13 560,6
7Szkolnictwo wyższe
12 402,0
13 274,5
13 203,4
8Administracja publiczna
12 378,7
13 102,9
12 737,1
9Wymiar sprawiedzliwości
10 133,5
10 534,9
10 471,1
1
0Rolnictwo i łowiectwo
10 438,1
10 403,3
10 013,9
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię
elektryczną, gaz i wodę
1,4
1,4
1,4
14
Udział wydatków w poszczególnych działów
w wydatkach budżetu państwa w 2013 roku:
23,32%
22,12%
13,21%
6,31%
4,40%
4,20%
4,20%
4,10%
4,00%
3,30%
3,10%
2,80% 2,30%
1,50%
1,10%
Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne
Różne rozliczenia
Obsługa długu publicznego
Obrona narodowa
Pomoc społeczna
Bezpieczeństwo publiczne i ochrona
przeciwpożarowa
Pozostałe działy
Szkolnictwo wyższe
Administracja publiczna
Wymiar sprawiedzliwości
Rolnictwo i łowiectwo
Transport i łączność
Ochrona zdrowia
Nauka
Pozostałe zadania w zakresie polityki
społecznej
15
Wydatki budżetu państwa na rok 2014 i
2015
lp
. Wyszczególnienie
2014
2015
1Różne rozliczenia
90 577,0
92 792,4
2Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne
71 634,6
82 828,7
3Obsługa długu publicznego
36 170,0
32 250,0
4Obrona narodowa
23 465,5
30 201,2
5Szkolnictwo wyższe
13 355,9
14 396,8
6Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa
13 281,0
13 440,7
7Pomoc społeczna
12 424,7
12 416,3
8Administracja publiczna
12 379,5
12 658,2
9Wymiar sprawiedliwości
10 799,4
11 080,1
10Transport i łączność
7 362,8
8 474,3
Leśnictwo
5,6
7,8
16
Wydatki budżetu państwa na rok 2014 i
2015
Ró
żn
e r
oz
lic
ze
ni
a
Ob
ow
ią
zk
ow
e u
be
zp
. s
po
łe
cz
ne
Ob
słu
ga
d
łu
gu
p
ub
lic
zn
eg
o
Ob
ro
na
n
ar
od
ow
a
Sz
ko
ln
ict
wo
w
yż
sz
e
Be
zp
iec
ze
ńs
tw
o
pu
bl
. i
o
ch
ro
na
p
rz
ec
iw
po
ża
ro
w
a
Po
m
oc
sp
oł
ec
zn
a
Ad
m
in
ist
ra
cja
p
ub
lic
zn
a
W
ym
ia
r s
pr
aw
ied
liw
oś
ci
Tr
an
sp
or
t i
łą
cz
no
ść
0
10 000
20 000
30 000
40 000
50 000
60 000
70 000
80 000
90 000
100 000
90 577,00
71 634,60
36 170,00
23 465,50
13 355,90
13 281,00
12 424,70
12 379,50
10 799,40
7 362,80
92 792,4
82 828,7
32 250,0
30 201,2
14 396,8
13 440,7
12 416,3
12 658,2
11 080,1
8 474,3
2014
2015
17
Bibliografia
Ustawa o Finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku
Analizy wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej
Ustawy budżetowe
Owsiak S.; Finanse publiczne: teoria i praktyka, Wydawnictwo
Naukowe PWN, Warszawa 2006.
Pietrzak B., Polański Z., Woźniak B., System finansowy w Polsce 2,
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Ziółkowska W., Finanse Publiczne: Teoria i zastosowanie,
Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2005.
18