OCHRONA PRZED PORAŻENIEM PRĄDEM 

ELEKTRYCZNYM W URZĄDZENIACH 

ELEKTROENERGETYCZNYCH O NAPIĘCIU 

DO 1 KV

Opracował: Andrzej Zielaskowski

 Wiadomości ogólne

 Warunki 

środowiskowe

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Wiadomości 
ogólne

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Oddziaływanie prądu elektrycznego na 
organizm ludzki.

Co nazywamy porażeniem prądem 
elektrycznym.

Prąd elektryczny przepływając przez ciało 
człowieka (lub ciało zwierzęcia), zwany prądem 
rażeniowym, może być odczuwalny, ale nie 
zagrażający zdrowiu 
i życiu osoby rażonej, lub może wywołać skutki 
groźne dla zdrowia i życia osoby rażonej.

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Skutki chorobowe wywołane 
przepływem prądu przez 
ciało człowieka (lub ciało 
zwierzęcia) nazywamy 
porażeniem prądem 
elektrycznym.

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Od czego zależą skutki przepływu 
prądu przez ciało człowieka?

Skutki przepływu prądu przez ciało człowieka 
zależą od:

ϡ rodzaju prądu (stały, przemienny lub udarowy)

ϡ natężenia 

prądu, 

ϡ czasu przepływu 

prądu, 

ϡ drogi przepływu prądu przez ciało , 

ϡ cech indywidualnych 

rażonego. 

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Ile wynosi minimalna niebezpieczna 
dla człowieka wartość prądu 
przepływającego przez jego ciało 
przez dłuższy czas?

Wartość ta wynosi:

 30 mA prądu przemiennego,

 70 mA prądu stałego.

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Czy w praktyce w ochronie 
przeciwporażeniowej operuje się pojęciem 
minimalnej niebezpiecznej wartości prądu?

W praktyce w ochronie przeciwporażeniowej 
nie operuje się pojęciem minimalnej 
niebezpiecznej wartości prądu, lecz pojęciem 
najwyższej dopuszczalnej wartości napięcia 
dotykowego, które może się długotrwale 
utrzymywać w określonych warunkach 
środowiskowych. Napięcie to nazywamy 
napięciem dotykowym dopuszczalnym 
(długotrwale) i oznaczamy je symbolem U

L

. 

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Warunki 
środowiskowe

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Co to są warunki 
środowiskowe?

Warunki środowiskowe są to lokalne warunki 
zewnętrzne, w których mają pracować 
urządzenia elektryczne lub instalacje 
elektryczne i eksploatujący je ludzie.

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Jakie warunki zewnętrzne decydują w 
praktyce o doborze środków ochrony 
przeciwporażeniowej?

W praktyce na dobór środków ochrony 
przeciwporażeniowej mają wpływ następujące 
warunki zewnętrzne:

 kwalifikacje osób mogących przebywać w 

danym środowisku, np. osoby nieprzeszkolone, 
dzieci, osoby niesprawne fizycznie i chore 
psychicznie, osoby wykwalifikowane, osoby 
poinstruowane;

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

 wartość rezystancji ciała ludzkiego (zależy od 

wilgotności ciała ludzkiego, temperatury 
otoczenia, stanu psychicznego człowieka, czy 
ciało znajduje się w wodzie, czy jest zranione 
itp.);

 kontakt ludzi z potencjałem ziemi:

cd

 brak kontaktu – osoby znajdują się na 

stanowiskach nieprzewodzących i nie mają 
kontaktu z częściami przewodzącymi obcymi,

 częsty kontakt – osoby mają częsty kontakt z 

częściami przewodzącymi obcymi (np. praca na 
obrabiarce),

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

 ciągły kontakt – osoby znajdują się stale na 

częściach przewodzących obcych i posiadają 
przy tym ograniczoną możliwość przerwania 
tego kontaktu (np. praca w zbiornikach 
metalowych);

cd

 sposób użytkowania odbiorników elektrycznych.

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Kontakt ludzi z potencjałem ziemi oraz 
kwalifikacje osób mają wpływ na 
prawdopodobieństwo wystąpienia 
porażenia elektrycznego. Rośnie ono, 
gdy człowiek ma ciągły kontakt z 
urządzeniem elektrycznym. Zagrożenie 
maleje, gdy urządzenie obsługuje osoba 
posiadająca odpowiednie kwalifikacje. 

Ochrona przed porażeniem prądem 
elektrycznym

Opracowano na podstawie podręcznika „Egzamin 
Kwalifikacyjny Elektryka w pytaniach i odpowiedziach” – 
Władysław Orlik, Wydawnictwo i Handel książkami „KaBe” 
s.c. – Krosno, 2003