STOMATOPATIE PROTETYCZNE
Marta Wlazło
Katarzyna Mikrut
STOMATOPATIE PROTETYCZNE
Marta Wlazło
Katarzyna Mikrut
Stomatopatie protetyczne są to zmiany w
błonie śluzowej jamy ustnej związane
przyczynowo
z
użytkowaniem
protez
stomatologicznych – najczęściej ruchomych
częściowych i całkowitych, wykonanych z
tworzywa akrylowego.
Stomatopatia protetyczna może być również
wywołana
uzupełnieniami
stałymi
lub
wypełnieniami ubytków zębowych.
PRZYCZYNY POWSTAWANIA STOMATOPATII:
Uraz mechaniczny
Infekcja grzybami drożdżopodobnymi
Oddziaływanie płytki protez
Mniejsze znaczenie przypisuje się infekcji
bakteryjnej, niefizjologicznym warunkom,
jakie stwarza proteza, czynnikom chemiczno
–
toksycznym
i
w
bardzo
rzadkich
przypadkach uczuleniu na tworzywo protezy
I. URAZ MECHANICZNY
Uraz mechaniczny mogą wywoływać :
szorstkość wewnętrznej , dowyrostkowej
strony płyty protezy, zwłaszcza górnej,
powstawanie nierówności, ostrych listewek
powodujących doznania bólowe i otarcia
złe przyleganie protezy
niewłaściwa okluzja
wadliwa artykulacja
zbyt wysokie guzki trzonowców
nadmierne zachodzenie zębów górnych na
dolne
niedostateczna
stabilizacja
powodująca
nadmierne przemieszczanie się protezy na
podłożu. Może być ona spowodowana
trudnymi warunkami anatomicznymi lub
błędami w postępowaniu klinicznym lub
laboratoryjnym.
podniesienie
wysokości
zwarcia
-
przekroczenie
szpary
spoczynkowej
-
nadmierne napięcie mięśni - wzrost ucisku na
podłoże - zaburzenia krążenia
obniżenie wysokości zwarcia - zwiotczenie
mm - zaleganie śliny w przedsionku j. ustnej i
kącikach ust
Całodobowe użytkowanie protez
samodzielne podścielenie materiałem
elastycznym
uzupełnienia protetyczne takie jak korony,
mosty lub protezy szkieletowe. Zbyt długie
lub nie dopasowane korony drażnią brzeg
sąsiadującej błony śluzowej i powodują stany
zapalne przyzębia. Również przęsła mostu
nieodpowiednio wyprofilowane do brzegu
przylegającego dziąsła wywierać mogą
podobny efekt.
II. INFEKCJA GRZYBAMI DROŻDŻOPODOBNYMI
Grzyby występujące w jamie ustnej :
Candida albicans
Torulopsis glabrata
Pityrosporum orbiculare
Candida tropicalis
Candida albicans - najczęściej występujący
Namnaża się on w jamie ustnej bez
wywoływania objawów chorobowych.
Jest on stale usuwany wraz ze śliną ,a
mechanizmy obronne zdrowego człowieka
zapobiegają jego nadmiernej inwazyjności.
O inwazji grzybiczej można mówić wówczas,
gdy stwierdza się wzrost kolonii grzybów w
rozcieńczeniu 10-4. Infekcje wywoływane są
głównie osłabioną odpornością nosiciela(u
pacjentów
słabych
i
z
upośledzoną
odpornością), np. przy rozpoczynającej się
chorobie nowotworowej, nabytym braku
odporności.
Zjawisko szybszego i większego namnażania się
kolonii Candida albicans można zaobserwować
u chorych otrzymujących steroidy, sulfonamidy,
leki immunosupresyjne i antybiotyki, a także u
pacjentów poddanych radioterapii w obrębie
jamy ustnej i szyi, u chorych na AIDS
Dochodzi do zmian we krwi: niedobór
erytrocytów, żelaza, kw. folioweg
Podobnie jak w przypadku Torulopsis glabrata,
Pityrosporum orbiculare - C. albicans należy do
fizjologicznej flory organizmu
Ginie w środowisku zewnętrznym i na słońcu
(suche przechowywanie protez).
W jamie ustnej występuje głównie. na
policzkach, podniebieniu i języku
III. ODDZIAŁYWANIE PŁYTKI PROTEZ
(DENTURE PLAQUE)
Powstaje głównie w szczęce z powodu
rozległej płyty protezy, która stwarza
dogodne warunki do gromadzenia sie płytki.
Spowodowane jest to:
brakiem możliwości samooczyszczania
wyższą temperaturą
większą wilgotnością
Powstaje głównie przy całodobowym
użytkowaniu i nieprawidłowej higienie.
Dochodzi wtedy do:
spadku pH (szczególnie przy spożywaniu
weglowodanów)
zaostrza sie zapalenie
mnożą się drożdżaki
IV OGÓLNY STAN ZDROWIA
ciąża - ułatwione krwawienie, wzrost
wrażliwości
klimakterium – ułatwione krwawienie, wzrost
wrażliwości
niedobory witaminowe:
A – hiperkeratoza błony śluzowej
B – zapalenie błony śluzowej (głównie kącików
ust)
K – plamica błony śluzowej
cukrzyca
nieżyt jelit
ostre choroby zakaźne
zatrucia
choroby wyniszczające – są powodem
zmniejszenia napięcia błony śluzowej głównie
w okolicy gruczołowej i tłuszczowej
podniebienia
niedokrwistość
anemia złośliwa
hiperglikemia - spadek reakcji obronnej błony
śluzowej, tolerancji.
Objawy:
zmniejszenie wysokości wyrostka zebodołowego
wzrost grubości i podatności powłoki śluzowo-
okostnowej
rogowacenie nabłonka
zapalenia (w przypadku całodobowego użytkowania)
przerosty (ograniczone brodawki lub guzy, głównie na
środkowej części podniebienia twardego)
zaniki (gładka, rumieniowa, obrzęknięta błona
śluzowa)
zaczerwienienie, obrzęk błony śluzowej pokrytej płytą
protezy (głównie górnej), wybroczyny
pleśniawki
przewlekła kandydoza: białe, twarde, szorstkie płytki,
nieregularne, z przekrwienną otoczką, nie dające się
zeskrobać
na policzku, podniebieniu, języku, wargach
Choroby:
grzybica
niedobory witaminowe
rumień zapalny wywołany metalami
liszaj płaski- nadżerki, zmleczała błona
śluzowa
pęcherzyca- zwiotczałe, łatwo pękające
pęcherze
rumień wielopostaciowy
Stomatodynia- subiektywne doznania
pieczenia
Leczenie:
Protetyczne:
proteza o gładkiej powierzchni zewnętrznej i
wewnętrznej (foliowanie modeli przed nałożeniem
ciasta akrylowego,a w przypadku nawrotowych
przerostów zastąpienie akrylu metalem), wycisk
pobieramy po całkowitym wygojeniu podłoża (w
przypadku nieużytkowania protezy do kilkunastu
dni należy wykonać podścielenie materiałem do
biologicznej odnowy tkanek: VISCO-GEL)
płukanie 0,2% chlorheksydyną- w przypadku
C. albicans
utrzymywanie higieny
Chirurgiczne
Farmakologiczne
V. INNE PRZYCZYNY
niejednorodność akrylu - wchłanianie wody co
powoduje pęcznienie i osadzanie się bakterii
zmiany jakościowe mikroflory po wprowadzeniu
protezy akrylowej (głównie wzrost paciorkowców)
ucisk - wywołuje zaburzenia metabolizmu, spadek
dopływu tlenu, zaczopowanie ujść gruczołów
(zapalenie na skutek przedostawania sie śluzu do
tkanek otaczajacych przewody wyprowadzające)
zespół przegrzania (pod płyta protezy jest ponad 40 C)
toksyczne działanie monomeru resztkowego (przy
protezach tymczasowych, podścielaniu bezpośrednim),
wywołuje alergie
DZIĘKUJEMY!