background image

FARMAKOTERAPIA 

 NIEWYDOLNOŚCI ODDECHOWEJ

STERYDY

Opracował Jarosław Pawlik 2009

background image

STERYDY

Hydrokortyzon 

Kortyzon

Prednizon

Prednizolon

Metylprednizolon

Deksametazon

Betametazon

Parametazon

Flutikazon

Flunizolid AEROZOLE

Budezonid

background image

STERYDY

Działanie GKS

:

Gospodarka węglowodanowa: 

Zmniejsza zużycie glukozy , wzrost glukoneogenezy  →   

       

↑ Glukozy 

we krwi

Gospodarka białkowa:

Wzrost katabolizmu białka – wzrost wydzielania N i 

kw.moczowego z moczem, 

zaniki mięśniowe, zaniki 

skóry

.

Gospodarka tłuszczowa

Wzrost lipolizy

Nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej

 ( kark 

bawoli, twarz księżyca w pełni „moon face” ).

background image

STERYDY

Działanie GKS c.d.

:

P/ZAPALNE:

Hamują Fofolipazę A2 – hamują przemianę kw.arachidonowego do 
prostoglandyn, Leukotrienów, Tromboxanów nasilających procesy 
zapalne.

Hamują powstawanie cytokin: 

IL-1

,IL-3,,IL-5

,IL-6,IL-8, TNF-α 

zwłaszcza 

IL-5, GM-CSF ( czynników wzrostu i dojrzewania eozynofili-duże 
znaczenie w hamowaniu procesów zapalnych w oskrzelach )

Wzrost produkcji cytokin p/zapalnych 

IL-4, IL-10

Hamują aktywność fibroblastów zmniejszając procesy wytwórcze, 

Hamują rozrost tkanki limfoidalnej → limfocytopenia.

Glikokortykosteroidy hamują zarówno wczesną jak i 
późną odpowiedź immunologiczną

background image

STERYDY

Opóźniony mechanizm działania 
p/zapalnego:

Wnikają do jądra komórkowego  
modyfikując transkrypcję genu zmieniając 
czynność komórkową – 

zmniejszając 

produkcję czynników prozapalnych

 

( powstanie mRNA wiążącego i 
inaktywującego prozapalne czynniki 
transkrypcji ( białko aktywujące AP-1 i 
czynnik jądrowy NF).

background image

STERYDY

Działanie GKS c.d.

:

P/OBRZĘKOWE: 

Hamują przepuszczalność naczyń  

/zmniejszenie obrzęku błony śłuzowej , zmniejszenie 
 obrzęku śródmiąższowego płuc/.

Nie działają przyczynowo tylko zwalczają objawy 
zapalenia.

Po zastosowaniu GKS obserwuje się odbudowę 
prawidłowego nabłonka błony śluzowej oskrzeli.

 

background image

Gospodarka wodno – elektrolitowa:

Zatrzymanie H2O i Na w organizmie - 

↑ 

Na , obrzęki ,  RR

Zwiększone wydalanie K - 

↓ K

Zwiększone wydalanie z moczem Ca oraz 

zmniejsza wchłanianie Ca z jelit – 

↓ Ca 

we 

krwi → ↑ PTH → odwapnienie kości →

 

Osteoporoza

background image

STERYDY

Działanie GKS c.d.

:

Działanie 

p/uczuleniowe

 – zmniejszają 

wrażliwość na czynniki wywołujące zapalenie.

Zmniejszają skurcz oskrzeli wywołany 
histaminą. 

Zwiększają ilość i wrażliwość rec. B 

( zwłaszcza 

B2) – wzrost działania B-mimetyków, wzrost 
działania amin katecholowych .

 

background image

STERYDY

Zawsze najmniejsza 

skuteczna dawka.

Podaż: p.o. , i.v.,  w 

postaci wziewnej.

background image

STERYDY

Równoważność dawek: (mg)

HYDROKORTYZON

25

PREDNYLIDEN

6

KORTYZON

20

TRIAMCINOLON

4

PREDNIZON

5

DEKSAMETAZON

0,7

5

PREDNIZOLON

5

BETAMETAZON

0,7

5

METYLPREDNIZO-

LON

4

PARAMETAZON

2

background image

STERYDY

Dawkowanie wziewnych GKS:

Flutykazon /Flixotide/ 44,110,220 ug/wziew

 2-4 wziewy 2xdz.

Flunizolid /Inhacort/ 250 ug/wziew

2-4 wziewy 2xdz

Budezonid /Budesonid, Pulmicort/ 

50ug/wziew

2 wziewy 4xdz.

background image

STERYDY

Dawkowanie dożylnych GKS w niewyd. 
Oddech. /ARDS/:

METYLPREDNIZOLON

 

ARDS

 przez okres  14 -30 dni

Bolus 2mg/kg następnie 0,5mg/kg co 6h przez 14 dni

2mg/kg/d  w 4 dawkach ( 1 tydz.) – 1 mg/kg/d ( 2 tydz.) –

    0,5 mg/kg/d ( 3 tydz.) – 0,25mg/kg/d  (4 tydz.)

 spadek śmiertelności

krótszy czas wentylacji mechanicznej

wzrost PO2/FiO2

background image

STERYDY

Dawkowanie dożylnych GKS w niewyd. Oddech. 
/ARDS/ c.d.:

METYLPREDNIZOLON - preparaty

Depo-Medrol 

 / 40mg/ml amp. A 1ml, 2ml, 5ml/

Solu-Medrol

 /amp. 40 mg, 125mg, 250mg, 500mg, 1000mg/

Medrol 

Metypred

Depo-Medrol z lidokainą 

/ amp. a 1ml 40mg/ml/ 

background image

STERYDY

Dawkowanie dożylnych GKS w 
niewyd. Oddech. /ARDS/ c.d.:

HYDROKORTYZON 

5mg/kg/d w 3 dawkach podzielonych

Brak większej skuteczności przy podaży 

wziewnej

DEKSAMETAZON

Mniej polecany ze względu na długi czas 

półtrwania  do 36 godz./przy terapii powyżej 24h 
trudne utrzymanie stałego stężenia leku w 
osoczu./.

background image

STERYDY

DZIAŁANIA  NIEPOŻĄDANE:

Z.CUSHINGA

CUKRZYCA

MIOPATIE 

KSIĘZYCOWATA TWARZ „MOON FACE”

KARK BAWOLI

CH.WRZODOWA ŻOŁĄDKA

background image

STERYDY

DZIAŁANIA  NIEPOŻĄDANE:

OSTEOPOROZA 

ZABURZENIA PSYCHICZNE ( bezsennośc , 

psychozy,  ch.afektywna dwubiegunowa, 
schizofrenia)

HYPOKALIEMIA

OBRZĘKI

NADCISNIENIE TĘTNICZE

background image

STERYDY

DZIAŁANIA  NIEPOŻĄDANE c.d.:

NIEWYDOLNOŚC NADNERCZY 

(ham.wydz.ACTH).

UŁATWIA ROZWINIĘCIE SIĘ ZAKAŻEŃ 

   (gł. czynn. oportunistyczne,  grzybicze , 

gruźlica, wirusowe,  bakteryjne).

ZWIEKSZONA ŁAMLIWOŚĆ NACZYŃ

JASKRA, ZAĆMA

background image

DZIAŁANIA  NIEPOŻĄDANE c.d.:

ZANIKI SKÓRY

OPÓŹNIENIE WZROSTU U DZIECI

ZABURZENIA MIESIĄCZKOWANIA

HIRSUTYZM

IMPOTENCJA

ROZSTĘPY SKÓRNE

TRĄDZIK

background image

STERYDY

DZIAŁANIA  NIEPOŻĄDANE c.d.:

Podaż wziewna ( mniej powikłań):

Zakażenia grzybicze j.ustnej i zatok

Chrypka /dysfonia/ – miopatia mięśni głosowych 
krtani

Kaszel- drażniące działanie nośnika gazów

Uszkodzenie bł.śluzowej ( suchość, krwawienie)

Hamowanie osi przysadkowo-nadnerczowej

Zaburzenie wzrostu u dzieci ( przy długotrwałej 
terapii – >800 ug/dobę)

Pokrzywka

background image

STERYDY

„moon 
face” w 
przebiegu 
Z.Cushinga

background image

STERYDY

Objawy 
Z.Cushing
a

background image

STERYDY

P/W:

Ostrożnie w ciężkich zakażeniach 

dróg oddechowych.

Grzybice systemowe

Gruźlica  płuc

Ciężka osteoporoza

Ostrożnie w czynnej ch.wrzodowej 

żołądka i dwunastnicy.


Document Outline