PEDAGOGIKA OSÓB PRZEWLEKLE 
CHORYCH ORAZ OSÓB Z DYSFUNKCJĄ 
NARZĄDU RUCHU

Aleksandra Korszańska

Katarzyna Kucharska

HISTORIA

  F. Pinel- lekarz, wskazał na wartość pracy w leczeniu 

chorych

  
                                                           

Philippe

 

Pinel

   

J.A. 

Venel- 

zorganizował 

pierwszą 

lecznicę 

ortopedyczną,  wykazał,  że  niektóre  schorzenia, 
które  wydawały  się  być  nieuleczalnymi,  mogą  być 
uleczone

 

  J.  Doroszewska-  inicjatorka  teoretycznych 

podstaw pedagogiki osób przewlekle chorych 
oraz  osób  z  dysfunkcją  narządu  ruchu  w 
Polsce

DEFINICJA

   



choroba przewlekła to zaburzenia lub 
odchylenia od normy, które mają jedną lub 
więcej z następujących cech 
charakterystycznych : są trwałe, 
pozostawiają po sobie inwalidztwo, 
spowodowane są nieodwracalnymi zmianami 
patologicznymi, wymagają specjalnego 
postępowania rehabilitacyjnego albo według 
wszelkich oczekiwań wymagać będą długiego 
okresu nadzoru, obserwacji czy opieki

                                                         (WHO)

CELE I ZADANIA



rehabilitacja 



aktywizacja rodziców i opiekunów oraz włączanie 
ich w proces usprawniania



stymulowanie sfery społecznej i emocjonalnej 
dziecka



nauczanie szkolne uwzględniające specjalne 
metody i techniki



uzyskiwanie równowagi dziecka



stworzenie pozytywnego rozwoju społecznego



wytworzenie w dziecku dobrego samopoczucia

CELE I ZADANIA CIĄG DALSZY



ochrona jednostki przed ujemnymi skutkami 
psychicznymi spowodowanymi długotrwałym 
pobytem w zakładzie leczniczym



współdziałanie w terapii medycznej



mobilizowanie do polepszenia sytuacji 
własnej



pomoc po opuszczeniu zakładu leczniczego

CZYNNOŚCI CHARAKTERYZUJĄCE UDZIAŁ 
RODZICÓW W REHABILITACJI DZIECI



czynności opiekuńczo-pielęgnacyjne



czynności wychowawczo-terapeutyczne



czynności rehabilitacyjne

REAKCJE NA CHOROBĘ



zaprzeczanie



pomniejszanie



przyjęcie diagnozy lekarskiej



wyolbrzymianie

REAKCJE RODZICÓW



nadopiekuńczość



odrzucenie

MECHANIZMY OBRONNE



pozytywne: racjonalizacja, kompensacja, 
transformacja



negatywne: ucieczka, projekcja, rezygnacja, 
regresja, represja

PEDAGOGIKA PRZEWLEKLE CHORYCH I KALEKICH.

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA PSYCHIKĘ CHORYCH



czynniki wewnątrzpochodne (endogenne)



czynniki zewnątrzpochodne (egzogenne)



czynniki jatrogenne (iatros-lekarz)

ODDZIAŁYWANIE CHOROBY NA STAN 
PSYCHICZNY PACJENTA ZALEŻY OD



indywidualnych cech



obiektywnego stanu zdrowia



sytuacji życiowej

SPOSOBY ZMAGANIA SIĘ Z CHOROBĄ



walka



rezygnacja



przeciwstawienie się i uleganie

ZAGROŻENIA ROZWOJU



niekorzystne zmiany stanu psychicznego



zaburzenia sfery emocjonalnej i 
motywacyjnej



unieruchomienie chorego



ograniczenie samodzielności 



izolacja dziecka od środowiska 
przyrodniczego i społecznego

PRZYCZYNY CHORÓB PRZEWLEKŁYCH



powikłania okołoporodowe lub przebieg ciąży 
– kalectwa typu wrodzonego, związane z 
okresem okołoporodowym



nie zaspakajanie potrzeb biologicznych



choroby panujące w środowiskach osób 
dorosłych przenoszone na dzieci



czynniki cywilizacyjne – choroby psychiczne, 
epilepsje



infekcje – gruźlica, zapalenie stawów i szpiku 
kostnego



wypadki komunikacyjne - kalectwa nabyte

PRZYKŁADY CHORÓB PRZEWLEKŁYCH



mukowiscydoza



choroby nerek, płuc



niedokrwistość skóry



nowotwory



nadciśnienie tętnicze



cukrzyca



układu kostno-stawowego i tkanki łącznej

HOSPITALIZACJA I JEJ ZAGROŻENIA DLA 
ROZWOJU DZIECI



hospitalizm- zespół objawów wywołanych 
długim pobytem w szpitalu lub innym 
zamkniętym zakładzie leczniczym



po II Wojnie  światowej : choroba szpitalna



J. Bowlby : choroba sieroca

DEFINICJA

  



niepełnosprawność ruchowa- to stan 
człowieka znajdującego się w sytuacji 
obniżonych możliwości motorycznych ciała

                                             (WHO)

RODZAJE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI



osoby z uszkodzeniem anatomicznej budowy 
narządu ruchu



osoby z zaburzeniami czynności 
motorycznych



osoby z deformacjami narządu ruchu

DYSFUNKCJA NARZĄDU RUCHU



kończyny górne



kończyny dolne



kręgosłup

REHABILITACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH



leczenie farmakologiczne 



leczenie chirurgiczne 



protezy



ortezy



laski, kule, balkoniki, gorsety



wózki inwalidzkie

RODZAJE ODDZIAŁYWAŃ ZMNIEJSZAJĄCYCH 
PSYCHICZNE SKUTKI CHOROBY U DZIECKA 



oddziaływania zwiększające poczucie 
bezpieczeństwa



oddziaływania zapewniające warunki 
samorealizacji



oddziaływania psychoterapeutyczne 
prowadzące do złagodzenia stanów lękowych

EDUKACJA



nauczanie indywidualne



szkoły szpitalne

 BARIERY ARCHITEKTONICZNE I 
SPOŁECZNE

KAMPANIA PARKINGOWA

KAMPANIA PARKINGOWA