PROFILAKTYKA 

ZAKAŻEŃ 

PRZENOSZONYCH 

DROGĄ KRWI W 

PRAKTYCE 

STOMATOLOGICZNEJ

Stomatolodzy podczas wykonywania 
pracy zawodowej mają stałe kontakty z:

 

Jeżeli leczy się pacjentów zakażonych 

HIV

 

lub 

WZW

  istnieje potencjalne ryzyko 

zakażenia. 

ŚLINĄ

ŚLINĄ

KRWIĄ

KRWIĄ

TKANKAMI 

TWARDYMI I 

MIĘKKIMI

TKANKAMI 

TWARDYMI I 

MIĘKKIMI

RYZYKO ZALEŻY OD DWÓCH 

GŁÓWNYCH CZYNNIKÓW:

Częstości 

występowania 

HIV i WZW u 

pacjentów 

Przestrzegania 

zasad ochrony 

przed infekcją

Uważa się, że pracownicy służby 

zdrowia stosujący się do 

odpowiednich zasad bezpieczeństwa 

i higieny pracy należą do grupy 

„niskiego ryzyka”. 



Jest to 

ludzki 

wirus niedoboru 
odporności



Atakuje głównie 

limfocyty T- 
pomocnicze



Należy do 

retrowirusów

 



Wywołuje 

AIDS

HIV

MIEJSCE BYTOWANIA WIRUSA HIV

Krew

Krew

Ślina

Ślina

Wydzielina narządów 

płciowych (nasienie i 

wydzielina pochwowa)

Wydzielina narządów 

płciowych (nasienie i 

wydzielina pochwowa)

Mleko karmiących 

matek

Mleko karmiących 

matek

DROGI PRZENOSZENIA 

WIRUSA HIV:



Kontakt z płynem 
ustrojowym zakażonej 
osoby



Kontakty seksualne



Transfuzja 

krwi



Używanie wspólnych igieł 
i strzykawek (

narkomani

)



W czasie zabiegów 
chirurgicznych i 
stomatologicznych 
wykonywanych u 
zakażonych

OSOBY SZCZEGÓLNIE PODATNE 

NA ZAKAŻENIE WIRUSEM HIV:



homoseksualiści i 

biseksualiści



narkomani uzależnieni od 

narkotyków dożylnych



chorzy na choroby 

przenoszone drogą płciową



chorzy na 

hemofilię



wielokrotni 

biorcy krwi



dzieci matek zakażonych



heteroseksualiści często 

zmieniający partnerów 

WIRUSEM HIV 

NIE

 MOŻNA SIĘ 

ZARAZIĆ:

Z 

powietrz

a, przez 

kaszel i 

kichanie

Przez 

pocałune

k i dotyk

Ukąszeni

e owada

W 

basenie

Używani

e 

wspólny

ch 

sztućcó

w

PROFILAKTYKA W 
GABINECIE 
STOMATOLOGICZNYM



Zbieranie 

dokładnego 

wywiadu 

lekarskiego 



Stosowanie 

jednorazowyc

h rękawiczek, 

maseczek i 

okularów 

ochronnych

          Przed 

założeniem 
rękawiczek i po 
ich zdjęciu 
dokładnie umyć 
ręce mydłem (w 
płynie) i wodą 
oraz wysuszyć 
(ale nie w 
suszarkach z 
wydmuchem).

 

Niedotykani
e dłonią w 
rękawiczce 
oczu, nosa 
czy błon 
śluzowych.

  Unikanie 

skaleczeń i 

zranień

, głównie 

głębokich ukłuć 
ostrymi 
instrumentami i igłą 
ze światłem. 

Przy obecności 
skaleczeń na 
skórze 
wstrzymywanie 
się od 
wykonywania 
zabiegów.

Uży

wa

nie 
jed

nor

azo

we

go 

spr

zęt

u

Strzykawki i igły do 

iniekcji

Kubki

Fartuchy

Ochraniacze do kątnic

Ręczniki i serwetki

Drobne instrumenty do 

leczenia 

endodontycznego 

powinny być u 

chorych używane jednorazowo.

ODPOWIEDNIA DEZYNFEKCJA 

NARZĘDZI:

Dezynfekcja narzędzi 

bezpośrednio po ich użyciu.

Używanie detergentów i 
środków o szerokim 
spektrum działania na prątki 
gruźlicy, wirusy i grzyby.

Po użyciu środków 

dezynfekcyjnych 

obowiązuje dokładne 

wysuszenie i stosowanie 

pełnej sterylizacji.

Osoba 

wykonując

a 

sterylizację 

powinna 

nosić 

gumowe 

rękawiczki

.

     W instalacjach wodnych unitów 

stomatologicznych powinny zostać 

zainstalowane 

zawory blokujące

, dla 

zminimalizowania ryzyka przeniesienia 

materiału zakaźnego.

 NALEŻY PAMIĘTAĆ, ŻE KAŻDY MATERIAŁ 

BIOLOGICZNY MOŻE BYĆ POTENCJALNIE 

ZAKAŻONY!

Każda praktyka stomatologiczna powinna 

przestrzegać wytycznych 

Krajowej Inspekcji 

Sanitarnej

, dotyczących zapobiegania 

przenoszeniu zakażeń w placówkach ochrony 

zdrowia. W celu eliminacji zagrożeń konieczne jest 

bezwzględne przestrzeganie zasad antyseptyki i 

aseptyki. 

ASEPTYK
A

ANTYSEPTYKA

WIRUSOWE ZAPALENIE

 WĄTROBY

Jest to choroba 

powodująca 

uszkodzenie 

wątroby na 

skutek 

zakażenia 

jednym z 

wirusów 

hepatotropowyc

h

.

Wirusy 

hepatotropowe 

są 

wyspecjalizowan

e w niszczeniu 

komórek 

wątrobowych. 

Największe 

znaczenie ma 

wirus HAV,HBV i 

HCV. 

Potocznie 

nazywana 

jest 

„żółtaczką”.

W 

stomatologii 

główne 

znaczenie 

ma 

zakażenie 

wirusem:

HCV

HDV

HBV



Nazywana 

„żółtaczką 

wszczepienną”



Szerzy się drogą parenteralną 
przez 

krew

, preparaty 

krwiopochodne, ukłucie 
zainfekowaną igłą



Dostaje się do organizmu przez 
uszkodzoną 

skórę i błony śluzowe



Praktycznie jest w każdej 
wydzielinie

WZW B

PROFILAKTYKA WZW B



Stosowanie szczepień ochronnych



Stosowanie sprzętu jednorazowego użytku



Sterylizacja sprzętu



Dla osoby eksponowanej, która nie była szczepiona 

profilaktykę wdraża się w ciągu 24 h podając 

IMMUNOGLOBULINY

WZW 
C

Zakażenie poprzez: 
przetoczenie krwi, 
produkty 
krwiopochodne, 
naruszeni ciągłości 
tkanek w czasie 
zabiegu, 
okołoporodowo, 
drogą płciową, u 
fryzjera, w czasie 
akupunktury i 
wykonywania tatuaży.

 Należy do 

żółtaczek 
wszczepiennych

 Czynnik ryzyka 

rozwoju raka 
wątroby

U 20% 

przewlekle 

chorych 

dochodzi do 

marskości 

wątroby.

PROFILAKTYKA WZW 
C

WZW D



Nazywany jest 

wirusem delta lub 

wirusem 

„ułomnym”



W replikacji i 

przenoszeniu 

uzależniony od 

wirusa 

HBV 



Sposoby 

przenoszenia się: 

koinfekcja lub 

nadkażenie 

nosiciela 

wirusa HBV

PROFILAKTYKA WZW D



Szczepienie przeciw WZW B



Profilaktyczne immunoglobuliny

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

BIBLIOGRAFIA



„Mikrobiologia i choroby zakaźne” – Virella



„Skrypt z medycyny i epidemiologi 
środowiskowej” – Jadwiga Jaśko



„Zawodowe narażenie na materiały 
potencjalnie zakażone wirusami 
przenoszonymi drogą krwi – zasady 
postępowania” K. Mazur-Melewska, M. 
Figlerowicz, W. Służewski