background image

Do czego służy skala mapy

background image

„Skala 
mapy”

Dzisiaj powtarzamy 
umiejętności związane z 
tematem-

background image

Co oznacza słowo 

"skala"?

Słowo "skala" ma kilka znaczeń, 
                   np. często mówi się 
o skali zjawiska,              skali 
zniszczeń, skali głosu,             
skali barw (chodzi tu 
o "wielkość", "rozmiar", 
"rozpiętość", "zakres").

background image

Co to jest skala mapy?

• Mapa jest to graficzny obraz 

powierzchni Np.. Miasta czy panstwa.

• Aby przedstawiś duże miasto na  

kartce papieru z pomoca przychodzi 
nam skala.

background image

W jakim znaczeniu będziemy używać dzisiaj 

słowa 

skala

 ? 

Skala

 to liczba określająca,  

       ile razy rzeczywiste 
rozmiary przedmiotu zostały 
 zmienione na rysunku 
(pomniejszone             lub 
powiększone).

background image

Co to jest 

mapa

?

Mapa

 to obraz              

powierzchni Ziemi            

 wykonany w 

pomniejszeniu – -czyli w 

skali

.

background image

Co to jest skala mapy?

   Skala mapy to stosunek liczbowy 

przedstawiający wielkość 
zmniejszenia odległości na mapie 
względem rzeczywistych odległości w 
terenie. 

  Skalę mapy zapisuje się w postaci 

ułamka, 

np. 1: 10 000 oznacza, że dowolna 

odległość na mapie jest w terenie    
       10 000 razy większa.                  

?

background image

Co to znaczy, że skala mapy 

jest duża albo mała? 

Skala mapy jest tym większa im mniejszy 
mianownik skali i na odwrót: skala mapy 
mniejsza – mianownik większy.

1 : 5 000           1 : 
50 000

Na przykład -

background image

Ćwiczenie 1

Podane skale uporządkuj, od największej    
do najmniejszej.

1:600

1:400

0

1:100

1:30

1:1

background image

Określenie "duża" lub "mała" skala 
związane jest też z rozmiarami 
obiektów na mapie. Jeżeli np. duże 
miasto oznaczone jest na mapie 
kropką, to ta mapa ma mniejszą 
skalę. Jeśli zaś to samo miasto na 
innej mapie zajmuje pewną 
powierzchnię, to wówczas mamy do 
czynienia z mapą w większej skali.

background image

Skala mapy

• Skalą mapy nazywamy zapis 

dzielenia, w którym licznikiem  jest 
długość  odcinka na mapie , a 
mianownikiem jest długośc tego 
samego odcinka  w terenie Np.:

        1cm na mapie
    100 000 cm w terenie
Możemy to przedstawić  w dwóch 

postaciach :

1: 100 000 lub    1
                          100 000   są to 

skale liczbowe

background image

Pora 
przypomnieć 
sobie 
podstawowe 
jednostki 
długości.

background image

Znajomość poniższych zależności jest 
bardzo ważna, ponieważ innymi 
jednostkami posługujemy się na kartce 
papieru (centymetry, milimetry), a innymi 
w terenie (metry, kilometry).

1km = 1 
000 m

1m = 1 000 
mm

1km = 100 000 
cm

1cm = 10 
mm

1m = 100 
cm

background image

Skale mogą być małe i duże

• Im większa jest wartosc ułamka tym  

większa jest skala.

• Skala  mapy oznacza ,ze kazda 

odległosć na mapie została 
zmniejszona tyle razy, ile wynosi 
mianownik  , czyli dzielnik ułamka.

background image

Uwaga!!!
Ten rysunek będzie Was 
informował,      że zadanie  
wykonujecie  w grupach.

background image

Ćwiczenie 2

Przelicz jednostki:

3 km = ………m
7 m = ………cm
8,7 km = …………cm

67 mm = …….cm

365 cm = …….m

2 500 m = …….km


000

700

870 
000

6,7

3, 65

2, 5

background image

Ćwiczenie 3.

Przeliczcie jednostki:

250 000 cm = ………….m
250 000 cm = ………….km
180 000 000 cm = ……………..m
180 000 000 cm = ………….km 

2 500

1 800 
000

2, 5

1 800

background image

Jakie 
poznaliśmy 
sposoby 
zapisywania 
skali          
na mapach?

background image

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1. Nie ma początku, ani końca.
2. W matematyce oznaczamy 

go wielką literą.

3. W zapisie ułamka: licznik, 

kreska ułamkowa i ………..

4. Uproszczony rysunek terenu 

lub przedmiotu, widzianych 
z góry.

5. Nauka o sporządzaniu 

i czytaniu map.

6. Podstawowa jednostka 

długości.

7. Jest nim Sosnowiec 

lub Warszawa

8. Rodzaj skali - 

………….liniowa.

9. Możesz użyć go zamiast 

kroczka.

P R O S T A

P U N K T

M I A N O W N I K

P L A N

K A R T O G R A F I A

M E T R

M I A S T O

P O D Z I A Ł K A

C Y R K I E L

Ćwiczenie 9. 

background image

Duże skale

• Duże skale  mają małe 

mianowniki ( dzielniki) np.1:20 
000 , 1:25 000

• W tych skalach rysowane są 

dokładne mapy niewielkich 
obszarów Np.. Okolicy małej 
miejscowości.

• Na mapach wykonywanych w 

dużych skalach widoczne są  
obiekty: domy , drogi, drxzewa

background image

Nie wiem jak Wy, ale ja 
trochę się zmęczyłam,      
     więc pójdę teraz na 
spacer.

Do widzenia !

background image

Małe skale

• Małe skale mają duże 

mianowniki (dzielniki) Np..1:500 
000, 1:1 000 000 , 1:10 000 000

• W tych skalach wykonywane są 

mapy państw, kontynentów lub całej 
kuli ziemskiej.

• Na mapach tych  wymiary 

poszczególnych obiektów stanowią 
milimetry.

background image

Wycinki map w różnych 

skalach

background image

ciekawostka

• Skala służy  nie tylko przedstawieniu 

danego obiektu nie tylko w 
pomniejszeniu ale także w 
powiększeniu. W geografii stosuje się 
jnajczesciej skale pomniejszające

• W biologii i w medycynie  

przedstawia się najczesciej obiekty w 
 powiekszeniu Np.. 100 razy, co 
zapiuje się 100:1 co oznacza ze  
obiekt na zdjęciu został 100 razy 
powiększiony.

background image

Zadanie domowe

• Czu budynek twojej szkoły może być 

odzworowany w skali 1:1000 czy tez 
w skali 1:1000000. Odpowiedź 
uzasadnij.


Document Outline