plik

Sytuacja nauczyciela



Zróżnicowany zasób wiedzy uczniów



Zróżnicowane doświadczenia językowe



Konieczność rozwijania sprawności językowej w

szerokim rozumieniu (odbiór różnych tekstów kultury,

wypowiadanie się w mowie i w piśmie w sposób

adekwatny do kontekstu, wiedza o systemie języka)

Sprawno

ść

językowa

Umiejętno

ść

czytania

Ortografia

Poprawno

ść

gramatycz

Słownictw

Styl

wypowied

Nauczanie komunikacyjne

Założenia:



Najważniejszą funkcją języka, choć jest on systemem strukturalnym,

pozostaje doprowadzenie do skutku komunikacji.



Za pomocą języka „czynimy rzeczy” społeczne, operujemy więc nie

znaczeniem literalnym, dosłownym, ale znaczeniami funkcjonalnymi.



Poprzez język wchodzimy w interakcje społeczne i dla wyrażenia różnych

zamiarów, intencji komunikacyjnych, posługujemy się znaczeniami

socjalnymi.



W szkolnej komunikacji językowej celowe jest łączenie nauczania

naturalnego z laboratoryjnym. Taka konfiguracja zapewnia skoncentrowany

kontekst do nauczania naturalnego (komunikowanie, porozumiewanie się

uczniów między sobą, z nauczycielem); także opanowywanie częściowych

nawyków i całościowych zadań z pomocą nauczyciela-instruktora.

Cele kształcenia:



Stałe pobudzanie aktywności mówienia z pomocą bodźców

sytuacyjnych, wydobywanie z dziecka mowy i ożywianie jej



Pozyskiwanie i odnajdywanie trafnych formuł werbalnych wobec

sytuacji mówienia



Rozpoznawanie okoliczności mówienia (obserwacja wypowiedzi z

intencją jawną i ukrytą)



Odkrywanie w mechanizmie dialogowym cech dyskursu

(stylistyka)



Prezentowanie wiedzy i przekonań intelektualnych, moralnych w

funkcji impresywnej, nakłaniającej, perswazyjnej



Łączenie umiejętności z różnych poziomów

Metody kształcenia językowego według

Marii Dyduchowej



Analizy i twórczego naśladowania wzorów



Norm i instrukcji



Przekładu intersemiotycznego



Okazjonalnych ćwiczeń sprawnościowych



Praktyki pisarskiej

Metoda analizy i twórczego naśladowania

wzorów

Przebieg lekcji:

I. Część wstępna:

1. Nauczyciel informuje uczniów, że jego znajomej uciekł pies. Znajoma napisała na kartce, jak
zwierzę wygląda.

2. Nauczyciel odczytuje uczniom opis:

Mój pies wabi się Burek i jest jamnikiem. To niskie i szczupłe zwierzę. Jego krótkie futro ma kolor
brązowy. Burek ma czarne oczy i białą plamkę na lewym uchu. Jest mi bardzo bliski!

3. Nauczyciel prezentuje uczniom trzy zdjęcia psów z sąsiedztwa. Prosi, by na podstawie usłyszanej
informacji dzieci wskazały właściwe zwierzę. Pyta, jakie informacje były najbardziej pomocne.
Podkreśla, ze udało się odnaleźć Burka, bo został dobrze opisany.

4. Nauczyciel zapisuje temat na tablicy: Uczymy się opisywania.

II. Część główna:

1. Nauczyciel ponownie czyta opis Burka, prosi uczniów o wyodrębnienie w nim stosownych części
(podstawowe informacje, opis ogólny, opis szczegółowy, ocena i emocje)

Metoda analizy i twórczego naśladowania

wzorów



Podstawę stanowi mechanizm naśladowania



Wzór – wzorcowa wypowiedź, zrozumiała, interesująca

(atrakcyjna)



Obserwacja wzoru kierowana przez nauczyciela



Ćwiczenia transformacyjne

Metoda norm i instrukcji

Przebieg lekcji:

I. Część wstępna:

1. Nauczyciel prosi wybranego ucznia o odczytanie ze słownika definicji
czasownika „opisać”. Pyta dzieci, kiedy ostatnio zdarzyło im się coś lub kogoś
opisywać. Dlaczego ludzie formułują opisy?

2. Nauczyciel zapisuje temat na tablicy: Uczymy się opisywania.

II. Część główna:

1. Nauczyciel pyta dzieci, jakie informacje powinny znaleźć się w dobrym opisie.

2. Nauczyciel przyporządkowuje propozycje uczniów do czterech kategorii:
podstawowe informacje, opis ogólny, opis szczegółowy, ocena i emocje.
Uczniowie zapisują strukturę opisu w zeszycie.

Metoda norm i instrukcji



Ćwiczenia praktyczne są poprzedzone przyswojeniem

teorii



Wyposażenie ucznia w wiedzę teoretyczną (podaje ją

nauczyciel lub formułują uczniowie – korzystając z

encyklopedii, słowników)



Utrwalanie wiedzy poprzez ćwiczenia – redagowanie

wypowiedzi



Konfrontacja gotowego tekstu z normą



Ćwiczenia sprawnościowe i ponowne redagowanie

wypowiedzi

Metoda przekładu intersemiotycznego

Przebieg lekcji:

I. Część wstępna:

Nauczyciel pyta uczniów: czy myślicie, że na innych planetach jest życie? Jak mogłyby wyglądać tam domy? Jak
wyglądałyby zwierzęta, np. pies?

Nauczyciel czyta uczniom opis „kosmicznego psa”, prosi, by dzieci wyobrażały sobie zwierzę:

Azor to pies z planety Mars. Jest to jamnik, chociaż kosmiczne jamniki nie wyglądają jak ziemskie. Azor jest wysoki i
gruby, za to bardzo krótki. Jego sierść ma kolor fioletowy. Pies ma oczy mieniące się wszystkimi kolorami tęczy. Na jego
łapkach i uszach widać drobne niebieskie i żółte plamki. Ogonek przypomina sprężynkę. Pies jest uśmiechnięty i
wygląda, jakby miał ochotę na zabawę. To bardzo miłe i przyjazne zwierzę.

3. Nauczyciel pyta uczniów:

Czy oddało się wam wyobrazić sobie Azora?

Czy od początku widzieliście go wyraźnie?

Które informacje wam najbardziej pomogły?

Uczniowie zapisują temat: Uczymy się opisywać.

II. Część właściwa:

Nauczyciel ponownie czyta opis kosmicznego psa. Prosi uczniów, by spróbowali ulepić zwierzę z plasteliny.

Metoda przekładu intersemiotycznego



Zakłada przekładanie jednego systemu znaków na drugi



Wykorzystanie naturalnej dziecięcej skłonności do

zabawy



Zapoznanie się ucznia z tekstem – działanie ucznia

związane z przekładem – wypowiedź uczniowska na

temat przekładu

Metoda okazjonalnych ćwiczeń

sprawnościowych

Przebieg lekcji:

I. Część wstępna:

1. Nauczyciel prosi uczniów o przypomnienie cech charakterystycznych opisu.

2. Uczniowie zapisują temat: Uczymy się opisywać.

II Część główna:

1. Uczniowie losują nazwy przedmiotów lub obiektów. Nauczyciel prosi, by dzieci dopisały
do swojego przedmiotu po cztery przymiotniki. Następnie dzieci odczytują określenia, a
pozostali odgadują, co było przedmiotem opisu (np. śnieg, słońce, woda).

2. Nauczyciel rozdaje uczniom fragmenty opisu. Dzieci dopisują brakujące wyrazy:



Jej oczy były…



Maskotka w dotyku jest…



Bombka jest w kształcie…

Metoda okazjonalnych ćwiczeń

sprawnościowych



Doskonalenie kompetencji językowej dzieci poprzez

konkretne ćwiczenia



Integracja różnych działów nauczania



Ćwiczenia o charakterze językowym pojawiające się na

lekcjach dotyczących literatury i kultury

Metoda praktyki pisarskiej

Przebieg lekcji:

I. Część wstępna:

1. Nauczyciel odczytuje ogłoszenie: UWAGA! Wynaleziono magiczną
maszynę do produkcji kosmicznych zwierząt! Ogłaszamy konkurs na
projekt najciekawszego kosmicznego zwierzęcia, które zostanie
stworzone i będzie dostępne w sklepach zoologicznych. Do dzieła
młodzi pisarze!

Do konkursu zostaną zakwalifikowane prace o poprawnej budowie (opis)
i cechujące się dużą dokładnością.

2. Dzieci zapisują temat: Uczymy się opisywania.

Część główna:

Metoda praktyki pisarskiej



Wyzwolenie spontanicznej twórczości werbalnej dziecka



Odpowiednia atmosfera zachęcająca do twórczej

ekspresji



Pisanie swobodnych tekstów – prezentacja na forum

klasy – wybór najciekawszego tekstu – kosmetyka

językowo - stylistyczna

Document Outline