Badania wizerunku polityków i partii politycznych

Streszczenie

W  poniższym  tekście  postaram  się  zgłębić
temat  badań  marketingowych  stosowanych  do
przedstawienia  wizerunków  polityków  i  partii
politycznych.

Przytoczę

definicje

badania

politycznego, rodzaje wizerunków politycznych
oraz jak one są postrzegane przez wyborców.
Zaprezentuję

metodykę

badań

wizerunku

politycznego, narzędzia oraz zamierzenia owych
badań. Jako przykładem posłużę się osobą
Jarosława Kaczyńskiego, oraz jak lider wpływa
na wizerunek swojej partii.

Wprowadzenie

Badania  wizerunku  dość  często  utożsamiane  są  z
badaniami  marki.  Jednak  badania  wizerunku  to
kategoria  szersza,  obejmująca  zakres  daleko
wykraczający poza samą markę. Badania wizerunku
dotyczą  polityków  oraz  partii  politycznych  jako
całości,  ich  odbioru  wśród  wyborców,  innych
polityków, jak i konkurencyjnych partii.

Współczesne  badania  polityczne  uwzględniają  sposoby
opisu  i  wyjaśniania  zjawisk  z  dziedziny  politologii,
socjologii  i  psychologii.  Dla  zrozumienia  mechanizmów
funkcjonowania

sfery

polityki

niezbędne

jest

uwzględnienie  trzech  powyższych  modeli  wyjaśniania  i
opisu  oraz  umiejętne  połączenie  wiedzy  o  charakterze
naukowym  z  doświadczeniami  praktyków  polityki  i
marketingu politycznego.
Wizerunek  polityka  może  być    rozpatrywany  pod
względem  kilku  aspektów:  po  pierwsze  –  cech
zawodowych  i  osobowościowych  danego  kandydata,  po
drugie – instrumentarium (ogół metod służących realizacji
określonego  celu)  służącego  do  kreacji  określonego
wizerunku  oraz  kompetencji  komunikacyjnych  danego
polityka.

Metodyka badań

Przedmiot

Wizerunek polityków to tak naprawdę sposób ich
postrzegania przez inne podmioty – wyborców,
polityków,

partie

polityczne

itp.

W  kształtowaniu  wizerunku  politycznego  dużą  rolę
odgrywa  efekt  pierwszego  wrażenia,  dlatego  tak
niezwykle  ważny  jest  wygląd  zewnętrzny,  jakość  i
staranność ubioru, dobór odpowiednich kolorów. Jednak
w długim  okresie  reputację  buduje  się  rzetelną,  ciężką
pracą.  Nie  należy  również  zapominać  o tym,  że  nawet
najlepsza  reputacja  nie  jest  nam  dana  na zawsze  –
jeden błąd może spowodować znaczną utratę zaufania
wyborców i zmianę wizerunku na gorszy.

Wizerunek  partii  politycznej  budowany  jest
na podstawie  działań  podejmowanych  przez  nią,
ale  również  na podstawie  działań  pracowników.
Dużą  rolę  w budowaniu  wizerunku  partii  mają
przede  wszystkim  liderzy,  ale  także    ci
z pracowników,  którzy  wypowiadają  się  i  działają
aktywnie  w  partii.  Czynnik  ten  ma  czasem
decydujące  znaczenie,  bowiem  od  pierwszej
wypowiedzi

członka

danego

ugrupowania

politycznego bądź podjętych decyzji, może
zależeć decyzja o braku dalszego poparcia.

Dlatego  tak  istotne  jest,  by  wszyscy
politycy  byli  świadomi  swojej  roli,  a także
znali  bardzo  dobrze  wizję  i misję  partii.
Tylko  wtedy  bowiem  będą  mogli  tak
korygować

swoje

zachowania,

wzmacniały one wszystkie inne działania
podejmowane przez ugrupowanie.

Wizerunek partii politycznych jest również budowany
na podstawie podejmowanych przez nie celowych
działań,

czyli

przedsięwzięć

nakierowanych

na wypromowanie  wizerunku  partii  lub polityków,  np.
jako dbających o środowisko naturalne, wspierających
społeczności lokalne czy określone grupy społeczne.
Wizerunek  polityczny  może  przybierać  różnorodny
charakter.  Serge    Albouy  wyróżnił  kilka  typów
wizerunku  polityków,  który  znajduje  odzwierciedlenie
w polskiej polityce.

Heros

- charyzma,

zdecydowanie,

pasja

działaniu, autorytarne metody
działania,

działania

konfliktowe, profetyczna wizja
ładu, poczucie misji, np. Lech
Wałęsa

Zwykły człowiek - działania
koncyliacyjne,

umiar,

podkreśla swoje społeczne
korzenie i brak dystansu na
linii

polityk-wyborca,

np.

Władysław Frasyniuk

Ojciec

protekcjonalnie

traktuje

społeczeństwo,

roztaczając opiekuńcze wizje,
np. Aleksander Kwaśniewski,
Lech Kaczyński.

Amant

przyciągać

atrakcyjną
powierzchownością

dynamizmem
charakterystycznym

dla

młodych ludzi, świeżość,
romantyzm, np. Marian
Krzaklewski

Ekspert chłodny analityk,
którego

celem

jest

racjonalne rozwiązywanie
problemów,

często

akcentuje

bezpartyjność, czy nawet
apolityczność, rzeczowość,
kompetencje,

szeroka

wiedza,

skuteczność,

rzetelność,

np.

Leszek

Balcerowicz, Marek Belka.

Założyć  należy,  iż  image  osoby  publicznej  jest
zazwyczaj  pochodną  stylu  uprawiania  przez  nią
polityki.  W  przypadku  polskiej  sceny  politycznej
podstawowe  typy  wizerunków  można  określić  jako
pochodne  dwóch  odmiennych  stylów  uprawiania
polityki:

konfliktowy: nastawiony na spór i walkę przy użyciu
mniej lub bardziej wyrafinowanych form zdobywania
poparcia,

koncyliacyjny: polityk dąży do współpracy, potrafi
budować, działa na rzecz powszechnie akceptowanej
zgody

INNE TYPY:

Szarak  -  człowiek  niczym  się  niewyróżniający  i
niepodkreślający swej wyjątkowości.  Kreacja ta nie  jest
tożsama  z  kreacja  zwykłego  człowieka-  szarak  to  np.
poseł,  o  którym  nikt  nie  słyszał,  nie  bierze  czynnego
udziału w kreowaniu polityki ugrupowania np. większość
parlamentarzystów  LPR;  oparty  na  antykreacji:  jestem
jednym  z  was,  ale  najlepiej  będzie  dla  mnie  jak  nie
będziecie  na  mnie  zwracać  uwagi;  nie  wymaga  się  od
niego samodzielnego myślenia, ma swoją obecnością w
masie

innych

szaraków

uwierzytelniać

decyzje

podejmowane przez partyjnych liderów, pozycja szaraka
jest  niekiedy  odskocznią  do  dalszej  kariery  dzięki
umiejętnemu  zaistnieniu  w  kręgach  elit  partyjnych  lub
na  arenie  medialnej,  np.  Renata  Beger  czy  Anita
Błochowiak

Idol - podobny do herosa, tylko, że idol pojawia
się  wczasach  stabilizacji  i  stagnacji;  jest
kompetentny,  rzeczowy,  ale  ma  też  wizje
polityki  i  stara  się  ją  realizować  za  pomocą
dostępnych  mu  środków,  jest  wyalienowany  ze
społeczeństwa,  nieco  odległy,  niedostępny,
stosuje  autokratyczne  metody  uprawiania
polityki,  charyzmatyczny,  np.  Andrzej  Lepper,
Zyta Gilowska, Aleksander Kwaśniewski,

Ekscentryk  -  skupia  na  sobie  uwagę  mediów  i  opinii
publicznej  dzięki  niekonwencjonalnym  zachowaniom,
przemyślanej  polityce  prowokacji,  ma  poruszyć
wyborców,  zmusić  do  działania,  przysparzając  swemu
ugrupowaniu  nowych  zwolenników,  wizerunek  ten  nie
pojawia  się  zwykle  na  politycznej  arenie  w  czystej
postaci-  jest  on  zazwyczaj  podporządkowany  jakiejś
innej  dominancie  politycznego  image  danej  osoby,  np.
Grzegorz  Kołodko-  to  główna  rola  eksperta,  ale  styl,  w
jakim  uprawia  politykę,  bywa  niekiedy  ekscentryczny,
inny  przykład  to  Janusz  Korwin-Mikke-  odbierany  jako
ekscentryk przez to co mówi i jak wygląda.

Błazen

zbyt

daleko

posunięta

swoboda

brak

odpowiedzialności,  polityk  taki  trafia  się  w  życiu  partyjnym  na
ogół  rzadko,  choć  pełniona  przez  niego  funkcja  jest  istotna  dla
podtrzymania  istniejącego  systemu-rozładowuje  napięcie  i
umożliwia  uprawianie  poważnej  polityki  w  sposób  relatywnie
bezkompromisowy,  działa  jako  wentyl  bezpieczeństwa:  poprzez
swoją  śmieszność  daje  wytchnienie  od  prawdziwych  problemów.
Np.  Jerzy  Urban  –  jego  konferencje  były  swoistym  show
politycznym; obecnie partie uciekają zazwyczaj od umieszczania
właśnie  polityka-błazna  w  szaragach  swych  elit  partyjnych,
błazen  może  w  nieodpowiedzialny  sposób  zniszczyć  poważny
wizerunek danego ugrupowania lub jedynie część wizerunku, np.
Anita  Błochowiak  i  „pedały”,  w  tym  samym  czasie  partia  SLD
przedstawiała  Sejmowi  projekt  ustawy  proponującej  uznanie
związków homoseksualnych .

Luzak  -  stoi  w  centrum  politycznej  rywalizacji,
jednak  podchodzi  do  rzeczywistości  w  sposób
zdystansowany,  nieco  ironiczny  i  dozwalający  na
niestandardowe  rozwiązania,  przyjęcie  takiej
postawy  pozwala  na  wygłaszanie  złośliwych
uwag, żartowanie, komentowanie dokonań innych
polityków  z  dystansem  i  w  nieco  przewrotny
sposób,  jednak  uwagi  te  powinny  mieścić  się  w
granicach

politycznej

poprawności,

jest

odpowiedzialny Np. Zyta Gilowska, Ryszard Kalisz
- w ich wizerunku powaga jest podszyta często
ironia,

jednak

sytuacjach

założenia

poważnych potrafią oni przybrać odpowiedni ton.

W  współczesnym  świecie  umiejętność
autoprezentacji ma istotne znaczenie. To od
właściwego  przedstawienia  swojej  osoby,
swojego  typu  wizerunku  w  dużej  mierze
zależy

znalezienie

dobrej

pracy,

prowadzenie owocnych negocjacji czy
przekonanie kogoś do swoich racji. Jedno
wystąpienie

może

mieć

decydujące

znaczenie,  stąd  coraz  większą  wagę
przywiązują  do  budowania  odpowiedniego
wizerunku  politycznego,  celem  którego  jest
pomoc  w  osiągnięciu  przez  danego
kandydata zamierzonego planu.

Metodyka badań

Metody, techniki, narzędzia badawcze

sondaże w miejscach publicznych – przebadanie opinii publicznej
- wyborców, rodzaj badań statystycznych mający na celu określenie
preferencji danej grupy ludności na temat polityków

ankiety prasowe lub ankiety wysyłane pocztą/ przez Internet
– to najbardziej rozpowszechniona metoda badań ankietowych, która
polega

wysyłaniu

osobom

ankietowanym

specjalnie

opracowanego kwestionariusza wraz z jego objaśnieniem.

wywiady telefoniczne – polega na dzwonieniu pod losowo wybrane
numery telefonów i zadawaniu pytań ankietowych przypadkowemu
respondentowi. Pytania powinny być krótkie i rzeczowe, aby ocenić
preferencje wyborców.

wywiady bezpośrednie – może mieć dwie formy: jako wywiad
standaryzowany, w którym ankieter prowadzi wywiad w oparciu o
przygotowany uprzednio kwestionariusz lub jako wywiad jakościowy,
w którym ankieter na swobodę w zadawaniu pytań.

Badanie wizerunku polityków i partii politycznych na

przykładzie Jarosława Kaczyńskiego

Streszczenie

Słowa kluczowe

Studium  przypadku  dotyczy  wizerunku
Jarosława  Kaczyńskiego,  polityka  –  lidera
partii politycznej PiS, jaką rolę odgrywa on w
swoim  ugrupowaniu  oraz  jakie  wzbudza
zaufanie wśród wyborców.

Polityk, partia polityczna, badanie,
wyborcy

Badanie wizerunku polityków i partii

politycznych na przykładzie Jarosława

Kaczyńskiego

Opis przypadku

Wybory  parlamentarne  są  sprawdzianem  dla  partii
politycznych  i,  przede  wszystkim,  dla  ich  liderów.
Postrzeganie  przywódców  partyjnych,  którzy  w
pewnym sensie stanowią wizytówkę partii, może mieć
wpływ  na  wizerunek  ugrupowania,  a  zatem  w  jakimś
stopniu

również

preferencje

wyborcze

społeczeństwa.  Przy  czym  dla  poziomu  poparcia  dla
partii  ważniejsze  wydaje  się  to,  ile  osób  jest  w  stanie
przekonać  do  siebie  i  swojego  ugrupowania  partyjny
przywódca  –  własną  wizją  państwa  i  polityki,
osobowością  i  charyzmą,  niż  to,  ile  osób  jest  wobec
niego krytycznych.

Wizerunek Jarosława Kaczyńskiego jest
zdecydowanie bardziej wyrazisty niż portrety
pozostałych liderów partyjnych, jednocześnie
jednak Jarosław Kaczyński odbierany jest
bardziej

krytycznie

niż

przywódcy

pozostałych  ugrupowań.  Jak  wynika  m.in.  z
badania  zaufania  do  polityków,  Jarosław
Kaczyński  wzbudza  ogromne  kontrowersje,
często spotyka się ze społeczną dezaprobatą.
W  ocenie  społecznej  wątpliwości  nie  budzi
jedynie patriotyzm lidera PiS, rozumiany jako
przywiązanie

tradycji

wartości

narodowych.  Mimo  przypisywanego  mu
tradycyjnie rozumianego patriotyzmu jest on
jednak  postrzegany  jako  polityk,  który  w
większym  stopniu  kieruje  się  interesem
własnego  ugrupowania  niż  dobrem  Polski.
Prezes  PiS  wśród  wyborców  uważany  jest  za
osobę  inteligentną,  umiejącą  przekonać
innych do swoich racji. Jednak nie wszystkich
wyborców  prezes  Kaczyński  przekonał  w
ostatnich  wyborach,  gdzie  przegrał  z
Donaldem  Tuskiem,  który  według  wyborców
okazał się godniejszy zaufania.

Obecnie Jarosław Kaczyński działa w warunkach
silnej konkurencji ze strony innych polityków,
dlatego

zarządzono

przeprowadzenie

badań

marketingowych, które pomogą określić na jakie
poparcie i zaufanie może liczyć wśród wyborców.

Pytania i zadania kontrolne

1. Jak wizerunek Jarosława Kaczyńskiego

wpływa na jego medialność?

2. Opracować ankiety, które określą jakie

poparcie i zaufanie oferują wyborcy.

3. W jakim stopniu tak naprawdę za

powodzenie

partii

politycznej

odpowiedzialny jest jej lider?

4. Wskazać partii elementy doskonalenia

się.

Bibliografia

http://www.publikacjeonline.wnhis.iq.pl/numery/VI/AB
MG.pdf

https://repozytorium.amu.edu.pl/jspui/bitstream/105
93/7982/1/P.%20Pawe%C5%82czyk.pdf

http://www.eduteka.pl/doc/typy-wizerunkow-
politycznych

http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2011/K_114_11.PDF

Document Outline