Europejska 

Konwencja 

Bioetyczna

Anna Biela

Anna Grzesiuła

Gr. F2

Czym jest 
„Konwencja…”?



Konwencja Bioetyczna ma w rzeczywistości dłuższą nazwę: 
"Konwencja o ochronie praw człowieka i godności jednostki 
ludzkiej w dziedzinie zastosowania biologii i medycyny: 
Konwencja o Prawach Człowieka i Biomedycynie". Ten zbyt 
długi tytuł powoduje, że najczęściej używa się określenia 
Konwencja o Prawach Człowieka i Biomedycynie. Konwencja 
to inaczej umowa międzynarodowa, która określa stosunek państw 
do danych zagadnień, w tym przypadku biomedycznych. 
Konwencja została opracowana przez Radę Europy - 
międzyrządową organizację skupiającą państwa Europy, powołaną 
w 1949 r. w celu ochrony praw człowieka, demokracji oraz w celu 
współpracy państw członkowskich w dziedzinie kultury. Jej siedzibą 
jest Strasburg i nie jest ona instytucją Unii Europejskiej. Należy do 
niej 47 państw, w tym takie jak Rosja, Turcja, Ukraina, 
Azerbejdżan, Armenia, Gruzja.

   Konwencja o Prawach Człowieka 

i Biomedycynie została zawarta 4 kwietnia 
1997 r. w hiszpańskim mieście Oviedo. 
Dlatego bywa także nazywana Konwencją z 
Oviedo. Zawiera jedynie podstawowe normy 
etyczne dotyczące wyrażania zgody na 
interwencję we własne zdrowie, ochrony życia 
prywatnego oraz prawa do bycia 
informowanym o stanie zdrowia.

Podstawowe trzy zasady 
wymienione w Konwencji to:



Zasada ochrony godności i tożsamości 

wszystkich ludzi, gwarantująca każdemu 
człowiekowi - bez dyskryminacji - 
poszanowanie jego integralności oraz innych 
praw i podstawowych wolności wobec 
zastosowań biologii i medycyny, 



Zasada prymatu jednostki ludzkiej nad 

wyłącznym interesem społeczeństwa lub 
nauki



Zasada sprawiedliwego dostępu do opieki 

zdrowotnej o odpowiedniej jakości (przy 
uwzględnieniu potrzeb zdrowotnych i 
dostępnych środków).



Rozdział pierwszy Konwencji nakłada 

obowiązek realizacji opieki zdrowotnej, a także 
badań naukowych zgodnie z zasadami 
postępowania zawodowego (standardami 
zawodowymi).



Rozdział drugi poświęcony jest kwestii uzyskania 
zgody na każdą interwencję medyczną, której udzielenie 
musi być poprzedzone odpowiednią informacją o celu, 
naturze oraz ryzyku i skutkach takiej interwencji. Osoba 
wyrażająca zgodę ma także prawo do wycofania jej w 
dowolnym momencie. Ponieważ nie wszyscy ludzie 
mogą samodzielnie wyrazić zgodę na interwencję 
medyczną (np. osoby małoletnie, ubezwłasnowolnione 
czy nieprzytomne), Konwencja określa zasady 
postępowania w takich sytuacjach. Konwencja zaleca 
także branie pod uwagę wcześniej wyrażonych życzeń 
pacjenta odnośnie zgody na interwencję medyczną w 
przypadku, gdy pacjent nie jest w stanie wyrazić swojej 
woli bezpośrednio przed taką interwencją.



Rozdział trzeci zapewnia prawo do 

poszanowania życia prywatnego w zakresie 
informacji dotyczących zdrowia, jak również 
prawo do uzyskania wszelkich informacji 
dotyczących zdrowia jednostki. Konwencja 
zaleca także, aby respektować życzenia osób, 
które nie chcą być informowane o swoim 
stanie zdrowia.



Rozdział czwarty dotyczy genomu ludzkiego. 

Konwencja zakazuje dyskryminacji osób ze 
względu na dziedzictwo genetyczne, 
dokonywania wyboru płci u potomstwa (w 
przypadku wspomaganej prokreacji) z 
wyjątkiem sytuacji, w których dziedziczna 
choroba zależna jest od płci, czy też 
prowadzenia interwencji genetycznych w celu 
wywołania zmian dziedzicznych u potomstwa. 
Określa także zasady stosowania testów 
genetycznych przydatnych w rozpoznawaniu 
chorób, których powstanie spowodowane jest 
anomalią genetyczną.



Rozdział piąty dotyczy reguł prowadzenia badań 
naukowych w dziedzinie biologii i medycyny. Artykuł 16 
określa niezbędne warunki dopuszczające prowadzenie 
badania. Są nimi:

 1. brak alternatywnej metody badawczej o porównywalnej 

skuteczności (zamiast badania na człowieku), 

2. ryzyko dla uczestnika badania musi być proporcjonalne do 

potencjalnych korzyści płynących z tego badania, 

3. projekt badania musi być zatwierdzony przez właściwą 

instytucję (komisję bioetyczną), która oceniła go co do 
wartości naukowej oraz dopuszczalności pod względem 
etycznym, 

4. uczestnik badania musi być poinformowany o swoich 

prawach 

5. i wyrazić zgodę na udział w badaniu w sposób jednoznaczny 

(zgoda winna być udokumentowana), a uczestnik ma 
zapewnione prawo do jej swobodnego wycofania.



Artykuł 17 określa zasady prowadzenia 

badania wśród osób niezdolnych do wyrażenia 
zgody na udział w badaniu, a artykuł 18 
dotyczy badań na embrionach in vitro. Kolejne 
artykuły określają zasady pobierania 
narządów i tkanek od żyjących dawców dla 
celów transplantacji oraz zakazują osiągania 
zysku lub wykorzystywania części ciała 
ludzkiego.

   Konwencja nie została 

ratyfikowana przez Polskę, a 
także: Francję, Niemcy, Włochy, 
Szwajcarię, Szwecję, Wlk. 
Brytanię oraz dziewiętnaście 
innych krajów.

   Osoby zainteresowane pełnym tekstem 

Konwencji (w tłumaczeniu na język polski) 
znajdą go na stronie internetowej: 
coe.org.pl/files/286115680/file/ets_164.p
df. 

   Tekst Konwencji nie jest długi i zapoznanie się 

z nim nie zajmie dużo czasu.