1

Wskaźniki dynamiki zjawisk 

ekonomicznych



Wskaźniki charakteryzujące dynamikę 

zjawiska



Przyrost absolutny y – charakteryzuje wielkość 
wzrostu (spadku) poziomu zjawiska w czasie:



Współczynnik wzrostu (indeks) K

w

 wskazuje, ile razy 

poziom zjawiska charakteryzowanego przez szereg 
czasowy jest większy od tzw. poziomu 
podstawowego:



y=y

t

-y

t-p

  

p

t

t

w

y

y

K





2

Wskaźniki dynamiki zjawisk 

ekonomicznych



Wskaźniki charakteryzujące dynamikę 

zjawiska



Indeks łańcuchowy – gdy poziom podstawowy 
zjawiska dotyczy okresu bezpośrednio 
poprzedzającego chwilę t:



Indeks jednopodstawowy – gdy poziom podstawowy 
dotyczy jednej i tej samej chwili  : 



Współczynnik przyrostu K

p

 – wyraża absolutne 

zmiany współczynnika wzrostu

,...

,

,

3

4

2

3

1

2

y

y

y

y

y

y

,...

,

,

,

4

3

2

1









y

y

y

y

y

y

y

y

p

t

p

t

t

w

p

y

y

y

K

K













1

3

Wskaźniki dynamiki zjawisk 

ekonomicznych



Wskaźniki charakteryzujące dynamikę 

zjawiska



Średnia ruchoma (średnia krocząca) – wskazuje, jaki 
jest przeciętny poziom zjawiska charakterystyczny 
dla badanego okresu:

gdzie p oznacza długość badanego okresu (p 

ostatnich elementów szeregu).

Cechą średniej arytmetycznej jest to, że wszystkie 

obserwacje określonego szeregu mają jednakową 

wagę. 

Można to interpretować jako jednakowe 

prawdopodobieństwo ich wystąpienia.











1

0

1

)

(

p

i

i

t

t

y

p

p

y