Zatrucia pochodnymi 

kwasu salicylowego.

Salicylany to grupa leków często stosowanych 

w medycynie. Najpopularniejszym jest 

przedstawicielem  kwas acetylosalicylowy. 

KWAS  ACETYLOSALICYLOWY:

Działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, 

przeciwzapalnie  i antyagregacyjnie.

Zawierają go m.in. takie preparaty jak: 

Polopiryna, Aspiryna, Acard, Alka-Seltzer,  

Upsarin. 

A także preparaty złożone: Scorbolamid, 

Etopiryna, Ascodan.

Wskazania do stosowania kwasu 

acetylosalicylowego:

     1.  Bóle o różnej etiologii:

1.1. bóle głowy;
1.2. bóle mięśni;
1.3. bóle stawów;
1.4.  bóle w przebiegu chorób nowotworowych.

2.  Gorączka i przeziębienia.

3.   Choroba reumatyczna i gośccowa.
4.   Prewencja wtórna zawału mięśnia sercowego.
5.   Profilaktyka zakrzepicy naczyń krwionośnych.

 Kwas acetylosalicylowy wywołuje 

działania niepożądane takie jak:

- zaburzenia krzepnięcia krwi;
- przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek;
- odczyny alergiczne skórne i uogólnione (astma);
- nudności, wymioty;
- pocenie się;
- szum w uszach;
- zmniejszenie płodności u mężczyzn;
- zaostrzenie choroby wrzodowej, krwawienie z 
przewodu  pokarmowego.

Oprócz wcześniej wymienionych działań  

niepożądanych salicylany mogą wywołać 

zatrucia, o przebiegu ostrym 

lub przewlekłym.

Objawy zatrucia u dorosłego powoduje już 

spożycie 8-12 gramów leku (16-24 

tabletek). 

U dzieci dawki toksyczne są odpowiednio 

mniejsze. 

Dawką śmiertelna to 20-30 gram.

OBJAWY ZATRUCIA OSTREGO SALICYLANAMI:

1)

Lekkiego:  piekący ból w jamie ustnej, 
gardle lub jamie brzusznej,  pobudzenie 
oddechu, zapaść zawroty głowy, szum w 
uszach,  utrata słuchu, nudności, wymioty.

2)

Umiarkowanego:   znaczne pobudzenie 
oddechu, senność, pobudzenie, majaczenie, 
gorączka, odwodnienie, zaburzenie 
koordynacji, niepokój i wybroczyny.

3)

Ciężkiego:  drgawki, sinica, oliguria, 
mocznica, obrzęk płuc, niewydolność 
oddechowa,  

OBJAWY ZATRUCIA PRZEWLEKŁEGO 

SALICYLANAMI:
1) szum w uszach;
2) krwawienia;
3) wrzód żołądka;
4) spadek masy ciała;
5) degradacja psychiczna;
6) wysypki skórne;
7)  uszkodzenie wątroby.

Ze względu na złożoną patofizjologię 
skutków zatrucia salicylanami, objawy 

oraz wyniki badań mogą obejmować:

               OBJAWY

         WYNIKI 

BADAŃ

       

POSTĘPOWANIE

Zatrucie lekkie do 

umiarkowanego

Płukanie żołądka, 

wielokrotne podanie 

węgla aktywowanego, 

forsowana diureza 

alkaliczna

Przyspieszony 

oddech, 

hiperwentylacja, 

alkaloza oddechowa

         Alkalemia, 

alkaluria

Podawanie płynów i 

kontrola stężenia 

elektrolitów

Obfite pocenie się

            

OBJAWY

       WYNIKI BADAŃ

        

POSTĘPOWANIE

Zatrucie umiarkowane 

do ciężkiego

Płukanie żołądka, 

wielokrotne podanie 

węgla aktywowanego. 

Forsowana diureza 

alkaliczna, w ciężkich 

przypadkach

- hemodializa

Alkaloza oddechowa z 

wyrównawczą kwasicą 

metaboliczną

Kwasica, aciduria

Podawanie płynów i 

kontrola stężenia 

elektrolitów

Wysoka gorączka

Podawanie płynów i 

kontrola stężenia 

elektrolitów

          

OBJAWY

        WYNIKI BADAŃ          

POSTĘPOWANIE

Zaburzenia układu 

oddechowego:

od hiperwentylacji, 

obrzęku płuc 

niesercowego 

pochodzenia do 

zatrzymania oddechu i 

asfiksji
Zaburzenia serca i 

naczyń krwionośnych 

od arytmii, niskiego 

ciśnienia do 

zatrzymania pracy 

serca

Ciśnienie krwi, zmiany 

w zapisie EKG

Utrata płynów i 

elektrolitów:

od nawodnienia, 

oligurii aż do 

niewydolności nerek

Hipokaliemia, 

hipernatremia, 

hiponatremia, 

zaburzona praca nerek

Podawanie płynów i 

kontrola stężenia 

elektrolitów

Zaburzenia 

metabolizmu glukozy, 

ketoza

Hiperglikemia, 

hipoglikemia 

(szczególnie u dzieci)

Zwiększone stężenie 

ketonów

           

OBJAWY

         WYNIKI 

BADAŃ

       

POSTĘPOWANIE

Szumy uszne, 

głuchota
Zaburzenia układu 

pokarmowego:

krwawienia z układu 

pokarmowego
Zaburzenia krwi:

od zahamowania 

agregacji płytek krwi 

do koagulacji

np. wydłużenie czasu 
protrombinowego, 
hipoprotrombinemia

Zaburzenia 
neurologiczne:
toksyczna encefalopatia i 
hamowanie czynności 
OUN objawiające się 
letargiem, splątaniem aż 
do śpiączki i napadu 
drgawkowego

Leczenie ciężkiego zatrucia zależy od: 

przyjętej dawki, stadium i 

objawów klinicznych.

Należy zastosować standardowe 

techniki postępowania w przypadku 

zatrucia.

 Podstawowe działania, które należy 

podjąć to zwiększenie wydalania 

substancji czynnej oraz przywrócenie 

równowagi elektrolitowej i równowagi 

kwasowo-zasadowej.

Każdy przypadek przedawkowania 

kwasu acetylosalicylowego 

(Aspiryna, Polopiryna itp.) przez 

dziecko wymaga pilnej pomocy 

lekarskiej. 

Zwykle konieczna jest hospitalizacja i 

wyrównywanie zaburzeń 

metabolicznych dożylnym 

podawaniem odpowiednich leków.

Pierwsza pomoc:

1) Jeśli chory jest przytomny i ma 

zachowany odruch kaszlowy:

wywołać wymioty za pomocą lekko osolonej 
wody i 

mechanicznego drażnienia gardła.

2) Jeśli chory jest nieprzytomny:

- ułożyć go w pozycji bezpiecznej bocznej;
- nie podawać picia;
- nie wywoływać wymiotów;
- wezwać pogotowie.

              

KONIEC

Wykonały:  Mariola 

Czarniecka

          Karolina Danilczuk