Funkcjonowanie 

zbiorników retencyjnych

Ewelina Zaleszczyk

Zbiornik wodny

Jest to zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w 

przeciwieństwie do rzek - wód płynących).

Wyróżnia sie zbiorniki wodne naturalne:
• oceany,
• morza,
• Jeziora
• Stawy itd.

oraz sztuczne
• zbiorniki antropogeniczne

Zbiorniki wodne dzieli sie równie na dopływowe, odpływowe,
przepływowe i bezodpływowe, oraz stałe i okresowe 

(wysychające).

Zbiorniki antropogeniczne

•Zbiorniki sztuczne powstały wskutek działalności człowieka. Istnieje 

wiele klasyfikacji zbiorników antropogenicznych, np.:

•Ze względu na sposób powstania misy zbiornikowej: 

- zbiorniki zaporowe,
- zbiorniki poeksploatacyjne, 
- zbiorniki w nieckach z osiadania, 
- zbiorniki zapadliskowe, 
- zbiorniki groblowe, 
- sadzawki, 
- zbiorniki poregulacyjne, 
- baseny i inne sztuczne najczęściej poligenetyczne

•według kryterium przepływowości dzieli się na:

- 

dopływowe, 

- odpływowe, 
- przepływowe 
- bezodpływowe.

•według kryterium czasu funkcjonowania :

- stałe
- okresowe (wysychające)

Charakterystyka wybranych 

zbiorników sztucznych

Zbiornik poeksploatacyjny

• Zbiornik zajmujący zagłębienie, które powstało w 

rezultacie odkrywkowego wyeksploatowania 
surowców mineralnych (np. węgla kamiennego, 
rud cynku i ołowiu, piasku, wapieni, dolomitów, 
siarki, itd.). Zbiorniki poeksploatacyjne nazywany 
również zbiornikami powyrobiskowym, 
charakteryzują się specyficzną morfometrią. 
Kształt misy jeziornej warunkowany jest układem 
dna i krawędzi dawnego pola eksploatacyjnego, 
które zwykle było zmodyfikowane w okresie 
przygotowania zagłębienia do zatopienia. 

Glinianka przy ul. Połczyńskiej w Warszawie

[źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zbiornik_powyrobiskowy]

Zbiorniki w nieckach z 

osiadania

• Powstają przez gromadzenie wód gruntowych i opadowych w 

zagłębieniach będących rezultatem osiadania terenu. Są to pod 
względem hydrologicznym – w zależności od podłoża i sytuacji 
hipsometrycznej – bezodpływowe chłonne bądź 
ewapotranspiracyjne baseny retencyjno-sedymentacyjne lub 
zagłębienia zmieniające dotychczasowy profil podłużny doliny 
rzecznej w zbiorniki reolimniczne. Charakteryzują się zwykle 
niewielką głębokością (do kilku m) i powierzchnią (do kilku ha). 
Procesowi hydrologicznego kształtowania tego typu zbiorników, 
jako konsekwencji zmian stosunków wodnych odpowiadających 
przemianom orograficznym, towarzyszy szereg przemian o 
charakterze biotopowym i biocenotycznym, których wyrazem 
jest spontaniczna zmiana warunków siedliskowych z lądowych 
na wodno-lądowe i wodne z powolną przebudową składu 
gatunkowego włącznie.

Zbiornik zaporowy

Zbiorniki zaporowe to najczęściej sztuczne zbiorniki wodne 

powstałe przez zagrodzenie doliny rzeki tamą, w wyniku 
czego następuje spiętrzenie wody. Nazywane są również 
jeziorem zaporowym.

Zbiorniki zaporowe ze względu na cel, którym one służą można 

podzielić na: 

• przeciwpowodziowe
• żeglugowe
• energetyczne
• wyrównawcze
• komunalne
• rolnicze
• suche
• przeciwrumowiskowe