background image

Środki publiczne

Prawo finansów publicznych

Dr Piotr Pomorski

1

background image

Transfer środków 

publicznych

1. 

Pobór od 

podatników

2.

Alokacja w 

budżecie

3.

Redystrybucja 

na zadania 

publiczne

Dr Piotr Pomorski

2

background image

Środki publiczne – podział 

doktrynalny

1

Państwowe 

samorządowe

1

Państwowe 

samorządowe

2

Krajowe

zagraniczne

2

Krajowe

zagraniczne

3

Zasadnicze 

uboczne

3

Zasadnicze 

uboczne

4

Definitywne

Zwrotne

4

Definitywne

Zwrotne

5

Odpłatne

Nieodpłatne

5

Odpłatne

Nieodpłatne

6

Zwyczajne

Nadzwyczajne 

6

Zwyczajne

Nadzwyczajne 

7

Stałe

Sporadyczne

7

Stałe

Sporadyczne

8

Publicznoprawn

e

Prywatnogospo

darcze

8

Publicznoprawn

e

Prywatnogospo

darcze

Dr Piotr Pomorski

3

background image

Środki publiczne – podział ustawowy

A: Dochody publiczne
B: Środki z Unii Europejskiej i inne 

zagraniczne
C: Przychody budżetowe
D: Przychody JSFP z działalności 

publicznej

Dr Piotr Pomorski

4

background image

A: Dochody publiczne

ŹRÓDŁO WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

1. DANINY PUBLICZNE

• Podatki

• Cła

• Opłaty

• składki

2. DOCHODY Z MIENIA 

PUBLICZNEGO

• Najem

• Dzierżawa

• Dywidendy

• Odsetki od lokat

3. DOCHODY DOBROWOLNE

• Spadki

• Zapisy 

• Darowizny

WYDATKI PUBLICZNE

(środki redystrybucji 

definitywnej;

zasada 

niefunduszowania)

ROZCHODY 

BUDŻETOWE

(środki redystrybucji 

czasowej;

katalog – NFP 6/2)

Dr Piotr Pomorski

5

background image

B: Środki z Unii Europejskiej                 

                    i inne środki zagraniczne

ŹRÓDŁO 

WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

Budżet UE

Fundusze unijne

Inni donatorzy 

zagraniczni

(np. EFTA)

WYDATKI PUBLICZNE

(zasada funduszowania)

1. Konkretny cel do 

sfinansowania

2. Określona procedura 

wydawania 

3. Odrębny rachunek bankowy 

4. Sankcje za złamanie w/w 

zasad

Dr Piotr Pomorski

6

background image

C: Przychody budżetowe

ŹRÓDŁO 

WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

1. Skarbowe papiery 

wartościowe

2. Otrzymane pożyczki i 

kredyty

3. Spłacone pożyczki 

udzielone ze środków 

publicznych

4. Prywatyzacja majątku 

Skarbu Państwa

Sfinansowanie 

deficytu 

budżetowego 

=

dostarczenie środków 

na pokrycie 

zaplanowanych 

wydatków 

publicznych

Dr Piotr Pomorski

7

background image

D: Przychody JSFP z własnej 

działalności

ŹRÓDŁO 

WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

• Działalność 

gospodarcza

(odpłatna, komercyjna)

• Działalność statutowa

( w odpłatnej części)

Własne potrzeby 

finansowe JSFP, 

z tym że część środków 

jest przekazywana 

budżetom publicznym

Dr Piotr Pomorski

8

background image

Wydatki publiczne –

 podział doktrynalny

1

Nabywcze

Transferowe

2

Osobowe

Rzeczowe

3

Krajowe

Zagraniczne

4

Sztywne  ( prawnie zdeterminowane)

Elastyczne

5

Majątkowe

Bieżące

Dr Piotr Pomorski

9

background image

Wydatki publiczne – podział 

ustawowy

A.

Bieżące

A.

Bieżące

B.

Na obsługę 

długu SP

B.

Na obsługę 

długu SP

C.

Majątkowe

C.

Majątkowe

D.

Środki 

własne UE

D.

Środki 

własne UE

Dr Piotr Pomorski

10

background image

A. Wydatki bieżące - 

przykłady

Wydat

ki 

bieżąc

e

Wydat

ki 

bieżąc

e

Dotacj

e

Dotacj

e

Subwen

cje dla 

JST

Subwen

cje dla 

JST

Subwencj

e dla 

partii 

polityczn

ych

Subwencj

e dla 

partii 

polityczn

ych

Świadcze

nia na 

rzecz 

osób 

fizycznyc

h

Świadcze

nia na 

rzecz 

osób 

fizycznyc

h

Dr Piotr Pomorski

11

background image

B. Wydatki majątkowe - 

przykłady

Wydatki 

majątko

we

Zakup towarów i 

usług przez JSFP

Zakup akcji, 

wniesienie 

udziałów do 

spółek

Inwestycje 

JSFP

Koszty 

utrzymania i 

funkcjonowan

ia JSFP

Dr Piotr Pomorski

12

background image

C. Wydatki na obsługę długu SP - 

przykłady

Wydatki 

na 

obsługę 

długu

Oprocentowanie i 

dyskonto od SPW

Oprocentowanie 

zaciągniętych 

kredytów i 

pożyczek

Wypłaty z tytułu 

rządowych 

poręczeń i 

gwarancji

Koszty emisji 

SPW

Dr Piotr Pomorski

13

background image

D. Środki własne UE

(konstrukcja składki członkowskiej)

Wpłaty z tytułu PKB

Wpłaty z tytułu PKB

Cła handlowe

Cła handlowe

Podatek od towarów 

i usług

Podatek od towarów 

i usług

Opłaty 

rolne

Opłaty 

rolne

Odsetk

i i kary 

za 

nieter

minow

płatno

ści

Odsetk

i i kary 

za 

nieter

minow

płatno

ści

Dr Piotr Pomorski

14

background image

Zasady gospodarowania 

środkami publicznymi

Prawo finansów publicznych

Dr Piotr Pomorski

15

background image

Katalog ustawowy zasad

Zasady 

praworządnej 

gospodarki 

finansowej 

42/1,43,44,47

Zasady 

planowania 

budżetowego

42/2 = zasada 

NIEFUNDUSZOWANIA

51 = zasada 

NIEROSZCZENIOWOŚCI 

52 = zasada 

JEDNOSTRONNEJ 

DYREKTYWNOŚCI

Zasady 

wydawania 

środków 

publicznych 

44 = zasady celowości, 

oszczędności, 

terminowości

 46 , 48 – 50, 112 a 

= normy 

oszczędnościowe

Zasady ulg w 

spłacie należności 

publicznych 

55-64

Dr Piotr Pomorski

16

background image

Zasady praworządnej 

gospodarki finansowej

Gromadzeni

e środków 

publicznych 

poszczególn

ych tytułów

NFP 

42/1

Równy dostęp 

do realizacji 

zadań 

finansowanyc

h ze środków 

publicznych

NFP 47

Zasada 

wyboru 

najkorzystniej

szej oferty

NFP 43

Wydatkowa

nie środków 

publicznych 

zgodnie z 

celem i w 

wysokości 

określonej 

przepisami

NFP 44

Dr Piotr Pomorski

17

background image

Zasada funduszowania - 

niefunduszowania

Niefunduszowanie

(zasada – NFP 42/2)

Wydatki budżetowe 

ogółem

Dochody 

majątkow

e

Podatki

Opłaty 

publiczne

Funduszowanie

(wyjątek – NFP 42/3-4 i inne ustawy)

• Cele wskazane 

w akcie 

prawnym / w 

umowie 

międzynarodo

wej

Środki 

europej

skie

• Pomoc 

finansowa dla 

wskazanych w 

ustawie o 

dochodach JST 

gmin, 

powiatów i 

województw

Wpłaty 

najbogatsz

ych JST

(„janosiko

we”)

Dr Piotr Pomorski

18

background image

Zasada nieroszczeniowości budżetu

(NFP 51)

Dr Piotr Pomorski

19

Z

                                                        1. Wpłata podatków                              

2. 

Brak roszczenia o 1

3. Wypłata świadczeń publicznych
                                                                                 4. Brak roszczenia 
o 3 
                                                                                  (na podstawie 
ustawy budżetowej)

BUDŻ

ET

DONATO

R

BENEFICJE

NT

background image

Zasada jednostronnej dyrektywności budżetu 

(NFP 52)

STRONA DOCHODOWA

Dotyczy:

STRONA WYDATKOWA

Charakter analityczny:

Planowane dochody i 

przychody budżetowe 

są prognozą

Budżet Państwa

Budżety JST

Plan finansowy 

jednostki budżetowej

Charakter dyrektywny: 

planowane wydatki i 

rozchody budżetowe 

są 

limitem:

• podmiotowym

• przedmiotowym

• czasowym 

• kwotowym

Brak sankcji, gdy:

Dochody > plan

Dochody < plan

Sankcje, gdy 

wydatkowanie środków 

naruszy którykolwiek z 

w/w limitów

Przychody 

są prognozą

Inne JSFP

Koszty mogą być > plan, 

gdy:

• Przychody JSFP > plan

• Zobowiązania JSFP ≤ 

plan

• Dotacje dla JSFP  ≤ 

plan

Dr Piotr Pomorski

20

background image

Normy oszczędnościowe

NFP 46

Zrównoważo

ny plan 

finansowy

( patrz też:

NFP 136/4

NFP 153)

Zaciągane zobowiązania przez JSFP  

  

Planowe wydatki na zobowiązania

 

minus  

(

obligatoryjne składki 

+

 

koszty spłaty obecnych zobowiązań)

NFP 48

Zasada bezpiecznej kapitalizacji wolnych środków JSFP:

• Skarbowe papiery wartościowe

• Obligacje komunalne

• Depozyt u Ministra Finansów

• Lokaty w bankach krajowych

NFP 49 

Zakaz nabywania akcji, obligacji i udziałów w spółdzielniach przez JSFP

( z kilkoma wyjątkami)

NFP 50

Zaostrzenie wymogów legislacyjnych dla aktów prawnych

 zwiększających wydatki JSFP lub zmniejszających dochody JSFP

NFP 

112a

Reguła 

wydatko

wa

Wydatki BP 

rok

 < 

wydatki BP 

( rok – 1) 

współczynnik inflacji + max. 1 %

( nie dotyczy to wskazanych w tym przepisie wydatków sztywnych)

NFP 128, 

133,135

Ograniczenia w udzielaniu dotacji z budżetów publicznych

Dr Piotr Pomorski

21

background image

Zasady stosowania ulg w spłacie 

należności budżetowych

Odroczenie 

terminu 

spłaty

Rozłożenie 

spłaty na 

raty

Umorzenie 

należności

Potrącenie

(kompensata

)

Przesłanki:

Względy społeczne

Względy gospodarcze

Ważny interes dłużnika

Interes publiczny

Dr Piotr Pomorski

22


Document Outline