PODSTAWOWE WYMAGANIA PRAWNE
DLA PRODUKCJI I OBROTU ŻYWNOŚCIĄ
W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA
ŻYWNOŚCI - POLSKIE REGULACJE
PRAWNE
I USTAWODAWSTWO KRAJOWE
.
Mateusz Jankowski
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
kierunek: Towaroznawstwo
Specjalność: Kontrola i sterowanie jakością w gospodarce,
gr. I
Olsztyn 2015
I. Wstęp
II. Podstawowe definicje
III. Krajowe akty prawne dotyczące bezpieczeństwa
żywności, w tym wymagań higienicznych
IV. Podstawowe wymagania prawne dla produkcji i
obrotu żywnością w zakresie bezpieczeństwa
żywności
1.
Wymogi higieniczno-sanitarne
2.
Higiena i stan zdrowia pracowników
VI. Wymagane decyzje administracyjne
VII. Podsumowanie
VIII. Bibliografia
Plan prezentacji:
Bezpieczeństwo żywności jest sprawą
priorytetową w produkcji żywności. Środki
spożywcze przeznaczone do spożycia, oprócz
wymaganej przez klientów jakości muszą być
bezpieczne
dla
ich
życia
i zdrowia. Problematyka bezpieczeństwa
żywności jest od wielu lat bardzo ważnym
obszarem
działań
produkcji.
Wydanych
zostało wiele
rozporządzeń
Parlamentu
Europejskiego i Rady oraz kilkaset dyrektyw
w tej sprawie.
I. Wstęp
Bezpieczeństwo żywności zapewnia się
głównie przez podejście zapobiegawcze,
polegające na wdrażaniu Dobrej Praktyki
Higienicznej - GHP, Dobrej Praktyki Produkcji
- GMP oraz procedur opartych na zasadach
Systemu Analizy Zagrożeń i Krytycznych
Punktów Kontroli - HACCP.
Bezpieczeństwo żywności jest to ogół
warunków,
które
muszą
być
spełnione,
dotyczących
w
szczególności
stosowanych
substancji dodatkowych i aromatów, poziomów
substancji
zanieczyszczających,
pozostałości
pestycydów,
warunków
napromieniowania
żywności, cech organoleptycznych i działań,
które muszą być podejmowane na wszystkich
etapach produkcji lub obrotu żywnością w celu
zapewnienia zdrowia i życia człowieka.
II. Podstawowe pojęcia
Źróło:http://wnoz.sggw.pl/wp-
content/uploads/bz2-
300x165.png
Żywność (środek spożywczy)
oznacza wszelkie substancje
lub produkty przetworzone,
częściowo przetworzone lub
nieprzetworzone przeznaczone do spożycia przez
ludzi lub których spożycia przez ludzi można
się spodziewać. Obejmuje ona także napoje,
gumę do żucia i inne substancje, łącznie z wodą,
świadomie dodawane do żywności podczas jej
wytwarzania, przygotowywania lub
obróbki.
Źródło:http://iso-
22000.pl/images/img2.jpg
Środek
spożywczy
szkodliwy
dla
zdrowia lub życia człowieka środek
spożywczy, którego spożycie w warunkach
normalnych i zgodnie z przeznaczeniem
może spowodować negatywne skutki dla
zdrowia lub życia człowieka.
Obrót żywnością to każde umieszczanie
żywności na rynku poprzez przechowywanie
żywności czy środków żywienia zwierząt w
celu sprzedaży, oferowanie sprzedaży lub
innej formy przekazania, odpłatnej lub
nieodpłatnej, a także sprzedaż, dystrybucja i
inne formy przekazania.
III. Krajowe akty prawne dotyczące
bezpieczeństwa żywności, w tym wymagań
higienicznych:
Podstawowym krajowym
aktem
prawnym
z
obszaru bezpieczeństwa
żywności jest ustawa z
25 sierpnia 2006 r. o
bezpieczeństwie
żywności
i
żywienia.
Określa ona wymagania
zdrowotne
żywności,
wymagania
dotyczące
przestrzegania
zasad
higieny oraz reguluje
zagadnienia urzędowej
kontroli żywności.
Źródło:http://zagranicznapraca.pl/wp-
content/uploads/2014/03/Jakie-dokumenty-s%C4%85-
potrzebne-do-pracy-za-granica.jpg
Wymagania zdrowotne żywności
Wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny (w
zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniach WE)
żywności
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z
żywnością
Właściwość
organów
w
zakresie
przeprowadzania
urzędowych kontroli żywności
Wymagania
dotyczące
przeprowadzania
urzędowych
kontroli żywności – w zakresie nieuregulowanym w
rozporządzeniu nr 882/2004
Źródło: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225), art. 1., s. 7.
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
określa:
dział dotyczący szczególnych wymagań w
zakresie higieny;
szereg definicji z obszaru bezpieczeństwa
żywności
zasady wprowadzenia wymagań higienicznych
(w tym dla zakładów produkcyjnych)
możliwość
przyznania
odstępstw
indywidualnych od wymagań higienicznych dot.
konstrukcji
i
wyposażenia
zakładów
produkujących żywność tradycyjną zwierzęcego
i niezwierzęcego pochodzenia.
Wprowadza:
1. Wymogi higieniczno-sanitarne dla zakładów
Jednym
z
podstawowych
celów
prawa
żywnościowego jest dążenie do wysokiego
poziomu ochrony życia i zdrowia człowieka. W
świetle prawa obowiązuje zakaz wprowadzania do
obrotu produktów potencjalnie szkodliwych dla
zdrowia lub nienadających się do spożycia przez
ludzi.
IV. Podstawowe wymagania prawne dla
produkcji i obrotu żywnością w zakresie
bezpieczeństwa żywności cz. I
Źródło:
http://www.partnerspl.pl/media/informacje-
prasowe/najwiekszy-dowod-milosci-
bezpieczenstwo/Contents/0/114381499.jpg
Są to wymagania o charakterze ogólnym. W rozdziale
pierwszym, zawierającym wymagania ogólne, wymaga
się m.in., aby:
podmioty działające na rynku spożywczym przestrzegały
w zakładach wymagań higienicznych określonych w
rozporządzeniu (WE) nr 852/2004
osoby pracujące w styczności z żywnością powinny
uzyskać określone przepisami o chorobach zakaźnych i
zakażeniach orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-
epidemiologicznych
o
braku
przeciwwskazań
do
wykonywania prac
IV. Podstawowe wymagania prawne dla
produkcji i obrotu żywnością w zakresie
bezpieczeństwa żywności cz. II
osoby wykonujące pracę przy produkcji lub w
obrocie żywnością oraz osoby odpowiedzialne za
wdrożenie i stosowanie zasad systemu HACCP w
zakładzie przeszły odpowiednie szkolenie.
W rozdziale trzecim ustawy zawarto przepisy
szczegółowe w zakresie higieny, które wymagają
obowiązkowego przestrzegania zasad dobrej
praktyki higienicznej.
IV. Podstawowe wymagania prawne dla
produkcji i obrotu żywnością w
zakresie bezpieczeństwa żywności cz.
III
niezbędne jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności w
ramach całego łańcucha produkcji żywności, począwszy
od produkcji podstawowej;
istotne jest, w odniesieniu do żywności, która nie może
być bezpiecznie przechowywana w temperaturze
otoczenia, w szczególności żywności zamrożonej,
utrzymanie łańcucha chłodniczego;
ogólne zastosowanie procedur opartych na zasadach
HACCP,
i inne
Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 ustanawia ogólne
zasady dla przedsiębiorstw sektora spożywczego:
W związku z tym, że bezpieczeństwo żywności
odnosi się do całego łańcucha żywnościowego
rozporządzenie
określa
wymagania
higieniczne dla produkcji podstawowej, w jak
najszerszym stopniu odnoszące się do kontroli
zagrożeń, zapewnienia odpowiednich środków
do kontroli zanieczyszczeń z powietrza, ziemi,
wody, paszy, nawozów, weterynaryjnych
produktów leczniczych, środków ochrony
roślin, a także składowania i przetwarzania,
unieszkodliwiania odpadów.
„Higiena żywności”
V. Wymagane decyzje
administracyjne
a. Decyzja potwierdzająca
spełnienie wymagań
Przed rozpoczęciem działalności w zakresie
obrotu żywnością konieczne jest uzyskanie
odpowiedniej
decyzji
potwierdzającej
spełnienie
wymagań
koniecznych
do
zapewnienia higieny w obrocie żywnością
oraz do zapewnienia właściwej jakości
zdrowotnej
sprzedawanych
artykułów.
Decyzję
taką
wydaje
powiatowy
inspektor
Państwowej
Inspekcji
Sanitarnej
Źródło:http://pssesuwalki.pis.gov.pl/plikijednostki/ws
sebialystok/pssesuwalki/userfiles/image/images/PIS
%20logo.jpg
Decyzja potwierdza, że zostały spełnione
wymagania w zakresie właściwej jakości
zdrowotnej żywności, w tym wymagania
dotyczące pomieszczeń, urządzeń oraz ich
lokalizacji, a stan zdrowia osób biorących
udział w produkcji lub obrocie żywnością
odpowiada wymaganiom określonym w
przepisach o chorobach zakaźnych i
zakażeniach.
V. Wymagane decyzje
administracyjne
b. Zgłoszenie do inspektora
jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych
Dodatkowo na podmiocie podejmującym
działalność w zakresie obrotu artykułami
spoczywa
dodatkowy
obowiązek
zgłoszenia
podjęcia
działalności
do
Wojewódzkiego Inspektora Jakości
Handlowej
Artykułów
Rolno-
Spożywczy
Źródło:http://www.wiih.org.pl/userfi
les/image/logo_ijhars.gif
Zgłoszenia dokonuje się nie później niż w
dniu
rozpoczęcia
działalności
gospodarczej, podając nazwę i siedzibę,
określenie
przedmiotu
działalności
gospodarczej, w tym info. o działalności
eksportowej oraz miejsca składowania
artykułów
rolno-spożywczych.
Do
zgłoszenia dołącza się aktualny odpis z
Krajowego Rejestru Sądowego.
V. Wymagane decyzje
administracyjne
c. Decyzja dopuszczająca
do działalności w zakresie
produktów
pochodzenia
zwierzęcego
Jeżeli
działalność
w
zakresie
obrotu
żywnością
ma
również
obejmować
pakowanie,
przepakowywanie,
przechowywanie lub transport produktów
pochodzenia
zwierzęcego,
podmiot
planujący taką działalność zobowiązany jest
do zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia takiej
działalności
powiatowemu
lekarzowi
weterynarii właściwemu ze względu na
miejsce jej prowadzenia.
Najważniejszym i najszerszym aktem
prawnym dotyczącym bezpieczeństwa
żywności jest ustawa o bezpieczeństwie
żywność i żywienia. W polskim prawie
występuje też wiele innych aktów
prawnych dotyczących żywności które w
kompleksowy sposób dbają o nasze
zdrowie.
Podsumowanie
Zanieczyszczenie żywność może odbywać się
poprzez niewłaściwy proces technologiczny
i błędy w produkcji oraz przez zakażenia
pochodzące do ludzi mających kontakt z
żywnością. Aby tego uniknąć dba się o
higieniczną
produkcję
żywności
oraz
właściwe opakowania i transport.
Nad
bezpieczeństwem
produktów
pochodzenia zwierzęcego czuwają różne
inspektoraty i instytucje.
Bińkowski J. „Prawne aspekty produkcji i obrotu żywnością na małą skalę w krajach
europejskich", WEI Warsaw Enterprise Institute, Warszawa, 2014
Praca pt.: „ Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w
świetle przepisów prawa unijnego i krajowego” autorstwa : Wojewódzkiej Stacji
Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu
Praca pt.: „Obrót żywnością a zdrowie – praktyczny poradnik dla przedsiębiorców”,
Pod red. Prof. Dr hab. M. Jarosz, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji
– PIB, Warszawa 2009
Praca pt.: „Bezpieczeństwo żywności – jeden z priorytetów prawa Unii Europejskiej”,
autorstwa Grzebisz-Nowickiej Z. z Polskiego stowarzyszenia prointegracyjnego EUROPA
www. Zintegrowany Wieloletni Plan Kontroli dla Polski na lata 2010-2014
www. Biuletyn Informacyjny ARR nr 1/2014
www. Hanna Rasz Informacja BSiE nr 961(IP –102 G) Dostosowanie polskich norm
żywnościowych do norm obowiązujących w Unii Europejskiej
Artykuł pt. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia – nowelizacja, źródło :
Artykuł pt. Produkty żywnościowe, www lnvest in Poland POLSKA AGENCJA INFORMACJI I
INWESTYCJI
ZAGRANICZNYCH
S.A.
Źródło:
http://www.paiz.gov.pl/prawo/sektorowe_regulacje_prawne/produkty_zywnosciowe#
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Opracowano na
podstawie Dz.U. z 2006r. Nr 171, poz. 1225
Bibliografia