Wczesna 

dorosłość

Okres od 20-23 roku życia do 35-40 lat.

Dorosłość

Faza  życia,  w  którą  wkracza  człowiek  po 
gwałtownych 

zmianach 

rozwojowych 

prowadzących  do  dojrzałości  biologicznej  i 
społecznej,  wyrażającej  się  w  zdolności  do 
prokreacji 

oraz 

odpowiedzialnego 

podejmowania 

nowych 

ról 

społecznych 

związanych  z  zakładaniem  własnej  rodziny, 
rodzeniem 

i 

wychowywaniem 

dzieci, 

podejmowaniem  i  rozwijaniem  aktywności 
zawodowej, 

a 

przede 

wszystkim 

w 

autonomicznym kierowaniu własnym życiem.

Kryteria wg których najczęściej 
"porządkuje" się okres 
dorosłości.

● zadania rozwojowe
● zmiany w strukturze życia związane z 

wydarzeniami typowymi dla różnych 
faz dorosłości

●  kryzysy życiowe, wobec których staje 

jednostka w różnych okresach życia

Zadania rozwojowe wg 
Havighurst'a

● wybór małżonka

● uczenie się współżycia z nim

● założenie własnej rodziny

● wychowywanie dzieci

● prowadzenie domu

● rozpoczynanie pracy zawodowej

● podjęcie obowiązków obywatelskich

● znalezienie pokrewnej grupy 

społecznej

Zadania rozwojowe wg 
Ericksona

Jednostka  staje  wobec  przeciwności 
intymność  -  izolacja.  Głównym  zadaniem 
jest  osiagnięcie  zdolnośc  do  intymnych   
relacji 

z 

osobą 

i 

podejmowanie 

odpowiedzialności za nią.

Wczesna dorosłość wg 
Levinsona

1. Okres przejścia do wczesnej dorosłości 

(17-22)

2. Faza nowicjatu (22-28)
3. Faza pośrednia (28-33)
4. Faza kulminacji (33-40)
5. Okres przejścia do średniej dorosłości 

(40-50)

Dojrzałość psychiczna
wg Chlewińskiego

●autonomia jednostki

●wgląd we własne motywy

●stosunek do innych ludzi

Rozwój fizyczny

● ostateczny wzrost: kobiety 17,3 r.ż., 

mężczyźni 21,3 r.ż.

● rozwój tkanek aktywnych 

metabolicznie kończy się u kobiet w 
wieku 16-19 lat, u mężczyzn 20-25

● rozwój motoryczny 20-30r.ż.

● dojrzalość rozrodcza: kobiety 25-30, 

mężczyźni 30-35

● ponadto niektóre narządy zmysłów 

osiągają najlepszy dla siebie okres: 
wzrok i słuch

Rozwój poznawczy

Kształtują się nowe wartości myślenia. 
Cechy odbiegają od własności 
rozumowania formalno-operacyjnego. 
Myślenie ma charakter:

● postformalny

● relatywistyczny

● dialektyczny

Operacje relatywistyczne 
obecne w myśleniu 
dorosłych

● definiowanie problemu

● ustalenie parametrów

● metateoretyczne przemieszczenie

● przesunięcie typu "proces-produkt"

● złożona przyczynowość

● wielość rozwiązań

● użyteczność

● paradoks

● samoodnosząca się myśl

Struktury 
dialektyczne

●schematy zorientowane na 

zmianę

●schematy zorientowane na 

formę

●schematy zorientowane na 

wzajemne relacje

●schematy metaformalne

Myślenie postformalne 
- odkrywanie 
problemów

●operacje systemowe

●operacje metasystemowe

●operacje paradygmatyczne

Poziomy rozwojowe 
odpowiedzialne za myślenie 
postformalne

●poziom regulacji 

intersystemowych

●poziom regulacji 

autonomicznych

Rozwój społeczny

Rozwój społeczny człowieka obejmuje 
zmiany w aktywności, dążeniach i celach 
jednostki, ujawniających się w jej 
interakcjach ze środowiskiem 
społecznym. Jest on w znacznym stopniu 
uwarunkowany kulturowo.

W okresie wczesnej dorosłości 
wyróżniamy dwa bardzo ważne życiowe 
doświadczenia:

● założenie rodziny

● podjęcie pracy zawodowej

Specyfika rozwoju 
społecznego kobiet i 
mężczyzn

Od dorosłego mężczyzny tradycyjnie 
oczekuje się założenia rodziny, dbania o 
nią i zapewnienia jej odpowiedzialnego 
poziomu egzystencji. Stąd też aktywność 
młodego mężczyzny skierowana jest na 
znalezienie właściwej pracy. 
Bieg życia kobiet wyznaczony jest przez 
zdarzenia rodzinne, takie jak: ciąża, połóg, 
opieka nad dziećmi, prowadzenie domu. 
Najczęściej ze względu na te obowiązki, 
przynajmniej czasowo, kobieta wycofuje 
się z pracy zawodowej.

Wyznawane wartości

W okresie adolescencji, czyli w okresie 
bezpośrednio poprzedzającym fazę 
wkroczenia w dorosłość, myślenie 
młodzieży o świecie i o działaniu w nim 
ma charakter idealistycznych koncepcji, 
które często przesłaniają jej realny obraz 
rzeczywistości. Szczególną rolę 
odgrywają doświadczenia związane z 
podejmowaniem nowych ról społecznych, 
kształtowaniem się nowych związków 
interpersonalnych praz pracą w 
instytucjach społecznych i politycznych.

Zmiany w osobowości

●zmiany w strukturze "Ja"

●poczucie własnej tożsamości

●problem sensu życia