CHRONOMETRAŻ

Chronometrażem

 

nazywa  się  technikę 

mierzenia 

czasu 

pracy 

za 

pomocą 

sekundomierza

, polegającą na dokładnym 

zarejestrowaniu  czasu  trwania  i  tempa 
wykonywania  poszczególnych  elementów 
operacji 

technologicznej. 

Pomiary 

prowadzi się bezpośrednio na stanowisku 
pracy w różnych warunkach i przez różne 
osoby.

Aktualnie  badania  takie  wykonuje  się 

dla  nietypowych  przypadków  (najczęściej 
nowych rozwiązań technologicznych).

Wyniki tego badania pozwalają określić 

optymalny  czas  w  którym  dana  czynność 
powinna 

być 

wykonana, 

aby 

móc 

zagwarantować 

ustalony 

poziom 

wydajności.

Badanie chronometrażowe obejmuje 
następujące etapy:
1. Przygotowanie badania: 

Na 

tym 

etapie 

następuje 

wybór 

pracownika. 

Dokonuje 

się 

podziału 

czynności  na  fragmenty  zgodnie          z 
ustalonymi  operacjami  technologicznymi 

(nie  krótsze  niż  2,4  sekundy).  Muszą  się 
one  zaczynać  się  i  kończyć                        w 
precyzyjnie 

ustalonych 

momentach. 

Oddzielający  je  czas  to  tak  zwany  punkt 
graniczny  (w  jego  trakcie  następuje 
zatrzymanie 

pomiaru 

i 

odczytanie 

wartości  ze  stopera). 

Liczbę  pomiarów 

niezbędnych 

do 

uzyskania 

reprezentacyjnych  danych  określa  się 
wykorzystując  metody  statystyczne. 

Ilość 

zarejestrowanych  fragmentów  ma  istotny 
wpływ dokładność i rzetelność badań.

2. Obserwacja i pomiar:

W  skład  tego  etapu  wchodzi  pomiar 

czasu 

trwania 

fragmentu 

operacji 

dokonywanych  za  pomocą  stopera  oraz 
dokumentowanie  otrzymanych  wyników 
na:
  -  karcie  charakterystyki  stanowiska 
roboczego, 
  -  arkuszu  chronometrażowym  (zapisuje 
się na nim wyniki
   pomiaru), 
  -  karcie  wyników  chronometrażowych 
(zawiera wartości
 

 

 

przeciętne 

trwania 

badanych 

fragmentów), 
 - karcie normowania (zawiera ona normę 
trwania dla
   danego fragmentu). 

Pomiary 

można 

wykonać 

na 

dwa 

sposoby: 
  - 

ciągle

  (bez  wyłączania  stopera, 

wyliczając  różnicę  następujących  po 
sobie 

zmierzonych 

fragmentów 

operacji), 
  - 

wyrywkowo

  (po  każdym  pomiarze 

zeruje się urządzenia mierzące). 

Porównując  otrzymane  wyniki  ze 

wzorcowymi  (istnieją  katalogi  norm) 
dokonuje się oceny tempa pracy. Wyniki 
wzorcowe przedstawiają czas pracy         
w 

tzw. 

tempie 

normalnym, 

przy 

normalnym  zabezpieczeniu  warunków 
pracy 

(sprawnego 

sprzętu, 

zagospodarowania  miejsca  pracy      i 
warunków  BHP)  oraz  w  przeciętnych 
warunkach pogodowych.   

3. Opracowanie wyników:

Otrzymane 

rezultaty 

pomiarów 

fragmentów  operacji  technologicznej 
określa 

się 

mianem 

szeregu 

chronometrażowego. 

Z 

poszczególnych  fragmentów  pracy 
obliczane  są  średnie  a  następnie 
odrzucane  są  te  wyniki,  które  w 
znaczący 

sposób 

odstają 

od 

wyznaczonej średniej .

Metodę  tę  stosuję  się  w  celu 
wyznaczania  norm  pracy,  może  ona 
także  wspierać  inne  badania  pracy, 
jako metoda pomocnicza.

Koźmiński K., Piotrowski W. (red.), Zarządzanie 
teoria i praktyka, PWN, Warszawa 2005