Choroby afektywne
-
Mania i depresja,
-
obraz kliniczny,
-
etiologia,
-
patogeneza,
-
leczenie psychozy i chorób
afektywnych.
Choroby afektywne
-
Mania i depresja,
-
obraz kliniczny,
-
etiologia,
-
patogeneza,
-
leczenie psychozy i chorób
afektywnych.
Choroby afektywne
Odnoszą się do grupy zaburzeń
psychicznych o etiologii endogennej,
w przebiegu których występuje okresowo
(niekiedy regularnie i cyklicznie) zaburzenia
nastroju, emocji i aktywności w postaci
zespołów depresyjnych,
u niektórych osób pojawiają się także
zespoły maniakalne.
Ciekawostka:
Pierwszą osobą, która opisała depresje
endogenną, odpowiadająca współczesnym
koncepcją, był Hipokrates- twórcy terminu
„melancholia”- IV wiek p.n.e.
Na postawie badań klinicznych i genetycznych
wyodrębniono dwie grupy chorób afektywnych:
•
chorobę afektywną dwubiegunową,
w
której przebiegu obserwuje się zespoły
depresyjne i maniakalne,
•
chorobę afektywną jednobiegunową-
wyłącznie z zespołami depresyjnymi w jej
przebiegu (synonim „ zaburzenie
depresyjne nawracające”).
Etiologia i patogeneza chorób
afektywnych
•
Przyczyny nie są do końca poznane;
•
Występują kilkanaście razy częściej u
osób blisko spokrewnionych, co sugeruje
uwarunkowania genetyczne;
•
Wykazano, że oprócz czynników
genetycznych, dużą rolę w ujawnieniu
chorób odgrywają czynniki środowiskowe.
Przyczyny chorób afektywnych
•
Wywołane mogą być poprzez wzrost
bądź zmniejszenie aktywność
neuroprzekaźników serotoniny i
noradrenaliny;
•
Ujawnienie choroby może być
spowodowane sytuacjami
wywołującymi stres.
▫
czynniki egzogenne
▫
czynniki psychiczne
W DSM IV wyodrębniono podstawowe
grupy zaburzeń nastroju:
•
Zaburzenie depresyjne, w tym:
▫Duże zaburzenia depresyjne
▫Zaburzenia dystymiczne;
•
Zaburzenia dwubiegunowe:
▫
Nawracające zaburzenie afektywne, w którym występują zespoły
depresyjne i stany maniakalne albo depresje i stany hipomanii;
▫
Szczególną odmianą zaburzeń dwubiegunowych są zaburzenia
cyklotymiczne (lekka postać psychozy maniakalno-depresyjnej)
w postaci długo lub stale utrzymujących się wahań nastroju;
•
Zaburzenie afektywne związane z chorobami somatycznymi,
schorzeniami organicznymi o.u.n., uzależnieniami
•
W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób
(ICD-10) klasyfikacja zaburzeń
afektywnych wykazuje wiele cech
wspólnych z DSM IV, jednak występują
różnice.
Podział zaburzeń nastroju według
klasyfikacji
ICD-10:
•
F30
– Epizod maniakalny
•
F31
– Zaburzenia afektywne dwubiegunowe
•
F32
– Epizod depresyjny
•
F33
– Zaburzenia depresyjne nawracające (zaburzenie
afektywne jednobiegunowe)
•
F34
– Uporczywe zaburzenia nastroju (afektywne)
▫
F34.0
– Cyklotymia
▫
F34.1
– Dystymia
•
F38
– Inne zaburzenia nastroju (afektywne)
•
F39
– Zaburzenia nastroju (afektywne), nie określone
Epizod maniakalny F30
W dużym stopniu stanowi przeciwieństwo
depresji;
Do objawów należą:
▫
Zaburzenia nastroju (nastrój maniakalny)
▫
Zaburzenia napędu psychoruchowego
( podniecenie maniakalne,
▫
zaburzenie niektórych procesów
fizjologicznych
i metabolicznych oraz rytmów
biologicznych,
▫
Zaburzenia emocji (dysforia).
Objawy i cechy wtórne:
Myślenie- wyraźnie przyspieszone, procesy
kojarzeniowe przebiegają szybko;
Pamięć – zazwyczaj jest sprawna, może ulec
poprawie;
Aktywność ruchowa- zazwyczaj wzmożona;
Zaburzenie rytmu snu i czuwania;
Bezkrytyczna ocena własnych możliwości oraz
niedostrzeganie trudności w realizacji
podejmowanych działań;
Urojenia- prowokowane przez otoczenie utrzymujące
się przez dłuższy czas
Liczne powierzchniowe zainteresowania;
W przypadku napotkanej przeszkody reagują
gniewem i agresją;
Nieprzemyślane działanie;
Zaburzenie afektywne dwubiegunowe
F31
•
Objawy występujące w chorobie
afektywnej dwubiegunowej łączą w sobie
objawy zaburzeń maniakalnych i
depresyjnych.
•
Występują zwykle < 40 r.ż.
Wyróżnia się 4 odmiany zaburzenia
afektywnego dwubiegunowego
•
typ I – objawy depresyjne i maniakalne o dużym
nasileniu i kilkumiesięcznym czasie trwania (CHAD I)
•
typ II – objawy depresji i hipomanii trwające do trzech
tygodni (CHAD II)
•
rapid cycling – w ciągu roku występują co najmniej
cztery różne epizody zaburzeń afektywnych
•
ultra rapid cycling - w niektorych publikacjach
wystepuje taki typ przebiegu jako wyróżnienie z rapid
cycling gdy liczba epizodów jest większa, rzędu
kilkunastu. Niektórzy autorzy wyróżniają nawet
przebieg ultra-ultra-rapid cycling.
•
typ sezonowy – epizody depresji występują w okresie
jesienno-zimowym; epizody manii w okresie wiosenno-
letnim.
•
Depresje występujące w przebiegi chorób
afektywnych są często (szczególnie w
Europie) określane nazwą „endogennych”
lub „depresja typu endogennego”.
Odpowiednikiem, chociaż nie można
postawić znaku równości, osiągająca
znaczne nasilenie kliniczne jest „duża
depresja” w klasyfikacji DSM IV lub
„ epizod depresyjny” o średnim lub
znacznym nasileniu w klasyfikacji ICD-10.
Epizod depresyjny F32
Obniżenie nastroju podstawowego
:
•
Smutek, przygnębienie, niemożność
odczuwania radości, szczęścia,
satysfakcji.
Osłabienie tempa procesów psychicznych i
ruchu:
•
Spowolnienie myślenia, osłabienie
pamięci, poczucie niesprawności
intelektu, spowolnienie ruchów.
Przebieg depresji:
Obniżenie nastroju
zmniejszenie napędu
psychoruchowego
zaburzenia snu
lęk
zburzenia wegetatywne
urojenia depresyjne (u części chorych)
Zaburzenia depresyjne nawracające F33-
•
Zaburzenia te cechują powtarzające się
epizody depresji, bez jakichkolwiek w
przeszłości epizodów spełniających
kryteria manii.
•
Wiek, w którym występuje pierwszy
epizod, ciężkość epizodów, ich długość
oraz częstość wykazuje zmienność
osobniczą,
•
Pierwszy epizod pojawia się zwykle
później niż w chorobie afektywnej
dwubiegunowej, > 40 r.ż.
Uporczywe zaburzenia nastroju
F34
CYKLOTYMIA –
utrzymujące się stale wahania
nastroju w postaci licznych epizodów łagodnej depresji
oraz stanów łagodnie wzmożonego samopoczucia, nie
spełniające kryteriów F30 i F32.
DYSTYMIA –
przewlekłe obniżenie nastroju,
trwające przynajmniej przez kilka lat (2 lata) nie
spełniające kryteriów nawracających zaburzeń
depresyjnych o łagodnym lub umiarkowanym
nasileniu.
Inne zaburzenia nastroju (afektywne)- F38
Epizod mieszanych zaburzeń
afektywnych
Epizod afektywny utrzymujący się co
najmniej 2 tygodnie, który cechuje
współwystępowanie lub szybką zmianę
(zazwyczaj w ciągu kilku godzin) objawów
hipomanii, manii lub depresji.(ICD-10)
Leczenie choroby afektywnej
dwubiegunowej
a)depresja:
b)mania:
•
leki przeciwdepresyjne,
•
neuroleptyki,
•
elektrowstrząsy,
•
psychoterapia,
•
akt.fizyczna, ćwiczenia
ruchowe
•
neuroleptyki,
•
węglan litu,
•
leczenie w warunkach
szpitalnych,
Profilaktyka:
• długotrwałe stosowanie węglanu litu,
• leki przeciwdepresyjne podawane
przewlekle,
• karbamazepina,
• pochodne kwasu walproinowego
Psychoza
Rodzaje:
•
schizofrenia,
•
zaburzenia schizoafektywne,
•
psychozy reaktywne,
•
psychozy egzogenne.
zmiany nastroju,
zaburzenia snu i apetytu,
spadek energii i motywacji,
wyizolowanie,
trudności z koncentracją,
problemy z pamięcią,
trudności w szkole lub w pracy.
zaburzenia percepcji,
fałszywe przekonania lub dziwna,
nieuzasadniona ocena sytuacji,
dezorganizacja myśli,
odcięcia emocjonalne,
Leczenie psychozy obejmuje dwa
podstawowe rodzaje oddziaływań:
Leczenie
farmakologiczne
Leki przeciwpsychotyczne
Leki przeciwdepresyjne
Stabilizatory nastroju
Oddziaływania
psychospołeczne:
Psychoedukacja
Treningi umiejętności:
społecznych, komunikacji,
treningi radzenia sobie z
wymogami życia
codziennego
Terapia zajęciowa
Terapia poznawczo-
behawioralna
Nauka technik radzenia
sobie ze stresem
Rehabilitacja zawodowa
Bibliografia:
•
Schizofrenia, A Kępiński,
•
Psychiatria, red. A. Bilikiewicz, Warszawa
2003.
•
http://psychiatria.mp.pl/choroby/show.ht
ml?id=73155
•
Dziękujemy
Wykonały :