background image

Diagnostyka – badanie 

serca

Jakub Darcz III semestr Technikum 
Weterynaryjne 

background image

          Diagnostykę    pracy  serca    można 

podzielić 

na 

dwie 

grupy: 

badanie 

podstawowe 

dodatkowe. 

Badanie 

podstawowe 

możemy 

wykonać 

bez 

skomplikowanej 

aparatury 

wystarczy 

wiedza,  stetoskop  oraz  przydatne  jest 
doświadczenie,  stosuje  się  tutaj  zasady 
„czterech  O”:  oglądanie,  omacywanie, 
opukiwanie  i  osłuchiwanie.  Do  niedawna 
była  to  często  jedyna  metoda  badań 
zwierząt,  dziś  dzięki  rozwojowi  techniki 
coraz  częściej  gabinety  wyposażone  są  w 
specjalistyczne urządzenia pozwalające  na 
wykonanie  badań  dodatkowych  takich  jak: 
EKG, RTG, Echo serca.

background image

Oglądanie

   
        Oglądanie  zwierzęcia  robimy  na  początku 

badań  tuż  po  lub  w  trakcie  wywiadu. 
Zwracamy 

uwagę 

na: 

Powiększenie 

brzucha,  postawę,  obrzęki,  szczególną 
uwagę  na  lewą  stronę  (  u  wąsko 
klatkowych i chudych widoczne bicie serca 
po  lewej  stronie),  śluzówki  Wywiad  czy 
zwierzę  jest:  osowiałe,  mało  je,  szybko  się 
męczy.  Czy  ma  objawy  duszności?  Czy 
kaszle?  Charakter  kaszlu?  Czy  traci 
przytomność?  Czy  dobrze  sypia  w  nocy? 
Jaka jest pozycja w czasie snu?

     

background image

Omacywanie

    Serce możemy znaleźć za guzem łokciowym a 

mostkiem w 3-6 przestrzeni międzyżebrowej. 
Najbardziej leżące na mostku serce (pionowe) ma 
pies i człowiek. Zawsze zaczynamy od strony lewej 
omacujemy na 2 sposoby.

background image

Sposób I

       

Należy  podnieść  lewą  kończynę 

do  przodu  i  opuszkami  palców 
poszukać 

trzeciej 

przestrzeni 

międzyżebrowej.  Zaczynamy  w 
miarę  najwyżej  i  schodzimy  jak 
najniżej.  Przechodzimy  na  druga 
stronę zwierzęcia.

    

background image

Sposób II

Stajemy nad/za zwierzęciem i dwoma rękami 

„obejmujemy" zwierzę tak że kciuk zostaje na 
zewnątrz a reszta ręki wchodzi pod klatkę 
piersiową a palce pod nią się dotykają i możemy 
wyczuć uderzenia boczne (komorowe): 

• konie 5pmż po lewej, 3-4pmż po prawej (8 cm. 

poniżej linii stawu barkowego);

• przeżuwacze 4 pmż po prawej (serce jest 

odsunięte przez płat sercowy płuca  w 4 pmż 
krowa ma szersze żebra;

• psy i koty - 5 pmż nad mostkiem po stronie lewej, 

najniżej w trakcie skurczu, serce dotyka 
koniuszkiem powłok uderzenie koniuszkowe

background image

Zwracamy uwagę na :

• Tkliwość, temperaturę, zniekształcenia żeber.
• Wielkość i siła uderzenia ( na jakiej powierzchni dłoni 

czujemy uderzenie) np. uderzenie słabo wyczuwalne,

• Przesunięcie uderzeń serca na stronę prawą, ku 

przodowi, górze, 

• Wzrost objętości klatki piersiowej; wodopiersie,
•  Osłabienie uderzeń serca - zwierzęta otyłe; rozedma 

pęcherzykowa płuc (powiększone płuca); płyn w worku 
osierdziowym i w jamie opłucnowej (urazowe zapalenie 
osierdzia u bydła); zapaść, agonia - akcja serca 
upośledzona

•  Wzmocnienie uderzeń serca - kołatanie (dudniące 

uderzenia) -osłabienie mięśnia sercowego, spadek 
ciśnienia krwi (po krwotoku); gorączka; zapalenie 
wsierdzia i faza początkowa idiopatycznego zapalenia 
osierdzia, przerost mięśnia sercowego 

background image

Opukiwanie
Serce jako narząd zbity w budowie 
daje stłumiony odgłos opukowy co 
pozwala nam na  stwierdzenie 
granicy stłumienia sercowego, które 
może być bezwzględne gdy serce 
przylega bezpośrednio do przedniej 
ściany klatki piersiowej (u 
większości zwierząt) lub względne 
gdy serce  otoczone  
przytłumieniem (tkanka płucna) np. 
bydło.

background image

Opukiwanie pozwala 

zdiagnozować

Zmniejszenie  stłumienia  serca  pozwala 
wstępnie  zdiagnozować  rozedmę,  odmę 
opłucnej 

osierdziowej. 

Natomiast 

powiększenie  na  lewej  stronie  może 
świadczyć o rozstrzeniu lewej lub prawej 
komory,  płyn  w  osierdziu  (duża  ilość),  na 
prawej: 

rozszerzenie 

prawego 

przedsionka 

rozszerzenie 

prawej 

komory, ku górze: niewielka ilość płynu w 
osierdziu,  ku  dołowi:  rozedma,  odma, 
duża ilość płynu w osierdziu.

background image

Osłuchiwanie

Przy  użyciu  stetoskopu  możemy 
osłuchać 

pacjenta, 

lecz 

aby, 

skutecznie  diagnozować  schorzenia 
ta  metodą  potrzebna  jest  spora 
wiedza i doświadczenie.

background image

 

  Ton I (skurczowy) - silniejszy, tonacja niższa, 

dłuższy, głośniejszy; tworzą go: skurcz komór i 

przedsionków, zamknięcie zastawek dwu i 

trójdzielnej, napięcie (drżenie) strun 

ścięgnistych (przy zastawkach przedsionkowo 

komorowych). 

 Ton II (rozkurczowy) - słabszy, dźwięczniejszy, 

krótszy;    tworzą go rozkurcz komór, zamknięcie 

się zastawek aorty i tętnicy płucnej.

background image

Badania dodatkowe 

serca:

background image

RTG (rentgenografia) 

klatki piersiowej: w celu 

różnicowania chorób 

serca i układu 

oddechowego

background image

EKG - badanie 

elektrokardiograficzne polega na 

przedstawieniu w formie 

graficznych zjawisk elektrycznych 

zachodzących w trakcie pracy 

serca

.

background image

Jak to działa?

Pomiar prądów czynnościowych 

serca odbywa się poprzez pomiar 

różnicy potencjałów pomiędzy 

dwoma elektrodami tworzącymi 

odprowadzenie zjawiska elektryczne 

w sercu. Aby komórki mięśnia 

sercowego kurczyły się, musi 

zaistnieć przedtem stymulacja 

elektryczna, to jest właśnie ta 

elektryczna aktywność, która jest 

wykrywana przez EKG

.

background image

Powstawanie normalnego 

zespołu P-QRS-T

background image

Na wykresie EKG analizuje się:

linię izoelektryczną – linia pozioma 
zarejestrowana w czasie, gdy w sercu nie 
stwierdza się żadnych pobudzeń 
(aktywności). Najłatwiej wyznaczyć ją 
według odcinka PQ. Stanowi ona punkt 
odniesienia poniższych zmian
załamki – wychylenia od linii izoelektrycznej 
(dodatni, gdy wychylony w górę; ujemny, gdy 
wychylony w dół)
odcinki – czas trwania linii izoelektrycznej 
pomiędzy załamkami
odstępy – łączny czas trwania odcinków i 
sąsiadującego załamka

background image

Załamki
• załamek P – jest wyrazem depolaryzacji mięśnia 

przedsionków 

• zespół QRS – odpowiada depolaryzacji mięśnia komór
• załamek T – odpowiada repolaryzacji komór
Odcinki
• odcinek PQ – wyraża czas przewodzenia depolaryzacji 

przez węzeł przedsionkowo-komorowy (AV)

• odcinek ST – okres początkowej repolaryzacji mięśnia 

komór

Odstępy
• odstęp PQ – wyraża czas przewodzenia depolaryzacji 

od węzła zatokowo-przedsionkowego do węzła 
przedsionkowo-komorowego (SA → AV)

• odstęp ST – wyraża czas wolnej i szybkiej repolaryzacji 

mięśnia komór 

• odstęp QT – wyraża czas potencjału czynnościowego 

mięśnia komór (depolaryzacja + repolaryzacja

background image

Badanie 

echokardiograficzne

background image

Badanie  echokardiograficzne  -  jest 
to  obrazowa  metoda  badania  serca  i 
naczyń 

krwionośnych 

za 

pomocą 

ultradźwięków. Badanie to umożliwia w 
sposób  nieinwazyjny  ocenę  struktur 
anatomicznych  serca.  Pozwala  ocenić 
ruch  mięśnia  sercowego  i  zastawek 
wewnątrz-sercowych, a także przepływ 
krwi  w  obrębie  przedsionków  i  komór 
serca,  dużych  naczyń  krwionośnych 
(aorta,  żyły  główne,  tętnica  i  żyły 
płucne)  oraz  naczyń  wieńcowych.     
Informacje  te  uzyskuje  się  dzięki 
zastosowaniu 

różnych 

systemów 

echokardiograficznych.

background image

Badanie Holterowskie

Badanie  metodą  Holtera  polega  na 
ciągłym 

monitorowaniu 

rytmu 

i częstości  pracy  serca  przez  ok.  24 
godziny.  Pozwala  to  ocenić  jego 
pracę  nie  tylko  w spoczynku  ale  i w 
trakcie aktywności zwierząt w ciągu 
dnia.  Badanie  metodą  Holtera 
umożliwia  ocenę  zaburzeń  rytmu 
serca, które pojawiają się o różnych 
porach dnia i w nocy. 
 

background image

Dziękuję  za 

uwagę!


Document Outline