Legislacja administracyjna Wykład II

Budowa przepisów – wymogi ogólne

Prostota budowy



Zwięźle i syntetycznie



Unikając nadmiernej szczegółowości



Unikając zdań wielokrotnie złożonych

Art. 5

Art. 7

Budowa przepisów – wymogi ogólne

Powszechna zrozumiałość

Rozporządzenie nr ........ Ue

W sprawie procedur przeprowadzania badań klinicznych z

użyciem samorozprężalnych stentów do przeskórnej

wewnątrznaczyniowej plastyki naczyń (PTA Percutaneous

Transluminal Angioplasty) z zastosowaniem angioplastyki

balonowej z opcjonalnym użyciem stentów w przypadku

niepowodzenia metody PTA u pacjentów z objawowym

krytycznym niedokrwieniem kończyn lub ostrym chromaniem

przestankowym

Budowa przepisów – wymogi ogólne



§ 10
Do oznaczenia jednakowych pojęć używa się
jednakowych określeń,
a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi
określeniami.



§ 147
Jeżeli w ustawie (…) ustalono znaczenie danego
określenia w drodze definicji, w obrębie tego aktu nie
wolno posługiwać się tym określeniem w innym
znaczeniu.

Budowa przepisów – wymogi ogólne

Dla zapewnienia elastyczności:



Określenia nieostre;



Klauzule generalne;



Dolne lub górne granice swobody

rozstrzygnięcia.

§ 155 ust. 1

Budowa przepisów - odesłania

§ 156 i n.

Art. 40. § 3.

Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio

do odpowiedzialności

jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych osób prawnych.

Art. 270

. § 1. Do użytkowania polegającego na korzystaniu z budynku lub

pomieszczenia mieszkalnego na zasadach określonych w ustawie o ochronie
nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w
oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks cywilny,
Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczystych i hipotece

stosuje się

przepisy rozdziału I i II niniejszego działu, z wyjątkiem art. 254-255 i art. 266

Art. 33

. § 1. Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi,

którym ustawa przyznaje zdolność prawną,

stosuje się odpowiednio przepisy o

osobach prawnych

Art. 17. 2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu,

o którym mowa w ust. 1

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku

stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące odwołania

Przepisy ogólne



przepisy określające zakres spraw regulowanych

ustawą

(

zakres przedmiotowy ustawy

);



przepisy określające podmioty, których ustawa

dotyczy

(

zakres podmiotowy ustawy

);



objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów

(

definicje legalne

);



inne postanowienia wspólne dla wszystkich albo

dla większości przepisów merytorycznych

zawartych w ustawie

(

np. zasady ogólne

)

Przepisy ogólne

Zakres przedmiotowy

Art. 1. Ustawa

reguluje

zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej

konkurencji w działalności gospodarczej, w szczególności
produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i
usługach - w interesie publicznym, przedsiębiorców oraz
klientów, a zwłaszcza konsumentów.

Art. 2. Ustawy

nie stosuje się do

1) środków spożywczych produkowanych, przechowywanych,

spożywanych wyłącznie we własnym gospodarstwie domowym

do zaspokajania potrzeb tego gospodarstwa lub przywożonych

w tym celu z zagranicy (…)

§ 2 – § 3

Przepisy ogólne

Zakres podmiotowy

Art. 1. 1. Ustawie

podlegają

nauczyciele, wychowawcy i inni

pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:

1) publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

(...);

2) zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich

(...);

Art. 2. Przepisów ustawy

nie stosuje się do

żołnierzy w

czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariuszy Policji i
pożarnictwa:

1) zajmujących stanowiska nauczycieli w szkołach i

placówkach oświatowo-wychowawczych wojskowych i resortu
spraw wewnętrznych i administracji;

2) wyznaczonych do wykonywania zadań poza

wojskiem

Przepisy ogólne – definicje legalne

Kiedy?

§ 146
Wyjaśnienie, sprecyzowanie lub nadanie

nowego znaczenia

Art. 66. § 1. Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy

stanowi

ofertę

, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.

Art. 921

. § 2.

Indos

jest pisemnym oświadczeniem

umieszczonym na papierze wartościowym na zlecenie i
zawierającym co najmniej podpis zbywcy, oznaczającym
przeniesienie praw na inną osobę.

Przepisy ogólne – definicje legalne

Brzmienie definicji

§ 151

•

Określenie „a”

oznacza przedmioty

•

Określenie „a”

znaczy tyle co wyrażenie

„b”

•

jest to

…

Przepisy ogólne – definicje legalne

Szczególne formy definicji w tekście prawnym



Słowniczek



Definicja agregatowa



Definicja nawiasowa



Definicja zakresowa

Rozdział XIV

Objaśnienie wyrażeń ustawowych

Art. 115. § 1. Czynem

zabronionym

jest

zachowanie

znamionach określonych w ustawie karnej.

(...)

§ 4. Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla

siebie, jak i dla kogo innego.

§ 5. Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w

chwili popełnienia czynu zabronionego przekracza dwustukrotną

wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.

(...)

§ 10. Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu

zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej

instancji 24 lat.

Przepisy ogólne – definicje legalne

Art. 2. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

1) terytorium kraju - rozumie się przez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo członkowskie

Wspólnoty Europejskiej;

3) terytorium Wspólnoty - rozumie się przez to terytoria państw członkowskich

Wspólnoty Europejskiej, z tym że na potrzeby stosowania tej ustawy:

(…)

27e) zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to

organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie

zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,

przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem

mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te

zadania;

28) Ordynacji podatkowej - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r.

– Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.2)).

Przepisy ogólne – definicje legalne

Art. 81. § 1. Jeżeli ustawa uzależnia ważność albo określone skutki

czynności

prawnej

urzędowego

poświadczenia

daty,

poświadczenie takie jest skuteczne także względem osób nie

uczestniczących w dokonaniu tej czynności prawnej

(data pewna)

Art. 89. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo

wynikających z właściwości czynności prawnej, powstanie lub ustanie

skutków czynności prawnej można uzależnić od zdarzenia przyszłego

i niepewnego

(warunek)

Art. 46. § 1. Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej

stanowiące odrębny przedmiot własności

(grunty)

, jak również

budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli

na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu

przedmiot własności.

Art. 96. Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się

na ustawie

(przedstawicielstwo ustawowe)

albo na oświadczeniu

reprezentowanego

(pełnomocnictwo)

Przepisy ogólne – definicje legalne

Definicja zakresowa

Art. 3. 1. Prawo do informacji publicznej obejmuje

uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania

informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim
jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,

2) wglądu do dokumentów urzędowych,
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów

władzy publicznej pochodzących z powszechnych
wyborów.

Przepisy ogólne – definicje legalne

Art. 4. 1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są

władze

publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w
szczególności:

  1)   organy władzy publicznej,
  2)   organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
  3)   podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb

Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby

prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne
państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne
samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne,

które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem
publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki
samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo
zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o
ochronie konkurencji i konsumentów.

Przepisy ogólne – zasady ogólne

Rozdział 2

Zasady ogólne

Art. 6. Organy administracji publicznej działają na

podstawie przepisów prawa.

Art. 7. W

toku

postępowania

organy

administracji

publicznej stoją na straży praworządności i podejmują
wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia
stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na
względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są

prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać
zaufanie

obywateli

organów

Państwa

oraz

świadomość i kulturę prawną obywateli.

Przepisy materialne

Art. 19. 1.

Lekarz,

który podejrzewa

wystąpienie niepożądanego odczynu
poszczepiennego,

ma obowiązek

niezwłocznego zgłoszenia takiego
przypadku do powiatowego inspektora
sanitarnego, właściwego ze względu na
miejsce udzielania świadczenia
zdrowotnego przez tego lekarza.

Przepisy materialne

Możliwość redukcji treści:

tylko zachowanie nakazane lub zakazane



adresat lub okoliczności tego nakazu lub zakazu są

wskazane w sposób niewątpliwy w innej ustawie;



adresat lub okoliczności zostały określone w części

ogólnej tej samej ustawy;



powszechność zakresu adresatów lub okoliczności

jest oczywista

Przepisy materialne

Adresat lub okoliczności określone w innej ustawie

USTAWA

z dnia 27 lipca 2002 r.

o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy

publicznej dla przedsiębiorców.

Art. 9. 1. Dopuszczalna jest pomoc udzielana w celu

naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski

żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia.

Przepisy materialne

Adresat lub okoliczności określone w innej ustawie

USTAWA

z dnia 19 listopada 1999 r.

Prawo działalności gospodarczej.

Art. 2. (...)
2.

Przedsiębiorcą

w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna,

osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka

prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu

podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa

w ust. 1.

3. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki

cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności

gospodarczej, o której mowa w ust. 1.

Przepisy materialne

Adresat lub okoliczności określone w tej samej

ustawie

Art. 135. § 1.

Kto

dopuszcza się czynnej napaści na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności
od 3 miesięcy do lat 5.”

Art. 5. Ustawę  karną  polską  stosuje  się  do  sprawcy,  który  popełnił
czyn  zabroniony  na  terytorium  Rzeczypospolitej  Polskiej,  jak  również
na  polskim  statku  wodnym  lub  powietrznym,  chyba  że  umowa
międzynarodowa,  której  Rzeczpospolita  Polska  jest  stroną,  stanowi
inaczej.

Art. 109. Ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego,
który popełnił przestępstwo za granicą.

Art. 110. § 1. Ustawę  karną  polską  stosuje  się  do cudzoziemca, który
popełnił  za  granicą  przestępstwo  skierowane  przeciwko  interesom
Rzeczypospolitej  Polskiej,  obywatela  polskiego,  polskiej  osoby
prawnej lub polskiej jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości
prawnej.

Przepisy materialne

Powszechność oczywista

Nie wolno

prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w

celu zwiększenia ich agresywności.

Zabrania się

zmuszania zwierząt do wykonywania

czynności, które powodują ból lub są sprzeczne z
ich naturą.

2a.

Zabrania się

spożywania napojów alkoholowych

na ulicach, placach i w parkach, z wyjątkiem miejsc
przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w
punktach sprzedaży tych napojów.

Przepisy ustrojowe

§ 26. W przepisach ustrojowych zamieszcza się

przepisy o:

utworzeniu organów albo instytucji,

ich zadaniach i kompetencjach,

ich organizacji,

sposobie ich obsadzania

oraz o tym, jakim podmiotom podlegają lub

jakie podmioty sprawują nad nimi nadzór.

Przepisy ustrojowe

Art. 7.

Tworzy się

Urząd Zamówień Publicznych, zwany dalej

"Urzędem".

Art. 8. 1.

Centralnym

organem

administracji

państwowej

właściwym w sprawach zamówień publicznych w zakresie

określonym ustawą

jest Prezes Urzędu

1a.

Nadzór

nad Prezesem Urzędu sprawuje minister

właściwy do spraw administracji publicznej.

Art. 9. 1.

Do zakresu działania

Prezesa Urzędu należy:

1) zatwierdzanie wyboru trybu udzielania zamówienia

publicznego innego niż przetarg nieograniczony,

2) ustalanie i prowadzenie listy arbitrów rozpatrujących

odwołania wniesione w postępowaniu o zamówienie publiczne,

a także ogłaszanie listy arbitrów w Biuletynie Zamówień

Publicznych.

Przepisy ustrojowe

Art. 101.

Organami administracji geologicznej są

1) Minister właściwy do spraw środowiska działający

przy pomocy Głównego Geologa Kraju,

2) wojewodowie, działający przy pomocy geologów

wojewódzkich,

3) starostowie działający przy pomocy geologów

powiatowych.

Art. 102. 1. O ile przepis szczególny nie stanowi inaczej,

do zakresu

działania

administracji geologicznej należy wykonywanie zadań

określonych ustawą, a w szczególności:
1) podejmowanie decyzji niezbędnych do przestrzegania i

stosowania ustawy, w tym udzielanie koncesji,
2) sprawowanie nadzoru i kontroli w zakresie wykonywania

przez przedsiębiorcę uprawnień z tytułu koncesji,

Przepisy proceduralne

§ 27. W przepisach proceduralnych określa się:

sposób postępowania przed organami albo

instytucjami,

strony i innych uczestników postępowania,

ich prawa i obowiązki w postępowaniu

oraz rodzaje rozstrzygnięć, które zapadają w

postępowaniu, i tryb ich wzruszania.

Przepisy proceduralne

Art. 28. 1. Organ

zezwalający

wydaje

zezwolenie

stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki
wykonywania działalności gospodarczej w dziedzinie objętej
obowiązkiem uzyskania zezwolenia.

2. Przed podjęciem decyzji w sprawie wydania zezwolenia

organ zezwalający:

wzywa

wnioskodawcę

uzupełnienia

wyznaczonym

terminie,

brakującej

dokumentacji

poświadczającej, że spełnia on warunki określone
przepisami prawa, wymagane do wykonywania określonej
działalności gospodarczej,

może dokonać kontrolnego sprawdzenia faktów

podanych we wniosku o udzielenie zezwolenia w celu
stwierdzenia, czy przedsiębiorca spełnia warunki wykonywania
działalności gospodarczej objętej zezwoleniem.

Przepisy proceduralne

Art. 114. 1.

Wszczęcie postępowania

wywłaszczeniowego

należy

poprzedzić rokowaniami między starostą, a właścicielem
nieruchomości.

Art. 115. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na

rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu.

Art. 116. 1.

We wniosku

o wywłaszczenie

należy określić

1) nieruchomość z podaniem oznaczeń z księgi wieczystej,

2) cel publiczny, do którego realizacji nieruchomość jest
niezbędna,

3) powierzchnię nieruchomości,

Art. 118. 1. Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego
starosta, przeprowadza rozprawę administracyjną.

Przepisy karne

§ 28. Zamieszcza się je tylko wtedy, gdy:



naruszenie przepisów ustawy nie kwalifikuje

się jako naruszenie przepisów Kodeksu
karnego, Kodeksu karnego skarbowego lub
Kodeksu wykroczeń,



czyn wymagający zagrożenia karą jest

związany tylko z treścią tej ustawy.

Przepisy karne

Art. 23. Kto, wbrew ciążącemu na nim

obowiązkowi, nie udostępnia informacji
publicznej, podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo pozbawienia
wolności do roku.

Art. 54. Kto administrując zbiorem danych nie

dopełnia obowiązku poinformowania osoby,
której dane dotyczą, o jej prawach lub
przekazania tej osobie informacji
umożliwiających korzystanie z praw
przyznanych jej w niniejszej ustawie, podlega
grzywnie, karze ograniczenia wolności albo
pozbawienia wolności do roku.

Przepisy przejściowe

§ 30. 1. W przepisach przejściowych reguluje

się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe
pod działaniem ustawy (ustaw)
dotychczasowych.

USTAWA
DOTYCHCZASOWA

USTAWA NOWA

POSTĘPOWANIE

UPRAWNIENIA, OBOWIĄZKI,

KOMEPTENCJE

STOSUNKI PR.

AKTY WYKONAWCZE

Przepisy przejściowe

Możliwe rozwiązania:

Natychmiastowe działanie nowego prawa

Art. XXXIII. Przepisy kodeksu cywilnego o

uznaniu za zmarłego stosuje się także do

zaginionych przed dniem wejścia kodeksu w

życie.

Przepisy przejściowe

Możliwe rozwiązania:

Przedłużenie działania prawa

dotychczasowego

Art. XXVI. Do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w

życie kodeksu cywilnego stosuje się prawo dotychczasowe,
chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej.

Art. 95. Postępowania w sprawach, o których mowa w art. 93 i

art. 94, wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy i do tego dnia niezakończone, prowadzi się według
przepisów dotychczasowych.

Art. 278. Do czasu wydania przepisów wykonawczych

przewidzianych w art. 13 i art. 129 niniejszej ustawy stosuje
się przepisy dotychczasowe.

Przepisy dostosowujące

§ 35
Dostosowują stan prawny do nowej sytuacji,

polegającej na:



utworzeniu (powołanie po raz pierwszy),



przekształceniu,



bądź likwidacji

organu lub instytucji.

Przepisy dostosowujące

Art. 88. 1. Członkowie Trybunału wchodzący w

jego skład w dniu wejścia w życie ustawy stają się
sędziami Trybunału w rozumieniu ustawy.

2. Kadencja sędziów Trybunału wybranych na

podstawie art. 15 ust. 2 i 4 oraz art. 16 ust. 3
ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale
Konstytucyjnym trwa osiem lat od chwili wyboru.

3. Sejm dokona wyboru sędziów Trybunału w

liczbie niezbędnej do dostosowania Trybunału do
wymogów określonych w art. 5

Przepisy dostosowujące

Art. 184. 1. Kolegialne i jednoosobowe organy

uczelni, działające w dniu wejścia w życie ustawy,

działają do dnia 30 listopada 1990 r. w

dotychczasowym składzie.

2. Jeżeli osoba pełniąca funkcję organu

jednoosobowego uczelni przestanie ją pełnić, w

związku z ustaniem stosunku pracy, przed upływem

terminu określonego w ust. 1, senat lub rada

wydziału

powierza

pełnienie

obowiązków

odpowiednio

rektora

lub

dziekana

innemu

nauczycielowi akademickiemu.

3. Wybór członków organów kolegialnych oraz

wybór organów jednoosobowych na nową kadencję

nastąpi do dnia 30 listopada 1990 r.

Przepisy końcowe - uchylające



§ 39 i n.



Wyczerpująco wymienia się przepisy lub

ustawy, które ustawa uchyla.



Nie wystarczy domyślne uchylenie

poprzednich ustaw i przepisów



Niedopuszczalna forma:

"Tracą moc dotychczasowe przepisy sprzeczne z
niniejszą ustawą"

Przepisy końcowe - uchylające

Jeżeli:



ustawa w sposób całkowity i wyłączny

reguluje daną dziedzinę spraw,



a wyczerpujące wymienienie przepisów ustaw

dotychczas obowiązujących w danej dziedzinie
napotyka znaczne trudności,

można wyjątkowo w przepisie uchylającym

posłużyć się zwrotem:

"Tracą moc wszelkie dotychczasowe przepisy

dotyczące spraw uregulowanych w ustawie; w
szczególności tracą moc .....".

Przepisy końcowe - uchylające

Art. 99. Tracą moc:

1) dekret z dnia 2 sierpnia

1951

o targach i

targowiskach (Dz. U. Nr 41, poz. 312, z 1990 r. Nr

34, poz. 198 i z 1998 r. Nr 121, poz. 770),

2) ustawa z dnia 23 grudnia

1988

o działalności

gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324, z 1990 r. Nr

26, poz. 149 i Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 31, poz.

128 oraz z 1999 r. Nr 41, poz. 412),

3) ustawa z dnia 14 czerwca

1991

o spółkach z

udziałem zagranicznym (Dz. U. z 1997 r. Nr 26, poz.

143, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 i z 1999 r. Nr 49,

poz. 484), z wyjątkiem art. 42.

Przepisy końcowe - uchylające

USTAWA

z dnia 19 kwietnia 1969 r.

przepisy wprowadzające Kodeks postępowania

karnego.

Art. II. Z dniem wejścia w życie Kodeksu
postępowania karnego tracą moc dotychczasowe
przepisy dotyczące kwestii unormowanych w tym
kodeksie, chyba że przepisy poniższe stanowią
inaczej.

Art. III. Uchyla się w szczególności wraz ze
wszystkimi zmianami późniejszymi: ...