E-commerce - bezpieczeństwo transakcji internetowych

CO TO JEST HANDEL ELEKTRONICZNY ?

•

Handel elektroniczny (ang. e-commerce), to
rozmaite procedury wykorzystujące środki i
urządzenia elektroniczne (telefon stacjonarny i
komórkowy, faks, Internet, telewizję) w celu
zawarcia transakcji handlowej. Najbardziej
popularną metodą handlu elektronicznego jest
handel internetowy, gdzie występują
transakcje handlowe pomiędzy sprzedającymi
a kupującymi. Najbardziej powszechną formą
handlu elektronicznego są sklepy internetowe.

HISTORIA E-COMMERCE

•

Handel elektroniczny oznaczał pierwotnie ułatwienia transakcji
handlowych drogą elektroniczną. Zakupy on-line zostały
wynalezione w 1979 roku w Wielkiej Brytanii przez Michaela
Aldricha. W 1980 roku był szeroko stosowany przez takich
producentów jak Ford, Peugeot-Talbot, General Motors i Nissan.
Od 1990 roku zawierał dodatkowo systemy planowania zasobów
przedsiębiorstwa (ERP) eksploracji danych i hurtowni danych. Od
2000 roku większość amerykańskich i europejskich firm oferuje
swoje usługi w internecie. W Polsce pierwszym polski sklep
internetowy powstał w 1997 roku.

KORZYŚCI E-COMMERCE

•

oszczędność kosztów funkcjonowania i wyposażania biur,
zmniejszenie liczby personelu, skrócenie kanałów dystrybucji,
zwiększenie prostoty kontaktu z klientami

•

zwiększenie ergonomii pomieszczeń ze strony producenta, tak
jak przeznaczenie fizycznej powierzchni sklepu np. na
produkcyjną bądź składową,

•

możliwość indywidualizacji kontaktu, rozumiana jako komunikacja
z konkretnym odbiorcą (tzw. model one to one),

•

interaktywność czyli ułatwione zapamiętywanie prezentowanych
treści,

•

elastyczność,

•

uproszczona infrastruktura techniczna i wydajniejszy system
logistyczny,

•

oszczędność czasu i podróży (fizycznej) przy pozyskiwaniu
informacji i dokonywaniu porównań dóbr i usług.

OGRANICZENIA E-COMMERCE

E-commerce niesie za sobą pewne ograniczenia takie jak:

•

brak możliwości wypróbowania czy oględzin kupowanego towaru,

•

wysoki koszt dostarczania towaru do klienta (większy koszt
dostawy nie zawsze równoważy koszty zastępcze sklepów bądź
składów i fizycznej obsługi),

•

brak dostatecznych uregulowań prawnych.

ZALETY HANDLU ON-LINE DLA FIRM

•

oszczędności – ominięcie łańcucha pośredników, brak potrzeby
utrzymywania punktów sprzedaży detalicznej, magazynów,
zatrudniania personelu; eliminacja części tradycyjnych dokumentów i
korzystanie z teleworkingu, niski koszt dotarcia do wysokiej liczby
potencjalnych klientów; niski koszt reklamy i promocji,

•

elastyczność – ciągła i natychmiastowa możliwość aktualizowania
oferty,

•

uatrakcyjnienie oferty poprzez organizowanie licytacji,

•

dostęp do nowych klientów,

•

anonimowość – skuteczna konkurencja z dużymi firmami,

•

dostęp do rynku światowego skrócenie czasu dostępu do rynku
towarów i usług,

•

możliwości multimedialne, jakie daje sieć, pozwalają tej formie
sprzedaży konkurować ze wszystkimi tradycyjnymi formami handlu,

•

efektywność – prezentacja oferty 24 godziny na dobę, 365 dni w roku,
bez zwiększenia kosztów oraz szybki kontakt z partnerami,

•

na otwarcie sklepu internetowego nie są wymagane żadne
zezwolenia,

•

wzrost wartości firmy, wzmocnienie jej pozycji,

•

lepsze wykorzystanie możliwości produkcyjnych,

ZAGROŻENIA I WADY HANDLU ON-LINE
DLA FIRM

•

zbyt wysoki koszt dostarczenia towaru do klienta,

•

brak efektywnego i rozbudowanego systemu spedycyjnego i
dostawczego,

•

brak efektywnej obsługi płatności kartami kredytowymi,

•

obniżenie osiąganych marż, wynikające ze spłaszczenia cen a
często z "wojny cenowej" między podmiotami, głównie
reklamującymi się w porównywarkach cenowych.

ZALETY HANDLU ON-LINE DLA
KLIENTÓW SKLEPÓW

•

oszczędność czasu,

•

znaczna wygoda,

•

łatwy i szybki dostęp do informacji,

•

możliwość porównywania konkurencyjnych ofert,

•

możliwość lepszego zapoznania się z ofertą (brak ograniczeń czasowych),

•

dostęp do zdecydowanie szerszego asortymentu towarów,

•

dostęp do oferty sklepów na całym świecie,

•

bardziej szczegółowe opisy towarów,

•

klient wybierając określony towar może, przy pomocy zamieszczonych linków, przenieść się
bezpośrednio na stronę producenta tego towaru,

•

możliwość stałej kontroli wysokości kwoty, jaką wyda w sklepie (koszyk),

•

pewne towary, które można otrzymać bezpośrednio przez sieć, jak na przykład oprogramowanie
są znacznie korzystniejsze cenowo, gdyż pominięte zostają koszty transportu,

•

możliwość przeglądania oferty oraz obsługa klienta przez cały czas,

•

możliwość wyszukiwania towarów według dowolnego zadanego kryterium, na przykład ceny,
rodzaju,

CZY MOGĘ ZWRÓCIĆ ZAKUPIONY
TOWAR?

•

Tak. Zwrot zakupionego towaru może nastąpić w wyniku
postępowania reklamacyjnego oraz w przypadku zakupu
dokonanego poza lokalem sprzedawcy (np. u nas w domu) i
umów zawieranych na odległość (np. zakupionych przez telefon
lub internet), a także gdy strony tak postanowiły.

•

W przypadku zakupu towaru przez internet na podstawie ustawy
z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów
oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt
niebezpieczny, mamy prawo do zwrotu towaru bez podania
jakiejkolwiek przyczyny w okresie do 10 dni od otrzymania
towaru, a w przypadku kiedy sprzedawca nas nie poinformował o
tym prawie to czas jego obowiązywania wydłuża się nawet do 3
miesięcy.

•

Wysyłając towar do sprzedawcy należy dołączyć oświadczenie o
odstąpieniu od umowy.

ZAGROŻENIA I WADY HANDLU ON-LINE
DLA KLIENTÓW

•

zapewnienie bezpieczeństwa płatności przez sieć,

•

niepewność, co do rzetelności sprzedawcy,

•

brak możliwości wypróbowania, czy oględzin zakupywanego
towaru,

•

odczuwalny brak fizycznie istniejącego sprzedawcy, z którym
można skonsultować pewne pilne kwestie.

BANKOWOŚĆ ELEKTRONICZNA

•

Bankowość elektroniczna (ang. e-banking) – forma usług
oferowanych przez banki, polegająca na umożliwieniu dostępu do
rachunku za pomocą urządzenia elektronicznego: komputera,
bankomatu, terminalu POS, telefonu (zwłaszcza telefonu
komórkowego) i linii telekomunikacyjnych. Usługi bankowości
elektronicznej są także określane jako telebanking (bankowość
zdalna).

•

Zależnie od wykorzystanych rozwiązań umożliwia wykonywanie
operacji pasywnych (np. sprawdzanie salda i historii rachunku)
oraz aktywnych (np. dokonanie polecenia przelewu, założenie
lokaty terminowej). Bankowość elektroniczna jest kluczowym
elementem bankowości transakcyjnej.

•

W 1995 r. Security First Network Bank w USA umożliwił
świadczenie usług bankowych poprzez Internet, zaś transakcje
internetowe w Europie były po raz pierwszy świadczone w 1996 r.
przez banki fińskie i szwedzkie.

BANKOWOŚĆ ELEKTRONICZNA W
POLSCE

•

Badania pokazują, że już niemal ¼ Polaków korzysta z bankowości
internetowej.

•

Konta internetowe oferują już niemal wszystkie banki, powstały nawet
instytucje bankowe oferujące swoje usługi głównie przez Internet, skupiając się
klientach-internautach.

•

Nawet te, które tego nie robią prowadzą elektroniczne rejestry danych, a ich
działalność oparta jest w znacznej mierze o zdigitalizowane nośniki informacji
bez których są bezradne.

•

Oznacza to, że miliardy złotych oszczędności krążą obecnie w sieci, a ta suma z
każdym dniem coraz bardziej rośnie. Jednocześnie wzrasta także ryzyko utraty
posiadanych środków w przypadku zorganizowanego ataku cyberprzestępców
albo innej grupy, która dzięki obejściu elektronicznych systemów zabezpieczeń
(obejmujących szeroką gamę środków ochronnych) będzie chciała dokonać
operacji na szkodę banku (i klienta).

BEZPIECZEŃSTWO TRANSAKCJI
INTERNETOWYCH

•

Działania zabezpieczające podejmowane przez banki:

•

Podstawowa identyfikacja klienta: - identyfikator + PIN, token, token + PIN

•

Protokół szyfrowania transmisji danych w Internecie – SSL

•

Dostęp w oparciu o certyfikaty

•

Kody wysyłane SMS’em

•

Jednorazowe kody autoryzujące transakcje

•

Podpis elektroniczny

•

Karty mikroprocesorowe z zapisanym certyfikatem

•

Limity transakcji

•

Automatyczne wygasanie sesji po okresie nieaktywności użytkownika

•

Biometryczne metody zabezpieczające

PODPIS ELEKTRONICZNY

•

Autentyczność – nadawca jest tym, za kogo się podaje

•

Integralność – wiadomość nie została zmodyfikowana w drodze
do odbiorcy

•

Niezaprzeczalność – zapewnia, że wiadomość została podpisana
przez konkretną osobę

INTERNETOWE ZAGROŻENIA

•

Oprócz wirusów mogą to być robaki przenoszące konie trojańskie
czy spam. Poprzez spam, czyli niechcianą pocztę elektroniczną,
użytkownik może zostać przekierowany na stronę w sieci, która
imituje rzeczywisty bank, a w rzeczywistości przechwytuje
wpisywane tam przez zespamowanego użytkownika dane – jest
to jedna z metod phishingu, czyli podstępnego uzyskania
poufnych informacji.

•

Komputer powinien być również odpowiednio zabezpieczony
przed oprogramowaniem typu spyware, czyli złośliwymi
aplikacjami, które poza świadomością użytkownika wysyłają
informacje o jego systemie. Zagrożeniem jest też spoofing, czyli
fałszowanie źródłowego adresu IP, dzięki czemu atakujący może
podszyć się pod innego użytkownika sieci i wykorzystanie
uprawnień mu wtedy przysługujących. Szczególnie groźne jest
zainstalowanie oprogramowania do spoofingu na urządzeniach
sieciowych – routerach, przez które przechodzi cały ruch w danej
sieci lokalnej.

ZASADY KORZYSTANIA Z BANKOWOŚCI
INTERNETOWEJ

•

Należy chronić poufne dane dostępu: login, hasło, numer karty, i nie udostępniać ich nikomu.

•

Nie odpowiadać na e-maile, w których adresat prosi o podanie poufnych danych czy innych
danych identyfikacyjnych. Takie czynności nie są praktyką bankową.

•

Pamiętać o bieżącym aktualizowaniu systemu operacyjnego, przeglądarki internetowej oraz
programu antywirusowego w komputerze oraz w telefonie komórkowym.

•

Adres strony internetowej banku z systemem transakcyjnym należy wpisywać każdorazowo –
bez łączenia się za pośrednictwem linków znajdujących się w innych miejscach czy
zapamiętanych przez przeglądarkę ani poprzez wyniki wyszukiwania popularnych wyszukiwarek
internetowych.

•

Przed zalogowaniem sprawdzić, czy połączenie z bankiem jest szyfrowane – tj. adres
rozpoczynający się od https: // oraz widoczny znak zamkniętej kłódki w prawym dolnym rogu
przeglądarki.

•

Po kliknięciu na kłódkę sprawdzić tożsamość witryny oraz ważność certyfikatu.

•

Po zakończeniu transakcji należy się wylogować.

•

Pamiętać trzeba o regularnej zmianie hasła dostępu.

•

Potwierdzenia elektronicznych transakcji należy przechowywać w bezpiecznym miejscu.

•

Trzeba szczególnie uważać, a najlepiej unikać dokonywania transakcji z komputerów
nieznanych, zainstalowanych np. w miejscach publicznych.

JAKI SYSTEM PŁATNOŚCI ONLINE
WYBRAĆ?

•

Nowoczesne sklepy internetowe pozwalają kupującym na szybkie
i łatwe dokonywanie zakupów, od momentu wyszukiwania
produktów na stronie, aż po ich otrzymanie. Ważnym elementem
procesu dokonywania zakupów w sklepach online, jest płatność
za zakupione towary. Jeszcze parę lat temu najczęściej kupujący
wpłacał określoną kwotę pieniędzy na konto bankowe firmy
prowadzącej e-sklep, natomiast w chwili obecnej o wiele większą
popularnością cieszą się systemy płatności online. Pozwalają one
w kilka minut zapłacić za zakupione przedmioty w sklepie, bez
konieczności wypełniania formularza przelewu jednorazowego w
swoim banku.

DOSTĘPNE SYSTEMY

W sieci internetowej administratorzy i właściciele sklepów internetowych mogą
wybrać dostosowany do ich potrzeb i oczekiwań system płatności online.
Ważne jest to, aby zapewniał on bezpieczeństwo zawierania transakcji
finansowych, zarówno ze strony klientów, jak i samych e-sklepów. Najbardziej
znanymi w chwili obecnej markami płatności internetowych, które dominują na
rynku, są w Polsce:

•

Płatności.pl

•

Dotpay.pl

•

Przelewy24.pl,

•

PayPal.com (Amerykański potentat internetowych płatności obecny jest w
190 krajach, z których 21 dysponuje lokalnymi serwisami internetowymi.
PayPal umożliwia płatności w 25 walutach)

Z roku na rok w sieci pojawiają się coraz to nowe systemy płatności online,
które mają ambicję konkurowania z największymi sieciami.

PODSUMOWANIE

Dokonując transakcji w internecie przestrzegaj poniższych zasad:

•

1. Korzystaj wyłącznie ze sprawdzonych i pewnych komputerów. W żadnym wypadku z
ogólnodostępnych stanowisk inter netowych (np. w kawiarenkach internetowych,
bibliotekach publicznych, szkolnych laboratoriach, itd.).

•

2. Dbaj o "czystość" swojego komputera. Regularnie skanuj dyski programami
antywirusowymi i antyspyware. Możesz również korzystać z oprogramowania, które
działając w tle na bieżąco sprawdza uruchamiane aplikacje i otwierane pliki. Zainstaluj
zaporę ogniową (firewall).

•

3. Odpowiednio skonfiguruj przeglądarkę internetową.

•

4. Rób zakupy w dużych, znanych i renomowanych sklepach internetowych. W przypadku
mniejszych serwisów zbadaj ich wiarygodność.

•

5. Przed dokonaniem transakcji upewnij się, że jesteś tam gdzie chcesz.

•

6. Upewnij się, że transmisja odbywa się w bezpiecznym połączeniu (protokół SSL).

•

7. Po zakończeniu czynności związanych obsługą konta należy się wylogować. Wybierz
odpowiednią opcję na stronie sklepu - najczęściej "Log out" lub "Sign out".

STOSUJĄC SIĘ DO POWYŻSZYCH RAD SKUTECZNIE MINIMALIZUJEMY ZAGROŻENIA !!!

Document Outline