Finansowanie
Unii Europejskiej
Finansowanie
Unii Europejskiej
Unia
Europejska,
jak
każda
organizacja
międzynarodowa, ma swój budżet, tzw.
budżet
ogólny
.
W
przeciwieństwie
do
innych
organizacji
międzynarodowych jedynie nieduża część wydatków
budżetu UE (
ok. 6%)
jest przeznaczana na pokrycie
kosztów działania administracji i bieżącą aktywność
(spotkania przedstawicieli państw itp.).
Większość środków jest kierowana na realizację
priorytetów integracyjnych przyjętych przez Unię
Europejską oraz jej państwa członkowskie i
zapisanych w Traktacie o funkcjonowaniu UE (TFUE)
i jego poprzednikach.
(Integracja, s. 144)
Większość środków pochłaniają przy tym:
Wspólna Polityka Rolna
(precyzyjniej
mówiąc wsparcie rynkowe i płatności
bezpośrednie – w latach 2007-2013 prawie
34% unijnego budżetu).
Polityka spójności
– 36%.
Z budżetu ogólnego pokrywane są też:
-
niektóre wydatki w ramach WPZiB,
-
w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw
wewnętrznych (głównie administracyjne, wśród
których istotne miejsce zajmą wydatki na
Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, po
zakończeniu procesu jej tworzenia).
Wydatki operacyjne dotyczące WPZiB oraz
wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych
obciążać budżet ogólny po spełnieniu określonych
warunków.
Budżet ogólny jest finansowany w
całości z zasobów własnych UE.
obecnie w przeważającej mierze
z wpłat części dochodu
narodowego brutto państw UE.
Obok budżetu ogólnego, Unia wykorzystuje również
środki pozabudżetowe.
Wspomagają one działania integracyjne.
Należą do nich:
-
operacje pożyczkowo-kredytowe
realizowane
przez Komisję Europejską, a także przez Europejski
Bank Inwestycyjny (EBI) oraz Europejski Fundusz
Rozwoju (EFR).
(Integracja…, s. 144-145)
Komisja ma
prawo pozyskiwania
środków na rynkach finansowych
(w
imieniu UE i Euratom-u) i następnie
udostępniania ich w formie pożyczek
na
działania
realizowane
poza
budżetem ogólnym (działania takie są
finansowane ze środków pochodzących
z państw członkowskich).
Europejski Bank Inwestycyjny (EBI),
funkcjonujący
od 1958 r., jest instytucją finansową, której członkami są
państwa należące do UE. Jego zadaniem jest
przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju UE i
wspieranie wspólnego rynku. Zadanie to realizuje
poprzez udzielanie pożyczek i gwarancji (z zasobów
własnych, jak i tych, które pozyskuje na rynku
kapitałowym). (Integracja.., s. 145).
EIB Group: Strong response to crisis
As an integral part of the EU’s response to the crisis,
the EIB Group significantly stepped up its financial
support in 2013 to promote growth and jobs in Europe.
The Group, comprising the EIB and the European
Investment Fund, provided strong counter-cyclical
support to the economy, with financing to the tune of
EUR 75.1 billion, an increase of 37 per cent over 2012.
Europejski Fundusz Rozwoju (EFR)
jest głównym
instrumentem, za pomocą którego Wspólnota wspiera
współpracę
na
rzecz
rozwoju
oraz
Krajów i Terytoriów Zamorskich
(KTZ).
Jego
utworzenie
przewidziano w traktacie rzymskim z 1957 r., początkowo z
myślą o udzielaniu pomocy technicznej i finansowej krajom
afrykańskim, w owym czasie wciąż skolonizowanym i
połączonym więzami historycznymi z niektórymi państwami.
Chociaż od 1993 r. na wniosek Parlamentu Europejskiego dla
Funduszu zarezerwowano miejsce w budżecie WE, EFR
nie
wchodzi jeszcze w skład ogólnego budżetu WE
. Jest
finansowany przez państwa członkowskie i podlega własnym
regułom finansowym, a jego zarządzaniem zajmuje się
specjalny komitet. Pomoc udzielana krajom AKP i KTZ będzie w
dalszym ciągu finansowana za pośrednictwem EFR w okresie
2008–2013.
Każda edycja EFR jest ustalana na okres około pięciu lat. Od
ustanowienia pierwszej umowy partnerstwa w 1964 r. cykle
EFR zazwyczaj odpowiadają cyklom umów/porozumień o
partnerstwie.
EFR składa się z wielu
instrumentów
, zwłaszcza
dotacji, kapitałów ryzyka tzw. venture capital i
pożyczek dla sektora prywatnego. Instrumenty
Stabex i Sysmin, wspomagające odpowiednio
sektor rolniczy i górniczy, zostały usunięte w
ramach nowej umowy partnerskiej podpisanej w
w czerwcu 2000 r. W ramach tej umowy
zreformowano
także
instrumenty
EFR
i
wprowadzono system bieżącego aktualizowania
planów, umożliwiający znaczniejszą elastyczność i
przyznający większą odpowiedzialność krajom
AKP.
*
W ramach dziesiątego funduszu, obejmującego okres od 2008
do 2013 r., przewidziano pulę budżetową w wysokości
22,682 mld
EUR
. Z tej kwoty 21,966 mld EUR przyznano państwom AKP,
286 mln EUR – KTZ, a 430 mln EUR – Komisji z tytułu wydatków na
wsparcie związane z programowaniem i wdrożeniem EFR. W
szczególności kwota przyznana krajom AKP została rozdzielona w
następujący sposób: 17,766 mld EUR na sfinansowanie krajowych i
regionalnych programów orientacyjnych, 2,7 mld EUR na
sfinansowanie
współpracy
pomiędzy
krajami
AKP
oraz
międzyregionalnej, 1,5 mld EUR na sfinansowanie instrumentu
inwestycyjnego. Znaczna część budżetu jest poświęcona programom
regionalnym, co podkreśla znaczenie regionalnej integracji
gospodarczej dla rozwoju na szczeblu krajowym i lokalnym, któremu
zapewnia ona podstawowe ramy. Stworzenie „kwot motywacyjnych”
dla każdego kraju stanowi innowację 10. EFR.
*
Państwa członkowskie zawierają
umowy dwustronne
i podejmują
własne inicjatywy z krajami rozwijającymi się, niefinansowane za
pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju lub innych
funduszy wspólnotowych.
http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/r12102_pl.htm
TFUE- TYTUŁ II- POSTANOWIENIA FINANSOWE
Artykuł 310
1. Wszystkie dochody i wydatki Unii powinny stanowić
przedmiot preliminarza
na każdy rok budżetowy i być
wpisane do budżetu
.
Parlament Europejski i Rada ustanawiają roczny budżet Unii
zgodnie z artykułem 314.
Budżet powinien być
zrównoważony
w odniesieniu do
dochodów i wydatków.
2. Wydatki wpisane do budżetu są
zatwierdzane
na czas
trwania roku budżetowego, zgodnie z rozporządzeniem, o
którym mowa w artykule 322.
3.
Dokonanie wydatków
wpisanych do budżetu wymaga
uprzedniego przyjęcia prawnie wiążącego aktu Unii
stanowiącego podstawę prawną jej działania oraz dokonania
odpowiednich wydatków zgodnie z rozporządzeniem, o którym
mowa w artykule 322, z zastrzeżeniem wyjątków w nim
określonych.
4. W celu zapewnienia
dyscypliny budżetowej
Unia
nie przyjmuje żadnego aktu, który może mieć istotny
wpływ na budżet, bez zapewnienia możliwości
finansowania wydatków wynikających z takich aktów w
granicach zasobów własnych Unii i w poszanowaniu
wieloletnich ram finansowych, o których mowa w
artykule 312.
5. Budżet jest wykonywany zgodnie z
zasadą
należytego zarządzania finansami
. Państwa
Członkowskie
współpracują
z
Unią
w
celu
zagwarantowania wykorzystania środków wpisanych
do budżetu zgodnie z tą zasadą.
6. Unia
i
Państwa
Członkowskie,
zgodnie
z
postanowieniami artykułu 325,
zwalczają nadużycia
finansowe
i wszelkie inne nielegalne działania
naruszające interesy finansowe Unii.
ROZDZIAŁ 1
ZASOBY WŁASNE UNII
Artykuł 311
Unia
pozyskuje środki
niezbędne do osiągnięcia swoich celów i
należytego prowadzenia swoich polityk.
Bez uszczerbku dla innych dochodów
budżet
jest finansowany
całkowicie z zasobów własnych
.
Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą,
jednomyślnie i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmuje
decyzję określającą przepisy
mające zastosowanie do systemu zasobów
własnych Unii. W tym kontekście można ustanawiać nowe lub uchylać
istniejące kategorie zasobów własnych. Decyzja ta wchodzi w życie
dopiero po jej zatwierdzeniu przez Państwa Członkowskie, zgodnie z ich
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Rada, stanowiąc w drodze rozporządzenia zgodnie ze specjalną procedurą
prawodawczą, ustanawia
środki wykonawcze
w odniesieniu do systemu
zasobów własnych Unii w zakresie, w jakim zostało to przewidziane w
decyzji przyjętej na podstawie akapitu trzeciego. Rada stanowi po
uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
PERSPEKTYWY FINANSOWE
Od końca lat 80. roczne budżety UE były oparte na
tzw. Perspektywach finansowych, które są kilkuletnimi
planami finansowania działań Unii. Główne elementy
ram finansowych są najpierw przyjmowane przez
Radę Europejską, a następnie uzgadniane między
Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w formie
Porozumienia
międzyinstytucjonalnego.
Ostatnim
takim porozumieniem było porozumienie na lata 2007-
2013. Od roku 2014 r. wieloletnie ramy finansowe
przybierają formę rozporządzenia (art. 312 TFUE).
WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE
Artykuł 312
1. Wieloletnie ramy finansowe mają
na celu
zapewnienie dokonywania wydatków Unii
w sposób usystematyzowany i w granicach jej zasobów własnych.
Ramy ustala się na okres co najmniej
pięciu lat
.
Roczny budżet Unii jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi.
2.
Rada
, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, przyjmuje
rozporządzenie
określające wieloletnie ramy finansowe. Rada stanowi jednomyślnie po
uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, który stanowi większością głosów
wchodzących w jego skład członków.
Rada Europejska może jednomyślnie przyjąć decyzję upoważniającą Radę do
stanowienia większością kwalifikowaną przy przyjmowaniu rozporządzenia, o którym
mowa w akapicie pierwszym.
3. Ramy finansowe
określają
kwoty rocznych pułapów środków na zobowiązania z
podziałem na kategorie wydatków oraz rocznego pułapu środków na płatności.
Kategorie wydatków, w liczbie ograniczonej, odpowiadają głównym sektorom
działalności Unii.
Ramy finansowe zawierają wszelkie inne postanowienia wymagane dla prawidłowego
prowadzenia rocznej procedury budżetowej.
4. Jeżeli rozporządzenie Rady ustanawiające nowe ramy finansowe
nie zostało
przyjęte
przed wygaśnięciem poprzednich ram finansowych, pułapy i inne przepisy
dotyczące ostatniego roku obowiązywania tych ram przedłuża się do czasu przyjęcia
tego aktu.
5. W toku całej procedury prowadzącej do przyjęcia ram finansowych Parlament
Europejski, Rada i Komisja podejmują wszelkie środki niezbędne do ułatwienia takiego
przyjęcia.
Zasady sporządzania budżetu ogólnego UE:
Zasada jednolitości budżetu
– dochody i
wydatki UE ujęte są w jednym dokumencie.
Zasada uniwersalności
– łączna kwota
dochodów musi pokryć wszystkie środki na
płatności (tj. dochody z poszczególnych źródeł
nie są przypisane do konkretnych wydatków). Od
tej zasady istnieją jednak pewne wyjątki (np. tzw.
składki cukrowe służą finansowaniu subsydiów w
eksporcie cukru).
Zasada równowagi
– prognozy dochodów w
danym roku budżetowym muszą być równe
środkom na pokrycie płatności na ten rok, a więc
budżet ogólny nie może zamykać się deficytem.
Zasada
jednoroczności
–
budżet
jest
przyjmowany
na
jeden
rok
budżetowy
(kalendarzowy); środki na dany rok budżetowy
muszą być co do zasady wykorzystane w trakcie
tego roku.
Zasada specyfikacji wydatków
– każda pozycja
środków musi mieć konkretne przeznaczenie i
być przypisana do konkretnego celu. Realizacji
tej
zasady
służy
klasyfikacja
budżetowa,
obejmująca przede wszystkim działy (parts),
rozdziały (headings) i podrozdziały (subsections).
Zasada
przejrzystości
–
konieczne
jest
zapewnienie rzetelnej informacji o wykonaniu i
rozliczeniu budżetu.
(Integracja… , s. 147)
Środki na płatności
(appropriations for
payments) - maksymalne sumy, które mogą być
wydatkowane w danym roku (tzw. ujęcie
kasowe).
Środki na zobowiązania
(appropriations for
commitments) - przypadające na dany rok
finansowy
wydatki
z
tytułu
działań
zaplanowanych
do
realizacji
w
okresie
przekraczającym dany rok budżetowy; dotyczą
one głównie wydatków w ramach działań
strukturalnych (tzw. podejście memoriałowe),
finansowanych
głównie
z
funduszy
strukturalnych i Funduszu Spójności.
(Integracja…, s. 145-146)
ROCZNY BUDŻET UNII
Artykuł 313
Rok budżetowy rozpoczyna się 1
stycznia i kończy 31 grudnia.
Artykuł 314
Parlament Europejski i Rada
, stanowiąc
zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą,
ustanawiają roczny budżet Unii zgodnie z
poniższymi postanowieniami.
1.
Każda instytucja
, z wyjątkiem
Europejskiego Banku Centralnego, sporządza
przed 1 lipca swój
preliminarz wydatków
na
następny rok budżetowy. Komisja
łączy
te
preliminarze w
projekt budżetu
, który może
zawierać różne warianty preliminarzy.
Projekt budżetu obejmuje prognozę dochodów i
wydatków.
2. Komisja
przedkłada wniosek
zawierający
projekt
budżetu
Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie
nie później niż
1
września
roku poprzedzającego rok, w
którym budżet ma być wykonywany.
Komisja może
zmieniać
projekt budżetu w toku
procedury do czasu powołania komitetu
pojednawczego, o którym mowa w ustępie 5.
3.
Rada przyjmuje stanowisko
w sprawie
projektu
budżetu
i
przekazuje
je
Parlamentowi
Europejskiemu nie później niż
1
października
roku poprzedzającego rok,
w którym budżet ma być wykonywany. Rada w
pełni
informuje
Parlament
Europejski
o
powodach, które doprowadziły ją do przyjęcia
jej stanowiska.
*
4. Jeżeli w terminie
czterdziestu dwóch
dni
od
tego przekazania
Parlament
Europejski:
*
a) zatwierdzi stanowisko Rady, budżet zostaje
przyjęty;
*
b) nie podejmie decyzji, budżet uważa się za
przyjęty;
*
c) przyjmie większością głosów wchodzących w
jego skład członków poprawki, zmieniony projekt
jest
przekazywany
Radzie
i
Komisji.
Przewodniczący Parlamentu Europejskiego w
porozumieniu
z
przewodniczącym
Rady
niezwłocznie zwołuje
komitet pojednawczy
.
Jednak komitet pojednawczy nie zbiera się, jeżeli w
terminie dziesięciu dni od przekazania projektu,
Rada poinformuje Parlament Europejski o przyjęciu
wszystkich jego poprawek.
5.
Komitet pojednawczy
, w którego skład wchodzą
członkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz taka sama
liczba członków reprezentujących Parlament Europejski,
ma za zadanie na podstawie stanowisk Parlamentu
Europejskiego i Rady osiągnąć porozumienie w sprawie
wspólnego projektu większością kwalifikowaną członków
Rady lub ich przedstawicieli oraz większością głosów
członków reprezentujących Parlament Europejski, w
terminie
dwudziestu jeden dni
od jego zwołania.
Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i
podejmuje wszelkie niezbędne inicjatywy na rzecz
zbliżenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.
6. Jeżeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa
w ustępie 5, komitet pojednawczy do
prowadzi do
porozumienia
w sprawie wspólnego projektu, zarówno
Parlament Europejski, jak i Rada dysponują terminem
czternastu dni od daty tego porozumienia na przyjęcie
wspólnego projektu.
7. Jeżeli
w terminie czternastu dni
, o którym mowa w ustępie 6:
a) Parlament Europejski i Rada zatwierdzą wspólny projekt lub nie podejmą decyzji,
lub jeżeli jedna z tych instytucji zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy druga nie
podejmie decyzji, budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty zgodnie ze wspólnym
projektem; lub
b) Parlament Europejski, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład
członków, i Rada odrzucą wspólny projekt, lub jedna z tych instytucji odrzuci wspólny
projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, Komisja przedkłada nowy projekt
budżetu; lub
c) Parlament Europejski, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład
członków, odrzuci wspólny projekt, podczas gdy Rada go zatwierdzi, Komisja
przedkłada nowy projekt budżetu; lub
d) Parlament Europejski zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy Rada go odrzuci,
Parlament Europejski może, w terminie czternastu dni od dnia odrzucenia projektu
przez Radę i stanowiąc
większością głosów wchodzących w jego skład członków
i trzech piątych oddanych głosów
, zdecydować o potwierdzeniu wszystkich lub
niektórych poprawek, o których mowa w ustępie 4 litera c). Jeżeli którakolwiek z
poprawek Parlamentu Europejskiego nie zostanie potwierdzona, stanowisko
uzgodnione w ramach komitetu pojednawczego w sprawie linii budżetowej, która jest
przedmiotem tej zmiany, zostaje utrzymane. Budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty
na tej podstawie.
8. Jeżeli w terminie
dwudziestu jeden dni
, o którym mowa w ustępie 5,
komitet
pojednawczy nie doprowadzi do porozumienia
w sprawie wspólnego projektu,
Komisja przedkłada
nowy projekt budżetu
.
9. W przypadku gdy procedura przewidziana w
niniejszym
artykule
została
zakończona,
przewodniczący
Parlamentu
Europejskiego
stwierdza, że budżet jest ostatecznie przyjęty.
10. Każda instytucja korzysta z uprawnień
przyznanych jej w niniejszym artykule zgodnie z
Traktatami oraz aktami przyjętymi na ich mocy, w
szczególności w dziedzinie zasobów własnych
Unii oraz równowagi między dochodami i
wydatkami.
*
Artykuł 315
*
Jeśli
na początku roku budżetowego budżet nie był jeszcze
ostatecznie przyjęty
, wydatki mogą być dokonywane miesięcznie na
rozdział, według przepisów rozporządzenia wydanego w wykonaniu
artykułu 322, w granicach
jednej dwunastej środków
przyznanych w
ramach danego rozdziału budżetu w poprzednim roku budżetowym,
przy czym kwota ta nie może przekraczać jednej dwunastej środków
przewidzianych w tym samym rozdziale w projekcie budżetu.
*
Rada, na wniosek Komisji i z zastrzeżeniem poszanowania innych
warunków określonych w poprzednim akapicie, może
upoważnić do
dokonywania wydatków przekraczających
jedną dwunastą,
zgodnie z rozporządzeniem przyjętym na mocy artykułu 322. Rada
niezwłocznie przekazuje decyzję Parlamentowi Europejskiemu.
*
Decyzja
, o której mowa w akapicie drugim, przewiduje niezbędne
środki w zakresie zasobów dla stosowania niniejszego artykułu, w
poszanowaniu aktów, o których mowa w artykule 311.
*
Wchodzi ona w życie trzydziestego dnia od jej przyjęcia, jeżeli w tym
terminie Parlament Europejski, stanowiąc większością głosów
wchodzących w jego skład członków, nie zdecydował o ograniczeniu
tych wydatków.
*
Artykuł 316
*
*
Zgodnie z warunkami określonymi na mocy artykułu
322,
środki inne niż dotyczące wydatków
personalnych, które nie zostaną wykorzystane na
koniec roku budżetowego
, mogą być przeniesione
wyłącznie na następny rok budżetowy.
*
Wydatki klasyfikowane są w rozdziały grupujące
wydatki według ich charakteru i przeznaczenia, oraz
dzielone dalej zgodnie z rozporządzeniem uchwalonym
na mocy artykułu 322.
*
Wydatki Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej
i Rady, Komisji, jak również Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej są przedmiotem odrębnych części
budżetu, bez uszczerbku dla szczególnych zasad
odnoszących się do niektórych wydatków wspólnych.
ROZDZIAŁ 4
WYKONANIE BUDŻETU I ABSOLUTORIUM
Artykuł 317
Komisja
wykonuje budżet we współpracy z Państwami
Członkowskimi
zgodnie z przepisami rozporządzeń wydanych na
podstawie artykułu 322, na
własną odpowiedzialność
i w
granicach
przyznanych środków, zgodnie z
zasadą należytego
zarządzania finansami
. Państwa Członkowskie współpracują z
Komisją w celu zapewnienia, aby środki były wykorzystywane
zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami.
Rozporządzenie przewiduje
obowiązki kontroli i audytu
Państw
Członkowskich w zakresie wykonania budżetu oraz wynikającą z
nich odpowiedzialność. Przewiduje ono także obowiązki i
szczegółowe zasady, według których każda instytucja uczestniczy w
wykonywaniu swoich własnych wydatków.
W ramach budżetu Komisja może, w granicach i na warunkach
określonych w rozporządzeniach wydanych w wykonaniu artykułu
322,
przenosić środki
z rozdziału do rozdziału bądź z podrozdziału
do podrozdziału.
*
Artykuł 318
*
Komisja przedkłada corocznie Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie
rozliczenia za
poprzedni rok budżetowy
odnoszące się do
wykonania budżetu. Komisja przekazuje im
także
bilans finansowy
przedstawiający
aktywa i pasywa Unii.
*
Komisja przedstawia także Parlamentowi
Europejskiemu
i
Radzie
sprawozdanie
oceniające finanse Unii oparte na uzyskanych
wynikach, w szczególności w odniesieniu do
wskazań
udzielonych
przez
Parlament
Europejski i Radę na podstawie artykułu 319.
*
Artykuł 319
*
*
1. Parlament Europejski, na zalecenie Rady, udziela Komisji
absolutorium
z
wykonania budżetu.
*
W tym celu
Rada i Parlament
kolejno
badają rachunki, bilans finansowy i
sprawozdanie
oceniające, o których mowa w artykule 318,
roczne
sprawozdanie
Trybunału
Obrachunkowego
,
wraz
z
odpowiedziami
kontrolowanych instytucji na uwagi Trybunału Obrachunkowego, oświadczenie o
wiarygodności określone w artykule 287 ustęp 1 drugi akapit, jak również
odpowiednie sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego.
*
2. Przed udzieleniem Komisji absolutorium lub w jakichkolwiek innych celach
pozostających w związku z wykonywaniem jego uprawnień w dziedzinie realizacji
budżetu,
Parlament
Europejski może żądać
przesłuchania Komisji
w sprawie
wykonywania wydatków lub funkcjonowania systemów kontroli finansowej.
Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, na jego żądanie, wszelkie
niezbędne informacje.
*
3. Komisja podejmuje wszelkie działania w celu uwzględnienia uwag
towarzyszących decyzjom o absolutorium i innych uwag Parlamentu Europejskiego
dotyczących wykonywania wydatków, jak również komentarzy towarzyszących
zaleceniom odnoszącym się do absolutorium przyjętym przez Radę.
*
Na żądanie Parlamentu Europejskiego lub Rady
Komisja składa sprawozdanie
co do środków podjętych w kontekście tych uwag i komentarzy
, a zwłaszcza
co do instrukcji udzielonych służbom odpowiedzialnym za wykonanie budżetu.
Sprawozdania te są również przesyłane do Trybunału Obrachunkowego.
ROZDZIAŁ 5
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artykuł 320
Wieloletnie ramy finansowe i budżet roczny są ustanawiane w
euro
.
Artykuł 321
Komisja może, z zastrzeżeniem, iż poinformuje o tym właściwe
władze zainteresowanych Państw Członkowskich,
przelewać
w
walucie
jednego z Państw Członkowskich aktywa, które posiada w
walucie innego Państwa Członkowskiego, w zakresie koniecznym do
ich wykorzystania w celach, na które są one przeznaczone w
Traktatach. Komisja unika w miarę możliwości dokonywania takich
przelewów, jeśli ma dostępne lub dające się zgromadzić aktywa w
walutach, których potrzebuje.
Komisja komunikuje się z każdym z Państw Członkowskich za
pośrednictwem organu, który one wyznaczą. W wykonywaniu
operacji finansowych korzysta ona z usług banku emisyjnego
zainteresowanego Państwa Członkowskiego lub innej instytucji
finansowej przez niego uznanej.
Artykuł 322
1. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą prawodawczą i po konsultacji z Trybunałem
Obrachunkowym, przyjmują w drodze
rozporządzenia
:
a)
zasady finansowe
określające w szczególności warunki
uchwalania i wykonywania budżetu oraz przedstawiania i
kontrolowania rachunków;
b)
zasady,
które
organizują
kontrolę
odpowiedzialności
podmiotów
finansowych,
w
szczególności urzędników zatwierdzających i księgowych.
2. Rada, stanowiąc na wniosek Komisji i po konsultacji z
Parlamentem
Europejskim
oraz
Trybunałem
Obrachunkowym, określa
sposoby i procedurę
, według
których dochody budżetowe przewidziane w ramach systemu
zasobów własnych Unii są pozostawione do dyspozycji
Komisji, oraz określa środki stosowane, w razie potrzeby, w
celu zaspokojenia potrzeb gotówkowych.
*
Artykuł 323
*
Parlament Europejski, Rada i Komisja zapewniają
dostępność środków finansowych
umożliwiających Unii wykonywanie jej zobowiązań
prawnych wobec stron trzecich.
*
*
Artykuł 324
*
Regularne spotkania przewodniczących
Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji są
zwoływane z inicjatywy Komisji w ramach
procedur budżetowych, o których mowa w
niniejszym rozdziale. Przewodniczący podejmują
wszelkie środki niezbędne do popierania
uzgodnień i zbliżania stanowisk instytucji, którymi
kierują, w celu ułatwienia wykonania niniejszego
tytułu.
ROZDZIAŁ 6
ZWALCZANIE NADUŻYĆ FINANSOWYCH
Artykuł 325
1.
Unia i Państwa Członkowskie zwalczają nadużycia finansowe i wszelkie
inne działania nielegalne naruszające interesy finansowe Unii
za pomocą
środków podejmowanych zgodnie z niniejszym artykułem, które mają
skutek
odstraszający i zapewniają skuteczną ochronę
w Państwach Członkowskich
oraz we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii.
2.
Państwa Członkowskie podejmują takie same środki
do zwalczania nadużyć
finansowych naruszających interesy finansowe Unii, jakie podejmują do zwalczania
nadużyć finansowych naruszających ich własne interesy finansowe.
3. Z zastrzeżeniem innych postanowień Traktatów, Państwa Członkowskie
koordynują
swoje działania zmierzające do ochrony interesów finansowych Unii
przed nadużyciami finansowymi.
W tym celu organizują z Komisją
ścisłą i regularną współpracę
między
właściwymi władzami.
4. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą
prawodawczą, po konsultacji z Trybunałem Obrachunkowym,
uchwalają
niezbędne środki w dziedzinach zapobiegania nadużyciom
finansowym
naruszającym interesy finansowe Unii i zwalczania tych nadużyć w celu
zapewnienia skutecznej i równoważnej ochrony w Państwach Członkowskich oraz
we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii.
5. Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi kieruje corocznie do
Parlamentu Europejskiego i Rady
sprawozdanie
w sprawie środków podjętych w
celu wykonania niniejszego artykułu.
Ewolucja systemu
dochodów budżetu UE
Budżet ogólny jest
finansowany głównie z
zasobów własnych.
Inne dochody mają niewielkie znaczenie (1-2%
całości dochodów).
1.
tradycyjne zasoby (środki) własne
:
-
dochody z ceł
z tytułu przywozu towarów z
państw trzecich, cła są pobierane jednolicie na
podstawie Wspólnej Taryfy Celnej,
-
opłaty cukrowe
nakładane na producentów cukru
i izoglukozy – z tych środków finansowane są
subsydia w eksporcie nadwyżek cukru.
2014.01.01
zm.
Dz.U.UE.L.1992.302.1
Dz.U.UE-sp.02-4-307
ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 2913/92
z dnia 12 października 1992 r.
ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
(Dz.U.UE L z dnia 19 października 1992 r.)
*
Artykuł 1
*
Przepisy prawa celnego składają się z
niniejszego
Kodeksu
oraz
z
przepisów
wydanych
w
celu
stosowania
go
we
Wspólnocie lub w Państwach Członkowskich
Wspólnoty. Bez uszczerbku dla przepisów
szczególnych
ustanowionych
w
innych
dziedzinach niniejszy
Kodeks stosuje się
:
*
– w handlu między Wspólnotą a państwami
trzecimi;
*
– w odniesieniu do towarów, których dotyczy
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę
Węgla
i
Stali,
ustanawiający
Europejską
Wspólnotę
Gospodarczą
lub
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę
Energii Atomowej.
*
Artykuł 2
*
1. Przepisy prawa celnego
stosuje się w
sposób jednolity na całym obszarze
celnym
Wspólnoty, chyba że postanowienia
umów międzynarodowych, praktyka przyjęta
zwyczajowo
na
określonym
obszarze
geograficznym i gospodarczym bądź też
przepisy
dotyczące
stosowania
przez
Wspólnotę autonomicznych środków stanowią
inaczej.
*
2. Niektóre przepisy prawa celnego mogą być
również stosowane
poza obszarem celnym
Wspólnoty na mocy przepisów szczególnych
lub umów międzynarodowych.
Każde państwo członkowskie przekazuje obecnie
do budżetu UE 3/4
swych dochodów z ceł oraz
opłat cukrowych; w 2014 r. udział ten ma spaść
do 80%
.
Zob.
europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-1004_p
l.htm
Reszta środków (tj. ¼) pozostaje w państwach
członkowskich
na
pokrycie
kosztów
funkcjonowania ich administracji celnej. Do roku
2001 odsetek ten wynosił tylko 10%.
VAT
DYREKTYWA 2006/112/WE RADY
z dnia 28 listopada 2006 r.
w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej
Dz.U.UE.L.2006.347.1
Każde państwo przekazuje do budżetu ogólnego
wpłaty wg jednolitej stawki (uniform VAT rate).
Od 1 stycznia 2007 r. odsetek wpływów z VAT
przekazywanych do budżetu ogólnego przez
państwa
członkowskie
wynosi
0,3%
zharmonizowanej podstawy opodatkowania
(w latach 2004-2006 było to 0,5%).
W okresie 2007-2013 odsetek ten został obniżony
dla czterech państw UE: Austrii, Niemiec,
Holandii i Szwecji: obniżone stawki poboru VAT
dla Austrii (0,225 %), Niemiec (0,15 %) oraz
Holandii i Szwecji (0,1 %).
Lata 2014-2020:
obniżona stawka poboru VAT dla Niemiec,
Holandii i Szwecji zostanie ustalona na
poziomie 0,15 %.
DNB
wpłaty państw obliczane na podstawie wielkości ich
dochodu narodowego brutto,
tzw. źródło rezydualne, ponieważ uzupełnia środki,
których nie wystarcza z wyżej wymienionych wpłat; t.
Najpierw obliczana jest wielkość środków brakujących
w budżecie – stanowi ją różnica między zaplanowanymi
w danym roku wydatkami z budżetu ogólnego UE a
przewidywanymi dochodami.
Państwa członkowskie
muszą złożyć się na tę brakującą kwotę w takiej
proporcji, w jakiej uczestniczą w tworzeniu DNB całej
Unii Europejskiej
.
Dla ułatwienia rachunków Komisja ustala co roku
jednolity dla wszystkich państw odsetek ich DNB, jaki
wnoszą do budżetu UE. Szwecja i Holandia w latach
2007-2013 korzystały z obniżonej składki z tytułu DNB.
Ubytek dochodu w budżecie UE z tego tytułu był
finansowany przez wszystkie państwa członkowskie.
Mechanizm korekty na rzecz Wlk. Brytanii”
(tzw.
rabat brytyjski
) rabat ten pozwala na
obniżoną wpłatę Wlk. Brytanii (formalnie jest to
zwrot 2/3 wpłaty netto tego państwa). Ubytek
wpływów do unijnego budżetu w następstwie
rabatu brytyjskiego jest finansowany przez
wszystkie pozostałe państwa, jakkolwiek nie w
jednakowym stopniu. Cztery zamożne państwa,
tj. Austria, Holandia Niemcy i Szwecja,
korzystają (od 2001 T.) z obniżonego udziału w
finansowaniu rabatu brytyjskiego, wpłacając
tylko 25% przypadającej na nie sumy wpłaty z
tytułu rabatu (mają „
rabat od rabatu
brytyjskiego
”). Ubytek wpływów w budżecie
UE z tego tytułu pokrywają pozostałe państwa
UE.
*
Obecne mechanizmy korekty finansowej (
DZW na lata
2007-2013
):
*
Rabat brytyjski: Wielka Brytania otrzymuje zwrot 66 %
różnicy między swoim wkładem do budżetu UE i środkami
otrzymywanymi z powrotem z tego budżetu. Koszt rabatu
brytyjskiego jest dzielony między państwa członkowskie
proporcjonalnie do ich udziału procentowego w unijnym
DNB. Niemcy, Holandia, Austria i Szwecja, które uznały, że
ich odnośne wkłady do budżetu UE są zbyt wysokie, płacą
jedynie 25 % swojego normalnego udziału w finansowaniu
rabatu brytyjskiego;
*
Płatności kwot ryczałtowych: Holandia i Szwecja korzystają
z obniżki brutto swojego rocznego wkładu opartego na DNB
w wysokości odpowiednio 605 mln euro i 150 mln euro;
Przyszłe mechanizmy korekty finansowej (
DZW na
lata 2014-2020
) pod warunkiem, że zostaną
zatwierdzone :
- rabat brytyjski w dalszym ciągu będzie obowiązywał;
- Dania, Holandia i Szwecja będą korzystały z obniżki
brutto swojego rocznego wkładu opartego na DNB w
wysokości odpowiednio 130 mln euro, 695 mln euro i
185 mln euro. Austria będzie korzystała z obniżki
brutto swojego rocznego wkładu opartego na DNB w
wysokości 30 mln euro w 2014 r., 20 mln euro w 2015
r. i 10 mln euro w 2016 r.
Pozostałe dochody UE
marginalna część budżetu (około 1%),
należą do nich
podatki i inne odliczenia od
wynagrodzeń pracowników instytucji UE, odsetki
bankowe, składki wpłacane przez państwa spoza
UE na niektóre programy, odsetki od zaległych
płatności oraz grzywny.
Zob.
Tendencje zmian w źródłach finansowania
budżetu UE:
-
zmalało
istotnie
znaczenie
wpływów
z
tradycyjnych zasobów własnych, tj. głównie z
ceł pobieranych przy imporcie z państw spoza
UE – z 28,5% dochodów budżetu w 1988 r. do
11,6% w 2010 r.
-
zmniejszył się znacząco udział dochodów z VAT:
z 57,2% w 1988 r. do 1 l,3vo w 2010 r. i ok. 11%
w 2013 r.
-
wzrosło
istotnie
w
budżecie
znaczenie
dochodów oparty DNB – z 10,6% w 1988 r., gdy
wprowadzono to rozwiązanie, do 75,9% w 2010
r.
(Integracja…, s. 150-156)
Ewolucja wydatków z budżetu UE
Przez wiele lat funkcjonowania UE główną
pozycją wydatków były środki na finansowanie
rolnictwa
: lata 60-te – nawet 90%, koniec lat 80-
tyc - ok. 60%, 2006 – 36%, 2010 – ok. 33.
Obecnie najważniejsza –pozycja wydatków, to działania
realizowane w ramach szeroko rozumianej
polityki
spójności
głównie środki dla biedniejszych regionów oraz
regionów przeżywających trudności strukturalne (np. w
wyniku zamykania kopalń węgla kamiennego, które były
głównym źródłem utrzymania ludności).
Obejmują one też środki na podnoszenie kwalifikacji
zawodowych, tworzenie nowych miejsc pracy itp., a także na
rozwój
infrastruktury
transportowej
oraz
ochronę
środowiska w biedniejszych państwach UE. Obecnie są one
finansowane
z
Europejskiego
Funduszu
Rozwoju
Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego
oraz Funduszu Spójności
.
Wzrost
z 17 % w 1988 r. do 42% w 2006 r. i 35% w 2010 r.
Udział środków na
inne działania
realizowane
na poziomie UE wzrósł z ok. 9% do 15% w
latach 1988-2006.
W przeszłości środki te służyły głównie
finansowaniu badań i rozwoju, inwestycji w
ochronę
środowiska,
rozwojowi
sieci
transeuropejskich,
międzyna-rodowych
programów edukacyjnych itp.
W latach 2007-2013 pojawiły się nowe
priorytety;
zwiększył
się
też
odsetek
przeznaczanych na nie środków – do ok. 26% w
2013 r.
(Integracja…, s. 159)
Wieloletnie ramy finansowe na lata 2014-2020
Struktura WRF i ich treść
*
Wieloletnie ramy finansowe zostały podzielone na sześć kategorii wydatków („działów”)
dotyczących różnych obszarów działań UE:
1. Inteligentny rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu
*
1a. Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: ten dział obejmuje m.in.
badania naukowe i innowacje; kształcenie i szkolenie; transeuropejskie sieci energetyczne,
transportowe i telekomunikacyjne; politykę społeczną; rozwój przedsiębiorczości.
1b. Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna: ten dział obejmuje politykę regionalną
ukierunkowaną na pomoc najmniej rozwiniętym krajom i regionom UE (by mogły one nadrobić
zaległości), wzmacnianie konkurencyjności wszystkich regionów oraz rozwój współpracy
międzyregionalnej.
2. Zrównoważony wzrost: Zasoby naturalne: ten dział obejmuje wspólną politykę rolną, wspólną
politykę rybołówstwa, rozwój obszarów wiejskich i środki w dziedzinie ochrony środowiska.
3. Bezpieczeństwo i obywatelstwo: ten dział obejmuje wymiar sprawiedliwości i sprawy
wewnętrzne, ochronę granic, politykę imigracyjną i azylową, zdrowie publiczne, ochronę
konsumentów, politykę w zakresie kultury, młodzieży, informacji oraz dialog z obywatelami.
4. Globalny wymiar Europy: ten dział obejmuje wszystkie działania zewnętrzne prowadzone przez
UE („politykę zagraniczną”) takie jak pomoc na rzecz rozwoju i pomoc humanitarna. Środki finansowe
na obszar działalności „UE jako podmiot na arenie międzynarodowej” przewidziano również w
Europejskim Funduszu Rozwoju. Fundusz ten nie jest jednak częścią budżetu UE i w związku z tym
nie jest objęty WRF.
5. Administracja: ten dział obejmuje wydatki administracyjne wszystkich instytucji europejskich
oraz koszty związane z systemem emerytalnym i szkołami europejskimi.
6. Wyrównania: tymczasowy mechanizm finansowy mający zagwrantować, że Chorwacja, która
przystąpiła do UE w lipcu 2013 r., nie będzie wnosić większego wkładu do budżetu UE niż wynosi
suma jej korzyści w pierwszym roku po przystąpieniu.
„
Pułapy
” są maksymalnymi kwotami rocznymi określonymi w WRF.
Ograniczają one sumę środków, które mogą zostać wydane z budżetu UE
w tych sześciu obszarach polityki w całym okresie 2014-2020. Istnieją
dwa rodzaje pułapów wydatków:
1.
Roczny pułap dla każdego działu
, wyrażony w środkach na
zobowiązania (prawnie wiążące przyrzeczenia środków, które mogą nie
zostać wypłacone w tym samym roku, lecz w ciągu kilku lat
budżetowych);
2. Całkowity roczny pułap:
dla środków na zobowiązania
, odpowiadający sumie pułapów z
poszczególnych działów;
dla środków na płatności
, odpowiadający rzeczywistym kwotom
zatwierdzonym do wypłaty w danym roku. (Co do zasady kwoty zapisane
w budżecie odpowiadają sumie płatności przewidzianych dla każdej
kategorii.) Roczne środki na płatności muszą w całości zostać pokryte z
sumy rocznych przychodów.
Ogólny pułap jest również wyrażony jako odsetek szacunkowego
unijnego dochodu narodowego brutto (DNB). Odsetek ten jest
uaktualniany co roku na podstawie najnowszych dostępnych prognoz
DNB w celu sprawdzenia, czy całkowity szacunkowy poziom płatności
UE nie przekracza maksymalnej kwoty zasobów własnych, które UE
może pozyskać w ciągu roku (1,23 % unijnego DNB).
Jakość wydatkowania
Jakość wydatkowania zostanie zapewniona m.in. poprzez następujące środki:
wyraźne
ukierunkowanie na wyniki
w różnych obszarach polityki będzie miało
zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów strategii na rzecz wzrostu „Europa
2020”;
*
uproszczenie polityk i programów sprawi, że staną się one bardziej przyjazne
dla użytkownika i mniej narażone na błędy;
*
w dalszym ciągu obowiązywać będzie ścisła kontrola unijnego finansowania
prowadzona przez UE i państwa członkowskie, a ochrona interesów
finansowych UE będzie dalej wzmacniana, w tym przez Urząd ds. Zwalczania
Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz przyszłą Prokuraturę Europejską.
*
wydajność polityki spójności, rozwoju obszarów wiejskich i funduszu rybackiego
zostanie powiązana z zarządzaniem gospodarczym, co ma zachęcić państwa
członkowskie do stosowania się do zaleceń UE sformułowanych w ramach
europejskiego semestru;
*
nowe instrumenty finansowe mogą zwiększyć oddziaływanie funduszy UE
poprzez przyciągnięcie prywatnego kapitału i efekt dźwigni;
*
nowa rezerwa na wykonanie będzie stanowiła zachętę do osiągania
wyjątkowych wyników, ponieważ będzie wynagradzała projekty w ramach
polityki spójności, rozwoju obszarów wiejskich oraz Europejskiego Funduszu
Rybackiego.
Na wypadek nieoczekiwanych sytuacji
*
*
Nowe wieloletnie ramy finansowe umożliwią
większą elastyczność
działania w nieoczekiwanych sytuacjach:
*
Elastyczność w przypadku płatności
: pod pewnymi warunkami i w
ramach ogólnych pułapów określonych w WRF niewykorzystane środki
na płatności i marginesy mogą zostać przeniesione z jednego roku
budżetowego na następny. Takie korekty muszą zostać wyrównane
przez odpowiednie zmniejszenie pułapu płatności na rok n-1.
*
Elastyczność na zobowiązania w dziedzinie wzrostu i
zatrudnienia
: niewykorzystane środki na zobowiązania w latach 2014-
2017 będą stanowić rezerwę na dodatkowe wydatki w latach 2016-
2020 w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia (w
szczególności w zakresie zatrudnienia młodzieży).
*
Specjalna elastyczność w dziedzinie zatrudnienia młodzieży i
badań naukowych
: w celu maksymalnego skoncentrowania środków
tam, gdzie są one najbardziej potrzebne oraz wydatkowania ich tak
wcześnie, jak to jest możliwe, kwota do 2,1 mld euro może zostać
przesunięta na lata 2014-2015 na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia
ludzi młodych, a kwota do 400 mln euro na badania naukowe, program
Erasmus i MŚP.
*
Elastyczność pomocy dla osób najbardziej
potrzebujących
: na zasadzie dobrowolności, państwa
członkowskie mogą zwiększyć przyznaną kwotę pomocy
dla osób najbardziej potrzebujących o 1 mld euro.
*
Margines na nieprzewidziane wydatki
: jest to
instrument reagowania na nieprzewidziane sytuacje
wykorzystywany w ostatniej kolejności, którego przydział
finansowy wynosi 0,03 % unijnego dochodu narodowego
brutto (DNB).
*
Podobnie jak w przeszłości
margines
pomiędzy
zapisanymi w budżecie środkami na płatności a rocznym
pułapem płatności, a także margines pomiędzy zapisanymi
w budżecie środkami na zobowiązania a pułapem
wydatków dla poszczególnych działów zapewniają pole
manewru na nieprzewidziane potrzeby oraz sytuacje
nadzwyczajne w ramach odpowiednich pułapów WFR.
*
Uwzględniając dotychczasowe doświadczenia, rozszerzono zakres interwencji w przypadku
niektórych specjalnych instrumentów takich jak rezerwa na pomoc nadzwyczajną,
zwiększono też maksymalny przydział oraz umożliwiono przeniesienie niewykorzystanych
kwot na kolejny rok lub na kolejne lata. Następujące
mechanizmy elastyczności
nie są
objęte WRF, a środki finansowe mogą przekroczyć pułap wydatków:
*
Rezerwa na pomoc nadzwyczajną (maksymalnie 280 mln euro rocznie) ma na celu
finansowanie pomocy humanitarnej, cywilnego zarządzania kryzysowego oraz operacji
związanych z ochroną w krajach nienależących do UE w celu szybkiego reagowania na
nieprzewidziane zdarzenia. Rezerwę tą uruchomiono np. w 2012 r. w następstwie zdarzeń
takich jak wybuch konfliktu w Syrii, konflikty zbrojne w Mali oraz susza w regionie Sahelu.
*
Fundusz Solidarności (maksymalnie 500 mln euro rocznie) ma na celu uruchomienie
pilnej pomocy finansowej w następstwie poważnej klęski w państwie członkowskim lub
państwie kandydującym, takiej jak trzęsienie ziemi w 2009 r. we włoskim regionie Abruzji
lub powodzie w 2012 r. w Niemczech. Pomoc jest zarządzana przez państwo otrzymujące i
powinna być wykorzystywana na odbudowę podstawowej infrastruktury, finansowanie służb
ratunkowych, tymczasowe zakwaterowanie lub operacje oczyszczania, lub zwalczanie
bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia.
*
Instrument elastyczności (maksymalnie 471 mln euro rocznie) przewiduje
finansowanie precyzyjnie określonych wydatków, które nie mogą być pokryte z budżetu UE
bez przekroczenia maksymalnej rocznej kwoty wydatków określonej w WRF. Instrument ten
został wykorzystany np. w 2009 r. w celu wniesienia wkładu w finansowanie projektów w
dziedzinie energetyki w kontekście Europejskiego planu naprawy gospodarczej oraz w
ramach finansowania likwidacji elektrowni jądrowej w Bułgarii.
*
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (maksymalnie 150 mln euro
rocznie) ma pomóc w powrocie na rynek pracy osobom, które straciły zatrudnienie w
wyniku poważnych zmian strukturalnych w kierunkach światowego handlu (czyli
delokalizacji, kryzysu gospodarczego i finansowego). Środki z tego funduszu zostały np.
uruchomione aby wesprzeć pracowników zamykanego zakładu General Motors w Antwerpii.