Definicja emocji



Pochodzenie ewolucyjne



Zależne od określonych struktur w 
mózgu



Przygotowują organizm do szybkiej 
interakcji z otoczeniem



Pozwalają na wykorzystanie zasobów 
środowiska zgodnie z celami 
organizmu

Składniki emocji



Wzbudzenie



Ekspresja



Uczucia (feelings) – świadome 
komponenty emocji

Emocje podstawowe



Strach



Smutek



Obrzydzenie



Gniew



Przyjemność/ radość

Klasyczne teorie emocji



Teoria Jamesa-Langego: Emocje 
powstają, gdy mózg zaczyna 
odbierać bodźce wzbudzenia z 
organizmu



Modyfikacja Damasio – hipoteza markera 
somatycznego



Teoria Papeza – układ limbiczny – 
popularyzacja Paul MacLean

Obszary mózgu związane z 
emocjami



Kora przedczołowa



Zakręt obręczy



Wzgórze



Podwzgórze



Jądro migdałowate



Substancja szara okołowodociągowa

Emocje wrodzone vs. 
wyuczone



Reakcje emocjonalne mogą pojawiać 
się w wyniku kojarzenia bodźców 
bezwarunkowych z warunkowymi



Szczególne znaczenie mają bodźce 
pobudzające emocje lęku

Dwie podstawowe 
emocje 

Neuroanatomia lęku

Neuroanatomia smutku

Obwody neuronalne 
emocji

Obrzydzenie i smutek – przykład 
współwystępujących emocji

Empatia

Kolokwialny termin oznaczający 

współodczuwanie



Empatia poznawcza – Teoria umysłu 



Empatia ruchowa – Neurony 
lustrzane



Empatia emocjonalna – 
Rozpoznawanie emocji

Mózg społeczny

rTPJ - Fałszywe 
przekonania innych

pSTS - 
Cele 
działania 
innych

mPFC – 
wspólne 
intencje

EBA – 
wykrywanie 
innych osób

pC – własny 
stan 
psychiczny 

ToM i neurony lustrzane



Układy lustrzane – obszary aktywowane 
przy obserwacji i wykonywaniu czynności 
– kora przedczołowa, prawy płat 
ciemieniowy 



Wspólne dla ToM – część płata czołowego, 
RTPJ



Hipoteza – mentalnie naśladujemy 
czynności innych by zrozumieć ich 
intencje i cele

Regiony mózgu związane z 
różnymi rodzajami empatii

Podsumowanie



U człowieka występuje kilka 
podstawowych emocji 



Posiadają one swoiste, choć nie 
całkowicie odrębne substraty w 
mózgu 



Uczucia wynikają ze świadomego 
odbioru emocji, w którym 
uczestniczy kora przedczołowa 

Podsumowanie



Jedną z form empatii jest empatia 
emocjonalna – zdolność do 
rozpoznawania stanów 
emocjonalnych innych osób



Przy współodczuwaniu emocji w 
mózgu aktywacji ulegają te same 
obszary, które działają w trakcie 
odczuwania naszych własnych 
stanów emocjonalnych