Olsza Czarna (Alnus 

glutinosa)

Olsza szara (Alnus 

incata)

Grzegorz 

Romaniuk

Karol Siedlecki

Olsza Czarna (Alnus glutinosa 

Gaertn.)

Występowanie w Europie

Alnus glutinosa Gaernt.

• Maksymalna wysokość – 35 m,
• Maksymalna średnica – 1 m,
• Maksymalny wiek – 100-120 lat,

• Typ r (MacArthur i Wilson 1967),
• Typ R (Grime 1979),

• Klimat umiarkowany i ciepły,
• Gatunek mrozoodporny,
• W młodości znosi lekkie ocienienie,
• Wysokie wymagania pod względem 

wysokości wilgotności powietrza i gleby,

• Drzewo terenów nadrzecznych,
• Ulega szkodom od śniegu i adzi,
• Gatunek wrażliwy na SO

2

 i działanie 

amoniaku,

• Odporna na pyły kadmowo-ołowiowo-

cynkowe,

• Najintensywniejszy przyrost w 

pierwszych 5 latach,

• Dla odnowienia przydatna rębnia 

zupełna pasowa i smugowa 
(samosiew boczny),

• Używana jako domieszka 

pielęgnacyjna i fitomelioracyjna 
w uprawach sosnowych,

• Do sadzenia używa się 

najczęściej dwulatek,

• Łatwo odnawia się z odrośli 

pniowych,

Typ systemu korzeniowego – 

sercowy, dzwonokształtny, głęboki

Odrośle z pnia

Młode pędy

Tworzy mieszańce z olszą 

szarą:

• Alnus glutinosa subsp. antitaurica 

Yalt. - występuje w Turcji i Iranie,

• Alnus glutinosa subsp. barbata 

(C.A.Mey.) Yalt. - rośnie w Turcji i 
Iranie,

• Alnus glutinosa subsp. betuloides 

Ansin - występuje w Turcji,

• Alnus glutinosa subsp. glutinosa - 

rośnie w całym zasięgu gatunku,

Zastosowanie

• Produkcja sklejki,
• Produkcja garbników,
• Odstraszanie turkucia podjadka 

(gałązki),

• Materiał opałowy, wędzarniczy,
• Produkcja węgla drzewnego,

G – gatunek główny,

D – gatunek domieszkowy

B

BM

LM

L

Lł

nizinne

Suche
Świeże
Wilgotn

e

D

D

D

G

D

bagienn

e

D

D

G

G

G

wyżynn

e

Świeże 
Wilgotn

e

G

Bagienn

e

G

górskie

Świeże 
Wilgotn

e

G

bagienn

e

G

Olsza szara (Alnus incata 

Moench.)

Zasięg występowania

• Wiek: 20–40 lat,
• Dorasta do 20 m wysokości,
• Maksymalna grubość: 40 cm,
• Bardzo duże wymagania świetlne 

w młodości,

• Korona średniej gęstości, 

przejrzysta,

• pH gleby: 6–7,
• Mniej niż średnie wymagania do 

ciepła na nizinach, średnie w 
górach,

• Klimat kontynentalny oraz doliny 

górskie,

• Gatunek światłożądny,
• Mało wrażliwa na przymrozki i mrozy,
• Mokre, podtapiane i zalewane tereny, 

ale także gleby suche,

• Gatunek o małych wymaganiach 

glebowych,

• Mniej wrażliwa na SO

2

, wrażliwa na 

skażenie atmosfery amoniakiem i 
zasolenie gleby,

G – gatunek główny,

D – gatunek domieszkowy

B

BM

LM

L

Lł

nizinne

Suche 

D

Świeże 

D

Wilgotn

e
bagienn

e

wyżynn

e

Świeże 
Wilgotn

e
Bagienn

e

górskie

Świeże 

G

Wilgotn

e

G

bagienn

e

G

Źródła

• „Charakterystyka hodowlana drzew 

leśnych” A. Jaworski, Kraków 1994,

• „Zbiorowiska roślinne Polski – Lasy i 

zarośla” W. Matuszkiewicz, P. 
Sikorski, M. Wierzba, PWN Warszawa 
2013,