background image

BVD/MD

Wirus biegunki bydła 
i choroby błon 
śluzowych ( Bovine 
Viral Diarrhea-
Mucosal Disease)

background image

BVD/MD

 

jest jedną z głównych 

chorób zakaźnych, która przyczynia 
się do olbrzymich strat 
produkcyjnych w nowoczesnym 
chowie bydła. W wielu przypadkach 
choroba przebiega bezobjawowo 
lub wśród objawów mało 
specyficznych, co nastręcza 
trudności z jej rozpoznaniem

.

background image

Czynnik etiologiczny:

Pestivirus z rodziny Flaviviridae

BVD

MD

background image

Budowa morfologiczna:

Jednoniciowy, dodatnio spolaryzowany wirus 
RNA

Kształt sferyczny

Występuje w dwóch biotypach (cytopatycznym i 
niecytopatycznym) – różnicowanie jedynie w 
hodowlach komórkowych

Bardzo wrażliwy na działanie środków 
dezynfekcyjnych i działanie środków 
powierzchniowo czynnych : preparaty 
jodoforowe, związki fenolowe, aldehydy, 
rozpuszczalniki organiczne

background image

Wyróżniamy 2 biotypy wirusa BVD-
MD

background image

Źródło wirusa:

I: zwierzęta zakażone trwale

   wydalają wirus przez całe życie we 

wszystkich wydalinach i wydzielinach

    wysokie miano

    transmisja :

 a) kontakt bezpośredni (drogi oddechowe, 

układ pokarmowy, kontakt płciowy)

 b) pośredni (zabiegi weterynaryjne, 

zootechniczne)   

background image

Źródło wirusa:

Otaczające powietrze 

Wody płodowe

Skażone kojce 

   
W Polsce obecność przeciwciał neutralizujących 

wirus BVD-MD stwierdzono u 83% zwierząt. Gł. 
bydło, ale można go stwierdzić też u owiec, 
kóz, świń i dziko żyjących przeżuwaczy 
(głównie sarny)

background image

Źródło wirus:

II: zwierzęta w ostrej fazie zakażenia

Miano wydalanego wirusa  jest niskie

Stwarzają minimalne ryzyko transmisji 

wirusa

Wyjątek: kontakt z ciężarnymi samicami 

background image

Droga wirusa w organizmie 

Pierwotnym miejscem namnażania- błona 
śluzowa wokół miejsca wniknięcia. 

Komórki docelowe- komórki limfoidalne 
wyścielające jamę ustną, krtań oraz komórki 
nabłonkowe mieszków migdałkowych. 
Stamtąd wirus wędruje do krwi gdzie 
występuje w stanie wolnym w osoczu lub w 
stanie związanym z leukocytami (limfocyty, 
monocyty). Wirus ma powinowactwo do 
układu limfatycznego (w.chłonne szczególnie 
kępki Peyera, grasica, śledziona)

background image

Zakażenie ciężarnej samicy:

Najczęściej samica nie wykazuje objawów 

klinicznych, jednak zakażenie w różnym stadium 
rozwojowym płodu ma inny wpływ 
immunologiczny i teratogenny.

I trymestr

I etap: płody we wczesnym stadiu rozwoju są 

niewrażliwe. Wrażliwość pojawia się dopiero po 
implantacji

II etap: 90-125 dnia infekcja dotyka 

niedojrzałego immunologicznie płodu- 
obumarcie i resorpcja

background image

II etap: zakażenie niepatogennym biotypem 

nie wpyłwa na rozwój, jednakże cielak taki 
będzie stanowił rezerwuar wirusa, a w 
późniejszym etpie życia zwierzęta takie 
chorują na MD

II trymestr

 płód nabywa immunokompetencji i zaczyna 

aktywnie walczyć z wirusem. Zwierzęta takie 
nie wykazują objawów klinicznych jeśli nie 
doszło u nich do zaburzeń teratogennych.

background image

Zaburzenia rozwoju płodu:

Infekcje między 80 a 150 dniem ciąży 

najczęsciej prowadzą do zaburzeń 
teratogennych dotyczących przede wszystkim  
 OUN i oczu. Oprócz w/w zaburzeń można 
obserwować liczne wady rozwojowe 
wynikające z wewnątrzmacicznego zakażenia 
wirusem np: hipoplazja grasicy, skrócenia 
żuchwy. Niejednokrotnie dochodzi też do 
obumarcia płodu i poronienia, mumifikacji 
między 100 a 180 dniem ciąży.

background image

ZESTAWIENIE BVD i MD

Okres inkubacji 7dni

14 dni

Biegunka: kał płynny z domieszką 

krwi, włóknika

Biegunka słabiej wyrażona, z 

domieszką śluzu, ew.krwi

Zmiany zapalne błony śluzowej 

jamy ustnej

Zmiany zapalne błony śluzowej 

jamy ustnej, wyraźniejsze zmiany 

w jelitach

Zapalenie spojówek, skąpy 

wypływ z nosa, ślinienie

Narastający wypływ surowiczo-

śluzowy z nosa (strupy na 

śluzawicy)

Szerzy się w stadzie bardzo 

szybko – dotyczyć może nawet 

100% pogłowia

Niska zakaźność i zachorowalność

Niska śmiertelność – do kilku 

procent

Śmiertelność nawet do 90%

Leukocytoza nie jest wyraźna

Silna lukocytoza

BVD

MD

background image

Obraz kliniczny

    Po pojawieniu się BVD/MD w stadzie 

seronegatywnym dochodzi do rozwoju 
następujących objawów:

Wzrost odsetka nieskutecznych kryć

Ronienia

Porody słabych cieląt lub z wadami rozwojowymi

Podwyższona śmiertelność cieląt

Pierwsze przypadki choroby błon śluzowych 
zwierząt

     

background image

Postacie

Łagodna, subkliniczna wirusowa biegunka- przemijająca 
gorączka, leukopenia, biegunki i serokonwersja.

Zespół krwotoczny (syndrom hemoragiczny)- znaczna 
trombocytopenia, krwawa biegunka i wyciek z nosa, 
wybroczynowość na błonach śluzowych oraz krwawienia z 
miejsc injekcji.

Trwałe zakażenie (persistent infection- PI)- 93% cieląt 
rodzą jałówki i krowy, które przechorowały zakażenie 
wirusem, 7% cieląt rodzą matki zakażone trwale. 
Charakteryzują je: permanentna wiremia, stałe wydalanie 
wirusa do środowiska, brak lub niskie miano przeciwciał 
neutralizujących. Z reguły brak objawów klinicznych lub 
wolniejsze przyrosty. Wskaźnik zejść śmiertelnych w 
pierwszym roku życia, może przekraczać 50%.

background image

Postać ostra choroby

Charakteryzuje się:

Brak łaknienia

Osowienie

Osłabienie

Gorączka do 41 stopni

Na śluzawicy, brzegach dziąseł, jezyka, tylnej częsci 
podniebienia twardego można stwierdzić zmiany 
nadżerkowe

Z czasem dochodzi do wychudzenia, odwodnienia i 
kwasicy.

Nadżerki pojawiają się także w szparze międzyracicznej 
co doprowadza do kulawizny, a w konsekwencji 
niechęci do poruszania się i zalegania zwierząt.

background image

Postać ostra choroby:

W okresie 2, 3 dni od wystąpienia wcześniej 

opisanych objawów klinicznych pojawia się 
obfita, wodnista biegunka o nieprzyjemnym 
zgniłym zapachu.

Zmniejszone przeżuwanie, w konsekwencji 

czego mogą powstawać wzdęcia

Zejście śmiertelne następuje 3-10dnia od 

pojawienia się pierwszych objawów 
klinicznych.

background image

Immunosupresyjny wpływ wirusa

zahamowanie produkcji interferonu, spadek 

bezwzględnej liczby krążących limfocytów T 
i B, zmniejszona produkcja przeciwciał

konsekwencją jest zwiększona podatność 

organizmu na wtórne infekcje bakteryjne i 
wirusowe oraz inwazje pasożytnicze 
( Pasteurella spp. Salmonela spp. Wirus PI-
3, IBR/IPV, koronawirusy, rotawirusy, 
coccidia).

 

background image

Trwale zakażone zwierzę narażone na kontakt z 

cytopatycznym biotypem wirusa BVD zostaje 
nim nadkażone, co w konsekwencji prowadzić 
może do śmiertelnej postaci choroby błon 
śluzowych. Źródłem nadkażenia może być 
mutacja wirusa w organizmie danego 
zwierzęcia lub inne osobniki zakażone 
zmutowanym biotypem wirusa. Od zwierząt z 
chorobą błon śluzowych izoluje się biotyp 
cytopatyczny i niecytopatyczny wirusa.

 

background image

Rys.1

background image

U trwale zakażonych zwierząt narażonych na 

kontakt z częściowo homologicznym 
cytopatycznym biotypem BVDV, może 
rozwinąć się przewlekła choroba błon 
śluzowych. Nadkażenie heterologicznym BVDV 
trwale zakażonych zwierząt nie prowadzi do 
rozwoju choroby b łon śluzowych lecz 
powoduje powstanie odporności i produkcję 
przeciwciał przeciwko tej formie wirusa.

 

background image

Rys. 2

background image

Zmiany 
anatomopatologiczne:

W obu przypadkach są bardzo podobne

U padłych zwierząt w błonie śluzowej jamy 
ustnej znajdują się rozlane, nbieżutowe 
zapalenia, drobne ogniska martwicowe, 
czewrone nadżerki na śluzawicu, policzkach, 
dziąsłach, pdłużne brudnobrązowe nadżerki 
w przełyku.

Trawieniec przekrwiony, obrzękły, w błonie 
śluzowej liczne płaskie owrzodzenia.

Podobne zmiany w jelitach+ dyfteroidalny 
nalot

background image

Zmiany 
anatomopatologiczne:

Powiększone kępki Peyera-mogą ulegać 

martwicy

Skóra-nadżerki i owrzodzenia (głowa i dolna 

powierzchnia ogona , okolice narządu 
rodnego) 

Sporadycznie zapalenia i zmętnienie 

rogówki

Przy zakażeniu wtórnym może dojść do 

zapalenia płuc i do zwyrodnienia narządów 
miąższowych.

background image
background image
background image
background image

Diagnostyka różnicowa

Ze względu na podobieństwo objawów do wielu innych 

chorób, diagnostyka różnicowa jest utrudniona. 

Wymienione niżej objawy występują także w innych 

jednostkach chorobowych:

Zaburzenia rozwojowe: zaburzenia genetyczne,ZNS, 
choroby dziedziczne, choroba niebieskiego języka, 
Akabane.

Biegunki: zaburzenia trawienia, salmonelloza, 
gasroenteritis odpasożytnicze, kokcydioza, dyzenteria 
zimowa.

Skaza krwotoczna: ostre zatrucie orlicą pospolitą, 
furazolidonem, rodentocydami kumarynowymi lub 
mykotoksykozy i zaawansowane choroby wątroby.

background image

W przypadku zmian na błonach śluzowych różnice 

są łatwiej zauważalne.

Złośliwa gorączka nieżytowa- zmiany na wszystkich 
błonach znajdujących się w obrębie głowy, na pierwszym 
planie znajdują się objawy keratoconjunctivitis.

Stomatitis papulosa- silniejsze zmiany na błonach 
śluzowych.

Pryszczyca- typowe zmiany pęcherzykowe (afty).

Zakaźne zapalenie nosa i tchawicy bydła- zmiany 
ograniczają się przede wszystkim do dróg oddechowych.

Dermatitis okolicy racic- zmiany ograniczone wyłącznie 
do tego obszaru.

Ponadto zmiany w obrębie przewodu pokarmowego mogą 
powstać w skutek kontaktu ze stężonymi kwasami.

background image

Diagnostyka stad

Różnicowanie stad zakażonych od niezakażonych

W stadach zakażonych- różnicowanie zwierząt trwale 
zakażonych od zwierząt w ostrej fazie choroby oraz 
wykrywanie zwierząt uodpornionych oraz podatnych na 
zakażenie

Badania laboratoryjne w kierunku wykrycia:

przeciwciał (serologiczne)

antygenu

materiału genetycznego wirusa lub żywego wirusa 
(wirusologiczne)

Podejmowane w przypadku wystąpienia w stadzie zachorowań 
z objawami klinicznymi za strony przewodu pokarmowego lub 
układu oddechowego (gdy terapia antybiotykowa nie przynosi 
efektów) lub w przypadku zaburzeń w rozrodzie.

background image

Diagnostyka stad

Badanie serologiczne

 

Wykonywane w grupie zwierząt zdrowych i chorych.

Test seroneutralizacji- metoda ilościowa

Test ELISA- metoda jakościowa

W okresie ostrych zachorowań w stadzie- badanie par 
surowic:

Dwukrotnie pobieramy próbki krwi od tych samych zwierząt; 
1. W ostrej fazie zakażenia, 2. Po trzech tygodniach od 
wyzdrowienia.

W przypadku stwierdzenia 4-krotnego wzrostu miana 
przeciwciał lub pojawienia się przeciwciał o wysokim mianie w 
próbkach od zwierząt seroujemnych, potwierdzamy obecność 
BVD-MD.

background image

Diagnostyka indywidualna

Badanie wirusologiczne- bezpośrednia 

identyfikacja obecność żywego wirusa (test 
izolacji w hodowli komórkowej), jego 
antygenu lub fragmentu genomu (ELISA 
antygenowa, RT-PCR) w badanej próbce.

Materiał do badań: pełna krew, surowica, 

wymaz ze spojówek i nosa oraz narządy 
padłych zwierząt ( zwłaszcza: nerka, 
śledziona, kępki Peyera, grasica).

background image

Diagnostyka osobników zakażonych 
trwale

background image

Zabezpieczenie materiału

Materiał do badań przesyłamy w osobnych, 
plastikowych, opisanych pojemnikach lub 
woreczkach foliowych, termosach, pudełkach 
styropianowych

Zabezpieczony przed wysychaniem, światłem i 
wysoką temperaturą (suchy lód)

Wymazy po pobraniu umieszczamy w płynach 
odżywczych (konserwacja wirusów) – np. płyn 
Parkera

Należy dołączyć pismo przewodnie:

dane właściciela, liczba i gatunek zwierząt, objawy, 
kierunek badania, spis próbek, podpis i uwagi lek. wet.

background image

Monitoring i zasady zwalczania

  Zaleca się monitorowanie cyrkulacji wirusa w stadzie w 

oparciu o określenie poziomu specyficznych przeciwciał w 
zbiorczej próbie mleka. U krów które nie są w laktacji stosuje 
się testy serologiczne wykrywające obecność przeciwciał. 

Program szczepień utrudnia monitoring wirusa! Istnieje 
konieczność użycia testów różnicujących przeciwciała bądź 
nastawienie monitoringu na wykrywanie antygenu (ELISA).

 

Wykrycie antygenu, wysoki poziom specyficznych przeciwciał 
w próbie zbiorczej lub wzrost przeciwciał u bydła powyżej 8 
miesiąca życia, wskazuje na siewstwo wirusa i obecność 
sztuk trwale zakażonych lub cierpiących na ostrą infekcję. 

 

background image

Eradykacja

- wykrywanie i sukcesywne eliminowanie PI.

- identyfikacja trwale zakażonych nosicieli: 

        pobieranie próbek krwi od wszystkich zwierząt powyżej 6 miesiąca życia

 cielęta muszą być badane przed pierwszym pobraniem siary lub zaraz po 
ukończeniu 6 miesiąca życia

       (uwaga: wynik negatywny może być spowodowany interferowaniem 

matczynych przeciwciał z wirusem)

 Po miesiącu przerwy pobiera się drugą próbę krwi od wszystkich zwierząt, u 
których w pierwszym badaniu wykryto BVD.

       Dwukrotny wynik pozytywny- zwierzęta trwale zakażone.

- w stadach wolnych, badamy zbiorcze próby mleka lub próby krwi pobrane 
losowo od przynajmniej 5 sztuk

       - próby pobieramy co 6 miesięcy, z czasem odstęp się ten wydłuża

- w wolnym stadzie powinno się badać każde nowo narodzone cielę i 
kontynuować badanie aż do momentu kiedy nie stwierdzi się obecności wirusa 
przez minimum rok.

  

background image

Zakazy obowiązujące w zakażonym 
stadzie

sprzedaży zwierząt (Austria wyłącznie 

samic ciężarnych)

 wypasu na wspólnych pastwiskach

 udziału w wystawach hodowlanych

 przewożenia zwierząt w grupie

 wprowadzania nowych zwierząt

background image

Szczepienia

Podwyższenie odporności stada poprzez wykonywanie szczepień.
By szczepionka była skuteczna w jej skład musi wchodzi zarówno 

typ 1 jak i 2 wirusa.

Szczepionki żywe modyfikowane:

Jałówki - szczepienie w 5-6 miesiącu życia, powtórzenie na 60 
dni przed inseminacją.

Krowy dorosłe – corocznie na 2-4 tyg. przed inseminacją.

Szczepionki inaktywowane:

Krowy i jałówki powinny otrzymać kolejną dawkę szczepionki 
przed kolejną ciążą, w połowie laktacji lub ciąży i powtórnie w 
okresie zasuszenia.

Szczepienie cieląt należy przeprowadzić trzykrotnie w 12, 14 i 
18 tygodniu życia.

background image

Szczepienia

Ze względu na niedoskonałość zarówno 
szczepionek zabitych (konieczność odszczepiania), 
jak i żywych (możliwość zakażania zarówno 
zwierząt szczepionych jak i płodów krów 
ciężarnych), Niemcy połączyli stosowanie obydwu 
szczepionek w jednym programie. Użycie 
szczepionki zabitej w pierwszym etapie akcji 
zapewnia bezpieczeństwo stosowania. Szczepionka 
żywa nie niesie wówczas ze sobą ryzyka zakażania 
płodu szczepem szczepionkowym wirusa drogą 
łożyskową, gwarantując jednocześnie znaczący 
wzrost miana przeciwciał neutralizujących wirusa.

background image

Szczepionki przeciwko BVD

Bovidec

Inaktywowana

Bovilis BVD-MD 

Inaktywowana

Preg Sure BVD (PL)

Inaktywowana

Mucobovin         (PL)

Inaktywowana

Vacoviron

Żywa

Rispoval 3-BRSV-PI3-BVD  (PL)

Rekombinowana BRSV, PI3-

żywa, BVD-inaktywowana

background image

Szczepienia- Bovilis BVD

Czynne uodpornianie krów i jałówek (w wieku, co 
najmniej 8 miesięcy)

zabezpieczenie płodów przed śródmacicznym 
zakażeniem BVDV

Zasady:

o

Całe pogłowie może być szczepione po 
osiągnięciu wieku 8 miesięcy

o

Dwukrotne szczepienie z zachowaniem odstępu 4 
tygodni

o

Drugą dawkę należy podać nie później niż na 4 
tygodnie przed rozpoczęciem ciąży

o

Szczepienie przypominające- jednokrotne 
szczepienie co 6 miesięcy

background image

Szczepienia
Rispoval 3- BRSV- PI3- BVD 

Aktywna immunizacja cieląt w celu 

zmniejszenia wydalania wirusa oraz 
zmniejszenia leukopenii wywoływanej na 
skutek infekcji wirusem BVD typ 1

Zasady:

o

Pierwsze podanie:  od 12 tygodnia życia 
Drugie podanie:  3 do 4 tygodnie później

o

Szczepione przynajmniej 3 tygodnie przed 
okresem stresu

o

lub wysokiego narażenia na zakażenie

o

Jeśli wymagana jest ochrona przeciwko 
wirusowi BVD typ 1, ponowne szczepienie 
po 6 miesiącach


Document Outline